فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

سید محمد تقی موسوی اصفهانی سید مهدی حائری قزوینی‏

هدیه به امام محمد بن علی (جواد) و امام علی بن محمد (هادی) و امام حسن بن علی (عسکری) (علیهم السلام)

به ترتیب فوق بخواند، تا به حضرت امام صاحب الزمان (علیه السلام) برسد، پس آن دعا را بخوان تا بگویی: اللهم ان هاتین الرکعتین هدیة منی الی عبدک و ابن عبدک و ولیک و ابن ولیک سبط نبیک فی ارضک و حجتک علی خلقک. اللهم فتقبلها منی و ابلغه ایاهما عنی و اثبنی علیهما افضل املی و رجائی فیک و فی نبیک و ولیک و ابن ولیک یا ولی المؤمنین یا ولی المؤمنین یا ولی المؤمنین
سید اجل علی بن طاووس در جمال الاسبوع گوید: شاید که نشاط به جای آوردن این هدایا را در خود نبینی یا به خاطر این که به خود بگویی که ائمه معصومین (علیهم السلام) از این هدیه ها بی نیازند، یا شاید که آن ها را از جهت تکرار در هر روز بسیار شماری و طبع تو به انجام ندادن آن ها تمایل کند، و بدان که آنان -صلوات الله علیهم- از هدیه تو مستغنی و بی نیاز می باشند، ولی تو بی نیاز نیستی از این که هدیه به ایشان تقدیم نمایی و گفتارت نزد آنان نزدیک باشد، همچنان که خداوند -جل جلاله- از این احوال بی نیاز است، پس باید که در نیت و خاطر تو هنگامی که این اعمال را آغاز می کنی چنین باشد که خداوند -جل جلاله- و آنان -صلوات الله علیهم- به سعادت و امنیت و جاودانگی در کمال احسان در منزلگاه رضوان الهی، راهنمایی کردند. یمنون علیک ان اسلموا قل لا تمنوا علی السلامکم بل الله یمن علیکم ان هداکم للایمان...(490)؛ آنان برتو به مسلمان شدن منت می گذارند بگو شما با اسلام خود بر من منت نگذارید بلکه خدا بر شما منت و احسان دارد که شما را به سوی ایمان هدایت فرموده است.
و تو آن چنانی که یکی از علمای بیان سروده است:
اهدی لمجلسه الکریم و انما - اهدی له ما حزت من نعمائه
کالبحر یمطره السحاب و ماله - من علیه لانه من ماله
برای مجلس گرامی او هدیه می کنم و جز این نیست که آنچه از مراحمش به دست آورده ام برای او هدیه می دهم. همچون دریا که ابرها بر آن می بارند و حال آن که هیچ منتی بر آن ندارند زیرا که (آنچه ببارند) از آب دریا است.
و این که نمازها را بسیار شماری، یا تمایل داشته باشی که از آن ها فراغت یابی تا به تحصیل سعادت خود بپردازی پس بدان که این هدایت شدن به تقدیم هدیه از طریق عنایت خداوند -جل جلاله- و اولیا و برگزیدگان خداوند و اخلاص ایشان در عبادت خدای ذوالجلال برایت حاصل گردیده، به خصوص که تو معتقد هستی که اگر حجت های خداوند بر بندگان نبودند، خداوند -جل جلاله- برایشان سبب سعادتی است که به آن رسند، پس چون عمل تو در هر حال در ترازوی ایشان سنجیده می شود، آن را به ایشان هدیه کن، تا به کسب آنچه در حساب خواهد بود دست یابی، و اگر عموم عنایت و تفضل آنان نبود به آن نایل نمی شدی، و اگر نسبت به مقدار حق خدای تعالی -جل جلاله- به ایشان و حق ایشان بر تو به لطف خداوند -جل جلاله- معرفت داشتی، و می دانستی که چقدر از حقوقشان شب و روز ضایع می گردد، متوجه می شدی که آنچه هدیه می کنی به معذرت خواهی نیاز دارد، و بسان بعضی از اهل اعتبار چنین می گفتی:
فان تقبلوا منی هدیة قاصر - عددت لکم ذات القبول من الفضل
و کان قبول عندکم فضل رحمة-یعز بها قلب الولی من الذل
و یوجب شکرا" عنده لمقامکم - و فرض حقوق لا یقوم لها مثلی
چنان که هدیه ای از من قاصر بپذیرد، آن پذیرفتن را از جمله فضل شما به شمار آورم، و پذیرش نزد شما رحمت و مهر بیشتری خواهد بود، که دل دوستدار شما به سبب آن از خواری و مذلت به عزت رسد. و مایه سپاسگزاری آن دوستدار شما می شود به جهت مقام برجسته شما، و بر عهده آمدن حقوقی که همچو منی از انجام آن ناتوان است. و یکی از هم مسلکان به من گفت: من خودم و عملم را کوچک و حقیر می بینم از این که آن را به ایشان هدیه نمایم، به او گفتم: پس چرا خودت را از خدمت به خدای -عز و جل- کوچک نمی بینی که حمد و شکر او را به جای می آوری و سایر خدمات را انجام می دهی؟ در حالی که او از هر بزرگی عظیم تر است، پس معنی ندارد که خود را در خدمت به نواب او کوچک بینی، به خصوص که آنان خدمتت را نسبت به خود پذیرفته باشند.(491)

چهل و چهارم: نماز هدیه به آن حضرت به گونه مخصوص در وقت معین

و این را در جمال الاسبوع روایت کرده که: مستحب است آدمی روز جمعه هشت رکعت نماز گزارد، چهار رکعت را به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هدیه نماید و چهار رکعت را به فاطمه زهرا (سلام الله علیها) هدیه کند، و روز شنبه چهار رکعت نماز بگذارد و آن را به امیرالمؤمنین (علیه السلام) هدیه نماید، و همین طور هر روز از هفته به یکی از امامان(علیهم السلام) هدیه کند تا روز پنجشنبه که چهار رکعت را به حضرت جعفر بن محمد صادق (علیه السلام) هدیه نماید، سپس روز جمعه نیز هشت رکعت نماز بگذارد که چهار رکعت آن را به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، و چهار رکعت دیگر را به حضرت فاطمه (علیها السلام) هدیه نماید، سپس روز شنبه چهار رکعت را به موسی بن جعفر (علیه السلام) هدیه نماید، و بین دو رکعت از این نمازها این دعا را بخواند: اللهم انت السلام و منک السلام و الیک یعود السلام حینا ربنا منک بالسلام. اللهم ان هذه الرکعات هدیة منی الی فلان بن فلان فصل علی محمد و آل محمد و بلغه ایاها و اعطنی املی و رجائی فیک و فی رسولک صلواتک علیه و آله؛ بار خدایا!تو سلامت دهنده و سالم از هر عیب هستی، و سلامت از تو است و به تو منتهی می شود. ای پروردگار ما!با سلام ما را تحیت گوی. بار خدایا!این رکعت ها (ی نماز) هدیه ای از من به...فرزند...(492) است، پس بر محمد و آل محمد درود فرست، و این هدیه را به او برسان، و امید و آرزویم را درباره تو و رسول تو -که درود تو بر او و آلش باد- به من عطا فرمای.

چهل و پنجم: اهداء قرائت قرآن به آن حضرت (علیه السلام)

و بر فضیلت و استحباب آن دلالت دارد آنچه ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی در کافی از علی بن المغیره روایت آورده که گوید: به حضرت ابوالحسن امام کاظم (علیه السلام) عرض کردم: پدرم از جد تو راجع به ختم کردن قرآن در هر شب پرسیده بود. جد تو به او امر فرموده بود: در هر شب. به آن جناب عرضه داشته بود: در ماه رمضان (نیز)؟ جد تو فرموده بود: ماه رمضان (نیز). پدرم به او عرضه داشته بود: آری، تا هر قدر که بتوانم. پس از آن پدرم قرآن را چهل بار در ماه رمضان ختم می کرد. سپس من بعد از پدرم آن را ختم می کردم، بسا که بر او می افزودم و یا کم تر از آن را ختم می کردم به مقدار فراغت و اشتغال و نشاط و بی حالی ام، پس هرگاه روز فطر شود برای رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) یک ختم، و برای علی (علیه السلام) ختمی دیگر و برای فاطمه (علیها السلام) ختمی دیگر، سپس برای ائمه (علیه السلام) تا به شما رسد قرار می دهم، که از آن هنگام که در این حال بوده ام یک ختم قرآن برای شما قرار داده ام. به سبب این کار چه پاداشی برایم هست؟ امام کاظم (علیه السلام) فرمود: پاداش تو آن است که روز قیامت با آنان (علیه السلام) باشی. عرض کردم: الله اکبر!چنین پاداشی برای من است؟ سه مرتبه فرمودن آری(493).
می گویم: وجه استدلال این که ظاهر از سخنان امام (علیه السلام) مترتب شدن ثواب بر آن عمل از این جهت است که به پیغمبر و امام هدیه می شود و تقرب به ایشان است و خصوصیتی در امامان یاد شده نبوده است، بلکه از گفته راوی چنین بر می آید که یک ختم قرآن را برای امام کاظم (علیه السلام) قرار می داد چون آن حضرت امام زمانش بوده است، لذا گفت: از آن هنگام که در این حال بوده ام...و امام (علیه السلام) کارش را تصدیق و او را تحسین فرمود. و حاصل از ملاحظه این حدیث و دقت در آن: استحباب هدیه کردن قرائت قرآن به پیغمبر اکرم و صدیقه کبری و هر یک از ائمه معصومین سلام الله علیهم اجمعین می باشد. و مؤید این است هدیه کردن نماز به ایشان -چنان که پیش تر آوردیم- و شواهد دیگری نیز دارد که برای کاوشگر در روایات ایشان (علیهم السلام) ظاهر می گردد، از خداوند -عز و جل- خواستاریم که ما و همه مؤمنین را ان شاء الله به حق محمد و آل او، برای این کار توفیق دهد.