فهرست کتاب


مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

سید محمد تقی موسوی اصفهانی سید مهدی حائری قزوینی‏

توضیح و دفع اشکال:

بدان که عبارت و عرجت به... موافق با نسخه ای است که عالم ربانی حاج میرزا حسین نوری (رحمة الله) در کتاب تحیة الزائر از کتاب مزار قدیم و مزار شیخ محمد بن المشهدی و مصباح الزائر سید بن طاووس نقل کرده است، و مدرک اصلی که همه از آن گرفته اند، کتاب محمد بن علی بن ابی قره است، ولی در زاد المعاد آمده: و عرجت بروحه... که ظاهرا" در نسخه مصباحی که مجلسی از آن نقل کرده تصحیفی واقع شده باشد، سپس شهرت یافته و سبب شبهه برخی از کوته نظران و معاندان گشته، و حال آنکه معراج جسمانی از ضروریات مذهب، بلکه دین است و روایات از ائمه اطهار (علیهم السلام) درباره آن به تواتر رسیده و قرآن از آن سخن گفته است.
توجه: هنگامی که در این عبارت تأمل نمودم الهام شدم که خود همین دعا شاهد و دلیل بر همان است که ما نقل کردیم و صحیح همین است که یادآور شدیم، و این که در عبارت زاد المعاد اشتباهی روی داده و شاید بعضی از اهل عناد این کار را کرده باشند، جهت و دلالت و گواهی این که دو جمله و سخرت له البراق و و عرجت به الی سمائک... در کنار هم آورده شده اند، و با تمام دقت برای اهل بصیرت ظاهر می شود که آنچه ما گفتیم صحیح است، چون بالا رفتن روح نیازی به براق ندارد و این مطلب بر کسی که دلش از شرک و نفاق پاک باشد، پوشیده نیست.
و اگر گفته شود: در اینجا بنابر شمارش فضایل حضرت سید المرسلین (صلی الله علیه و آله و سلم) است، و مقتضای عطف به واو آن نیست که عروج به آسمان به وسیله براق باشد.
می گویم: بر فرض که عبارت دعا بروحه باشد، بر نفی معراج جسمانی دلالت ندارد، چون این خود فضیلتی است که اثبات آن منافات ندارد که فضیلت دیگری نیز برای پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) ثابت باشد. و می توان گفت که این عبادت منافات ندارد با آنچه دلالت دارد بر این که معراج پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با بدن شریفش بوده، از آن جهت که به کار بردن واژه روح در مورد بدن در هر دو لغت عربی و فارسی واقع است. در لغت عرب، چنان که در زیارت آمده: و علی الارواح التی حلت بفنائک و سلام بر جانهایی که در پیشگاه تو منزل کرده اند، که ظاهر است این که بدن های شهیدان در پیشگاه حضرت سید الشهدا (علیه السلام) منزل گرفتند و سکونت کردند. و اما در لغت فارسی، چنان است که افصح و املح شعرا سعدی شیراز گوید:
جانا هزاران آفرین بر جانت از سر تا قدم - صانع خدایی کاین وجود آورد بیرون از عدم
و از جمله دعاهایی که برای زمان غیبت صلاحیت دارد، آن است که سید بن طاووس (رحمة الله) در مهج الدعوات یاد کرده است. وی گفته: در خواب کسی را دیدم که دعایی به من می آموزد که برای زمان غیبت صلاحیت دارد، و الفاظ این دعا این است که: یا من فضل ابراهیم و آل اسرائیل علی العالمین باختیاره و اظهر فی ملکوت السموات و الارض عزة اقتداره و اودع محمدا" صلی الله علیه و آله و اهل بیته غرائب اسراره، صل علی محمد و آله واجعلنی من اعوان حجتک علی عبادک و انصاره
ای کسی که ابراهیم و خاندان یعقوب را به اختیار خود برتری داده و در ملکوت آسمانها و زمین عزت و اقتدار خویش را آشکار نمود و به محمد و اهل بیت او - که درود خدا بر همه آنان باد - اسرار شگفت انگیزش را سپرده است، بر محمد و آل او درود فرست و مرا از یاران و انصار حجتت بر بندگانت قرار ده.

6- دعای دیگر

سید بن طاووس (رحمة الله) گوید: دوست ما ملک مسعود - خداوند متعال او را به آرزوهایش برساند- برایم گفت: در خواب دیده است که شخصی از پشت دیواری با او سخن می گوید، ولی صورتش را نمی بیند و گفت: یا صاحب القدر و الاقدار و الهمم و المهام عجل فرج عبدک و ولیک و الحجة القائم فی خلقک واجعل لنا فی ذلک الخیرة
ای صاحب فرمان و اندازه ها!و ای آنکه تمام قصدها به سوی او است و همه مهمات نزد او!فرج بنده و ولی ات و حجت بپاخاسته در آفریدگانت را زودتر برسان و در آن برای ما خیر را قرار ده.
و از دعاهای روایت شده؛ دعایی است که سید بن طاووس (رحمة الله) در کتاب یاد شده ضمن حدیثی که غیبت حضرت مهدی (علیه السلام) ذکر گردیده، چنین آورده: به امام (علیه السلام) عرضه داشتم: شیعیان تو چه کار کنند؟ فرمود: بر شما باد دعا کردن و انتظار فرج کشیدن... تا آنجا که راوی گوید: عرضه داشتم: چه دعایی بکنیم؟ فرمود: می گویی: اللهم انت عرفتنی نفسک و عرفتنی رسولک و عرفتنی ملائکتک و عرفتنی نبیک و عرفتنی ولاة امرک. اللهم لا آخذ الا ما اعطیت و لا اوقی الا ما وقیت. اللهم لا تغیبنی عن منازل اولیائک و لا تزغ قلبی بعد اذ هدیتنی. اللهم اهدنی لولایة من افترضت طاعته
خدایا! تو خودت را به من شناسانیدی و فرستاده ات را به من معرفی فرمودی و فرشتگانت را به من شناسانیدی و پیغمبرت را به من شناسانیدی و والیان امرت را به من شناسانیدی.
خدایا!من نمی پذیرم جز آنچه تو فرمایی و نپرهیزم جز از آنچه تو پرهیز داده ای.
خدایا!از منازل دوستانت مرا دور مدار و دلم را پس از آنکه هدایتم کرده ای منحرف مگردان. خداوندا!به ولایت کسی که اطاعتش را بر من واجب ساخته ای، هدایتم فرمای.
و از جمله دعاهایی که شایسته است بر آنها مواظبت شود، آن است که محقق محدث نوری (رحمة الله) در کتاب تحیة الزائر به نقل از مصباح الزائر سید اجل علی بن طاووس (رحمة الله) آورده، دعا این است: اللهم صل علی محمد و اهل بیته و صل علی ولی الحسن و وصیه و وارثه القائم بأمرک و الغائب فی خلقک و المنتظر لاذنک. اللهم صل علیه و قرب بعده و انجز وعده و اوف عهده واکشف عن بأسه حجاب الغیبة و اظهر بظهوره صحائف المحنة و قدم امامه الرعب و ثبت به القلب و اقم به الحرب و ایده بجند من الملائکة مسومین و سلطه علی اعداء دینک اجمعین، و الهمه ان لا یدع منهم رکنا" الا هده و لا هاما" الا قده و لا کیدا" الا رده و لا فاسقا" الا حده و لا فرعون الا اهلکه و لا سترا" الا هتکه و لا علما" الا نکسه و لا سلطانا" الا کبته و لا شیطانا" الا کبسه و لا رمحا" الا قصفه و لا مطردا" الا خرقه و لا منبرا" الا احرقه و لا جندا" الا فرقه و لا سیفا" الا کسره و لا صنما" الا رضه و لا دما الا اراقه و لا جورا" الا اباده و لا حصنا" الا هدمه و لا بابا" الا ردمه و لا قصرا" الا اخربه و لا مسکنا" الا فتشه و لا سهلا" الا اوطأه و لا جبلا" الا صعده و لا کنزا" الا اخرجه برحمتک یا ارحم الراحمین
خدایا!بر حضرت محمد و خاندان او درود فرست، و درود فرست بر ولی و وصی و وارث حضرت حسن (عسکری)، آن بپاخاسته به امر تو و غایب در آفریدگان تو و منتظر فرمان تو است.
خدایا! بر او درود فرست و دوری اش را به وصال و دیدار مبدل گردان و وعده ای که به او داده ای، به مرحله تحقق و عمل برسان و به عهدش جامه عمل بپوشان، و دلاوری اش را با بر طرف ساختن پرده غیبت آشکار گردان و با ظهور حضرتش طومار رنج ها و سختی ها را بر ستمگران بگشای و پیشاپیش آن جناب رعب و وحشت را (در دل دشمنانش) قرار ده و دل ما را به (ولایت و معرفت) او ثابت و پایدار ساز و جنگ (نهایی) را به (ظهور) او برپا کن و با سپاهی از فرشتگان نشاندار تأییدش فرمای و بر تمام دشمنان دینت، او را مسلط بگردان، و به او الهام کن تا هیچ پایه ای از آنان (دشمنان) بر جای نگذارد، مگر اینکه آن را ویران سازد و هیچ رئیسی مگر این که از پای درآورد، و هیچ نیرنگی جز اینکه نابود سازد، و هیچ پرده (عزتی برای ظالمان)، مگر اینکه آن را بدرد و هیچ پرچمی، مگر این که آن را سرنگون سازد و هیچ حکومت و ریاستی، مگر این که آنرا خوار نماید و هیچ شیطانی، مگر اینکه آن را محدود و در فشار بگذارد و هیچ سرنیزه ای، مگر این که آنرا بسوزاند و هیچ سپاهی، مگر این که آنرا پراکنده سازد و هیچ شمشیری، مگر این که آنرا بشکند و هیچ بتی، مگر این که آنرا لگدمال سازد و هیچ خونی، مگر این که آنرا (از کافران و ظالمان) بریزد و هیچ ستمی را، مگر این که از میان بردارد و هیچ دژی، مگر اینکه آنرا منهدم سازد و هیچ دری، مگر این که آنرا مسدود نماید و هیچ کاخی، مگر این که آن را خراب و ویران کند و هیچ منزل و مسکنی را، مگر اینکه تفتیش نماید و هیچ زمین همواری را، مگر اینکه تحت فرمان آورد و هیچ کوهی را، مگر اینکه از آن بالا رود و هیچ گنجی، مگر اینکه آنرا استخراج کند و بیرون سازد. به رحمتت، ای مهربان ترین مهربانان.
و از دعاهای مهمی که برای رواشدن حاجت روایت شده که مشتمل بر دعا برای تعجیل فرج آخرین امامان می باشد و توسل به آن حضرت، برای دفع هر نوع گرفتاری است. در کتاب جنة المأوی به نقل از کتاب کنوز النجاج شیخ طبرسی فضل بن الحسن صاحب تفسیر آمده که گوید: دعایی است که حضرت صاحب الزمان - علیه سلام الله الملک المنان - به ابوالحسن محمد بن احمد ابی اللیث (رحمة الله) تعلیم فرموده که در شهر بغداد در مقابر قریش، و چنین بود که ابوالحسن به مقابر قریش فرار کرده و از ترس کشته شدن به آنجا پناهنده شده بود، پس به برکت این دعا از کشته شدن نجات یافت. ابوالحسن مزبور گوید: آن حضرت (علیه السلام) به من آموخت که بگویم: اللهم عظم البلاء و برح الخفاء و انقطع الرجاء و انکشف الغطاء و ضاقت الارض و منعت السماء و الیک یا رب المشتکی و علیک المعول فی الشدة و الرخاء. اللهم فصل علی محمد و آل محمد اولی الامر الذین فرضت علینا طاعتهم فعرفتنا بذلک منزلتهم ففرج عنا بحقهم فرجا" عاجلا" کلمح البصر او هو اقرب یا محمد یا علی اکفیانی فانکما کافیای وانصرانی فانکما ناصرای یا مولای یا صاحب الزمان الغوث الغوث الغوث ادرکنی ادرکنی ادرکنی
بار الها! فتنه و بلا بزرگ شد و مخفی بودن (امام (علیه السلام) یا راه چاره) سخت گردید و امید قطع گشت و پرده ها بالا رفت و زمین با (همه فراخی) تنگ شد و آسمان رحمتش را بازداشت و ای پروردگار!شکوه به درگاه تو است و در سختی و آسانی تکیه و اعتماد بر تو.
خدایا!پس بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرست اولی الامری که فرمانبرداری از ایشان را بر ما واجب ساخته ای و بدین وسیله منزلتشان را به ما شناسانده ای، پس تو را به حق آنان سوگند که بر ما گشایشی ده سریع و به زودی همچون یک چشم بر هم زدن یا نزدیک تر از آن، ای محمد!ای علی!مرا کفایت کنید که البته شما مرا کافی هستید و مرا یاری نمایید که به درستی شما یاور من می باشید. ای مولای من! ای صاحب زمان! به فریاد رس!به فریاد رس!به فریاد رس!مرا دریاب!مرا دریاب! مرا دریاب.

بخش هشتم: تکالیف بندگان نسبت به آن حضرت (علیه السلام)

دیگر وظایف بندگان نسبت به آن حضرت (علیه السلام)