فهرست کتاب


تفسیر نمونه، جلد20

آیت الله مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلاء و دانشمندان

نکته:

اهمیت فوق العاده زکات در اسلام:

آیه فوق با تعبیر تکان دهنده اش تأکید مجددی است بر اهمیت این فریضه اسلامی، خواه به معنی زکات واجب گرفته شود یا به مفهوم وسیع و گسترده تر، و باید چنین باشد زیرا:

((زکات )) یکی از عوامل مهم عدالت اجتماعی و مبارزه با فقر و محرومیت، و پر کردن فاصله های طبقاتی، و تقویت بنیه مالی حکومت اسلامی، و پاکسازی روح و جان از حب دنیا و مال پرستی، و خلاصه وسیله بسیار مؤثری برای قرب الهی است.

در بسیاری از روایات اسلامی تعبیراتی آمده است که نشان می دهد ((ترک زکات )) در سر حد کفر است و شبیه تعبیری است که در آیات فوق آمده، به عنوان

@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 219@@@

نمونه:

1 - در حدیثی از امام صادق (علیه السلام ) می خوانیم که از جمله وصایای پیامبر (صلی اللّه علیه و آله و سلّم ) به علی (علیه السلام ) این بود: یا علی کفر بالله العظیم من هذه الامه عشرة، و عد منهم مانع الزکاة... ثم قال یا علی! من منع قیراطا من زکات ماله فلیس بمؤمن و لا مسلم و لا کرامة، یا علی! تارک الزکات یسئل الله الرجعة الی الدنیا، و ذلک قوله عز و جل حتی اذا جاء احدهم الموت قال رب ارجعون...:

((ای علی! ده طایفه از این امت به خداوند بزرگ کافر شده اند، و یکی از این ده گروه را مانع الزکات شمرد... سپس فرمود: ای علی! هر کس ‍ قیراطی از زکات مالش را نپردازد نه مؤمن است و نه مسلمان و ارزشی در پیشگاه خدا ندارد.

ای علی! تارک الزکات به هنگام مرگ تقاضای بازگشت به این دنیا (برای جبران گناه عظیم خود می کند اما پذیرفته نمی شود ) و این همان است که خداوند در قرآن به آن اشاره فرموده: زمانی که مرگ یکی از آنها فرا رسد می گوید پروردگارا! مرا بازگردانید (اما پاسخ منفی می شنود )...**وسائل الشیعه جلد 6 صفحه 18 و 19 (باب ثبوت الفکر و الارتداد و القتل بمنع الزکاة استحلالا و جحودا ) جمعی از فقها و محدثین همانند صاحب (وسائل ) روایات فوق را حمل بر مورد انکار زکات گرفته اند.***

2 - در حدیث دیگری از امام صادق آمده است: ان الله عز و جل فرض ‍ للفقراء فی اموال الاغنیاء فریضة لا یحمدون الا بادائها و هی الزکاة بها حقنوا دمائهم و بها سموا مسلمین: ((خداوند بزرگ برای فقیران در اموال اغنیا فریضه ای قرار داده که جز با اداء آن شایسته ستایش نیستند، و آن زکات است که به وسیله آن خون خود را حفظ می کنند و نام مسلمان بر آنها گذارده می شود )).**همان***

3 - بالاخره در حدیث دیگری از امام صادق (علیه السلام ) می خوانیم: من منع قیراطا من الزکاة فلیمت ان شاء یهودیا او نصرانیا: ((کسی که قیراطی از زکات را منع

@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 220@@@

کند یا باید یهودی از دنیا برود یا نصرانی )).**وسائل الشیعه جلد 6 صفحه 18 و 19 (باب ثبوت الفکر و الارتداد و القتل بمنع الزکاة استحلالا و جحودا ) جمعی از فقها و محدثین همانند صاحب (وسائل ) روایات فوق را حمل بر مورد انکار زکات گرفته اند.***

در زمینه اهمیت زکات در اسلام، و فلسفه آن، و همچنین تاریخ وجوب زکات در اسلام، و سایر خصوصیات مربوط به آن در جلد 8 از صفحه 6 به بعد (ذیل آیه 60 سوره توبه ) مشروحا بحث کرده ایم.

@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 221@@@

آیه 9 -12

آیه و ترجمه

قُلْ أَ ئنَّکُمْ لَتَکْفُرُونَ بِالَّذِی خَلَقَ الاَرْض فی یَوْمَینِ وَ تجْعَلُونَ لَهُ أَندَاداً ذَلِک رَب الْعَلَمِینَ(9 )

وَ جَعَلَ فِیهَا رَوَسیَ مِن فَوْقِهَا وَ بَرَک فِیهَا وَ قَدَّرَ فِیهَا أَقْوَتهَا فی أَرْبَعَةِ أَیَّامٍ سوَاءً لِّلسائلِینَ(10 )

ثمَّ استَوَی إِلی السمَاءِ وَ هِیَ دُخَانٌ فَقَالَ لهََا وَ لِلاَرْضِ ائْتِیَا طوْعاً أَوْ کَرْهاً قَالَتَا أَتَیْنَا طائعِینَ(11 )

فَقَضاهُنَّ سبْعَ سمَوَاتٍ فی یَوْمَینِ وَ أَوْحَی فی کلِّ سمَاءٍ أَمْرَهَا وَ زَیَّنَّا السمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصبِیحَ وَ حِفْظاً ذَلِک تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ(12 )

ترجمه:

9 - بگو: آیا شما به آن کسی که زمین را در دو روز آفرید کافر هستید؟ و برای او همانندهائی قائل می شوید؟ او پروردگار جهانیان است.

@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 222@@@

10 - او در زمین کوههائی قرار داد، و برکاتی در آن آفرید، و مواد غذائی مختلف آن را مقدر فرمود، اینها همه در چهار روز بود، درست به اندازه نیاز تقاضا کنندگان!

11 - سپس اراده آفرینش آسمان فرمود در حالی که به صورت دود بود، به آن و به زمین دستور داد به وجود آئید و شکل گیرید، خواه از روی اطاعت و خواه اکراه! آنها گفتند: ما از روی طاعت می آئیم!

12 - در این هنگام آنها را به صورت هفت آسمان در دو روز آفرید، و آنچه را می خواست در هر آسمانی مقدر فرمود، و آسمان پائین را با چراغهای (ستارگان ) زینت بخشیدیم و (با شهابها ) از استراق سمع شیاطین حفظ کردیم، این است تقدیر خداوند دانا.

تفسیر: