مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

سید محمد تقی موسوی اصفهانی سید مهدی حائری قزوینی‏

22- تمام ماه رمضان

بخصوص در شبهای آن ماه شریف؛ زیرا که این ماه بهار دعا کردن است و این هم بهترین دعاها می باشد، از همین روی از خود آن حضرت - که خداوند فرجش را برساند- امر و اهتمام به دعای افتتاح در شبهای این ماه رسیده است، بنابراین از خواندن آن غافل مشو که جدا" دعایی است نفیس، و جامع مطالب دنیا و آخرت می باشد.
و نیز مؤید این مطلب است، آنکه رئیس محدثین، شیخ بزرگوار صدوق (رحمة الله) در کتاب فضائل شهر رمضان به سند خود از حضرت امام رضا (علیه السلام) آورده که درباره خوبی های ماه رمضان فرمود: کارهای نیک در ماه رمضان پذیرفته شود و بدیها آمرزیده گردد، هر کس در ماه رمضان یک آیه از کتاب خدای - عز و جل - بخواند، چنان است که کسی در ماه های دیگر ختم قرآن کند، و هر که در این ماه به روی برادر مؤمنش بخندد، روز قیامت او را ملاقات ننماید جز اینکه در روی او خنده آورد و وی را به بهشت مژده دهد، و هر کس در این ماه مؤمنی را یاری کند، خدای تعالی او را هنگام گذشتن از صراط یاری نماید، روزی که پاها در آن خواهد لغزید، و هر آنکه در این ماه خشم خود را فرو گیرد، خداوند روز قیامت خشم خود را از او باز دارد، و هر که در این ماه ستمدیده ای را یاری نماید، خداوند او را بر هر کسی که در دنیا با وی دشمنی ورزد یاری نماید و روز قیامت هنگام سنجش اعمال و حساب نیز یاری اش کند.
ماه رمضان؛ ماه برکت، ماه رحمت، ماه مغفرت و ماه توبه و بازگشت (به درگاه خداوند) است، و هر کس در ماه رمضان آمرزیده نشود، پس در چه ماهی آمرزیده خواهد شد! پس، از خداوند بخواهید روزه را از شما بپذیرد و آنرا آخرین بار شما قرار ندهد، و اینکه شما را در این ماه برای فرمانبرداریش توفیق بخشد و از نافرمانی اش محفوظ بدارد، که او بهترین سؤال شدگان است.(57)
می گویم: در باب پنجم گفتیم که دعا برای تعجیل فرج و گشایش امر مولایمان حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اقسام یاری و کمک می باشد، که در این جهت شریف، یاری کردن مؤمن تأکید شده، این که در این ماه مبارک به آن عمل گردد، و بدون شک یاری کردن امام (علیه السلام) بهترین و تمامترین اصناف یاری کردن است.
و گواه بر آنچه ذکر شد از اهتمام به آن در ماه رمضان، دعایی است که در کتاب اقبال و زاد المعاد از امام چهارم سید العابدین و فرزندش ابو جفعر صادق (علیهما السلام) روایت آمده که اولش چنین است: اللهم هذا شهر رمضان... و در آن آمده: اسألک ان تنصر خلیفة محمد و وصی محمد والقائم بالقسط من اوصیاء محمد صلواتک علیه و علیهما اعطف علیهم نصرک...
خدایا! این ماه رمضان است... از تو می خواهم که جانشین محمد و وصی محمد و قیام کننده به عدالت از اوصیاء محمد - که درودهایت بر او و ایشان باد - را یاری نمایی، یاری ات را بر آنان معطوف بدار.
و نیز شاهد بر آن است روایتی که ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی (قدس سره) در کتاب الصوم فروع کافی از محمد بن عیسی به سند خود از امامان (علیهم السلام) آورده که فرمودند: این دعا را شب بیست و سوم ماه رمضان در حال سجده و برخاستن و نشستن و در هر حال تکرار می کنی، و نیز هر قدر که می توانی و هرگاه که به یادت آمد در دوران زندگی ات، پس از حمد خدای تبارک و تعالی و درود بر پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بگو: اللهم کن لولیک فلان بن فلان فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا" و حافظا" و ناصرا" و دلیلا" و قائدا" و عینا" حتی تسکنه ارضک طوعا" و تمتعه فیها طویلا"(58)
خداوندا! برای ولی خودت فلان فرزند فلان(59) در این ساعت و هر ساعت سرپرست و نگهدار و یاور و راهنما و پیشوا و مددکار باش، تا اینکه او را در زمین خویش (فرمانروای) مطاع گردانی و در آن دوران بهره مند سازی.
می گویم: این حدیث شریف دلالت دارد بر اینکه دعا برای آن امر بزرگ (زودتر شدن ظهور) در شب بیست و سوم ماه رمضان مهمتر و مؤکدتر است از وقتها و زمانهای دیگر همچنان که در ماه رمضان از سایر ماهها تأکید بیشتری دارد، به جهت آنکه جهات استجابت و روی آوردن به درگاه خداوند و پاداش در آن شب جمع است، و نیز فرشتگان و روح در آن شب فرود می آیند و درهای فتح و رحمت آنقدر گشوده می شود که در شبهای دیگر گشوده نشود، بلکه از صریح بعضی از روایات بدست می آید که آن شب همان شب قدر است که از هزار شب بهتر می باشد، چنان که ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی (قدس سره) در کتاب اصول کافی، باب النوادر، کتاب فضل القرآن به سند خود از حضرت امام صادق (علیه السلام) از پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آورده که فرمود: قرآن در بیست و سوم ماه رمضان فرود آمد.(60) این حدیث به ضمیمه اینکه خدای - عز و جل - فرمود: انا انزلناه فی لیلة القدر(61)؛ ما (قرآن) را در شب قدر فرو فرستادیم. دلالت دارد بر اینکه شب قدر، همان شب بیست و سوم ماه رمضان است و این برای اهل بینش واضح است. و محقق نوری (رحمة الله) در کتاب النجم الثاقب دعای مزبور را به گونه مبسوطی از کتاب المضمار تألیف سید علمای بزرگوار - آنکه شایسته است عموم اهل بینش به او اقتدا کنند - سید علی بن طاووس (رحمة الله) نقل کرده است، دعا چنین است: اللهم کن لولیک القائم بامرک الحجة بن الحسن المهدی علیه و علی آبائه افضل الصلاة و السلام فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا" و حافظا" و قائدا" و ناصرا" و دلیلا" و مؤیدا" (مریدا") حتی تسکنه ارضک طوعا" و تمتعه فیها طولا" و ارضا" و تجعله و ذریته من الائمة الوارثین. اللهم انصره و انتصر به واجعل النصر منک له و علی یده واجعل النصر له والفتح علی وجهه و لا توجه الامر الی غیره. اللهم اظهر به دینک و سنة نبیک صلی الله علیه و آله حتی لا یستخفی بشی ء من الحق مخافة احد من الخلق. اللهم انی ارغب الیک فی دولة کریمة تعز بهاالاسلام و اهله و تذل بها النفاق و اهله، و تجعلنا فیها من الدعاة الی طاعتک و القادة الی سبیلک و آتنا فی الدنیا حسنة و فی الاخرة حسنة وقنا عذاب النار واجمع لنا خیر الدارین واقض عنا جمیع ما تحب فیهما، واجعل لنا فی ذلک الخیرة برحمتک و منک فی عافیة آمین رب العالمین و زدنا من فضلک و یدک الملاء، فان کل معط، ینقص من ملکه و عطاؤک یزید فی ملکک
خداوندا! برای ولی قائم به امرت حجت بن الحسن مهدی - که بر او و پدرانش بهترین درود و سلام باد - در این ساعت و در همه ساعتها سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و تأیید کننده (یا خواهان) باش تا اینکه بر سراسر زمینت فرمانروای مطاعش سازی و از کران تا کران گیتی برخوردارش نمایی و او و فرزندانش را از امامان وارث قرار دهی. خدایا! او را یاری نموده، بوسیله او پیروزی را برای (دین) خویش تحقق بخش و نصرت خود را برای او و بدست او فراهم آور و یاری را به او اختصاص ده و فتح و پیروزی را به روی او بگشا و امر (حکومت) را به غیر او متوجه مساز. خداوندا! دینت و سنت پیغمبرت (صلی الله علیه و آله و سلم) را به او آشکار کن تا چیزی از حق را از بیم احدی از خلق مخفی ندارد. خدایا! من به درگاه تو زاری می کنم به جهت دولتی گرامی، که اسلام و اهل آنرا به آن عزت دهی و نفاق و اهل آنرا خوار گردانی، و ما را در آن دولت از دعوت کنندگان بسوی طاعتت قرار ده و در شمار راهنمایان به راهت منظور داری و در دنیا حسنه ای و در آخرت حسنه ای به ما عنایت فرمای و ما را از عذاب آتش نگهدار و خیر دنیا و آخرت را برای ما فراهم ساز و تمام آنچه در آنها دوست داری برای ما قرار ده و اختیار آن را برایمان محفوظ بدار به رحمت و منت خودت و با عافیت اجابت فرمای، ای پروردگار عالمیان! و از فضل و نعمتت بر ما بیفزای (و پیمانه مان را) پر کن، که هر بخشنده ای از دارایی اش کاسته می شود، ولی عطای تو در ملکت می افزاید.

23- شب ششم ماه رمضان

از دعایی که در اقبال از کتاب محمد بن ابی قره نقل شده به دست می آید، دعا این است: اللهم لک الحمد و الیک المستکی، اللهم انت الواحد القدیم و الاخر الدائم و الرب الخالق و الدیان یوم الدین تفعل ما تشاء بلا معالبة، و تعطی من تشاء بلا من، و تمنع ما تشاء بلا ظلم، و تداول الایام بین الناس و یرکبون طبقا" عن طبق، اسألک یا ذا الجلال و الاکرام و العزة التی لا ترام، و اسألک یا الله، و اسألک یا رحمن، اسألک ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تجعل فرج آل محمد و فرجنا بفرجهم و تقبل صومی، و اسألک خیر ما ارجو منک و اعوذ بک من شر ما احذر، ان انت خذلت فبعد الحجة و ان انت عصمت فبتمام النعمة، یا صاحب محمد یوم حنین و صاحبه و مؤیده یوم بدر و خیبر والمواطن التی نصرت فیها نبیک علیه و آله السلام، یا مبیر الجبارین و یا عاصم النبیین! اسألک و اقسم علیک بحق یس و القرآن الحکیم و بحق طه و سایر القرآن العظیم ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تحسرنی عن الذنوب و الخطایا و ان تزیدنی فی هذالشهر العظیم تأییدا" تربط به علی جأشی و تسد به علی خلتی. اللهم انی ادرء بک فی نحور اعدائی لا اجد لی غیرک،ها انا بین یدیک فاصنع بی ما شئت لا یصیبنی الا ما کتبت لی انت حسبی و نعم الوکیل.(62)
پروردگارا! حمد مخصوص تو است و تنها به تو شکایت می آوریم. خدایا! تو یکتای قدیم و آخر دائم هستی، و پروردگار آفریننده و جزا دهنده روز قیامتی (که هیچ عملی را از خیر و شر وامگذاری) آنچه خواهی بی چون و چرا انجام می دهی و به هر که خواهی بدون منت می بخشی و هر چه را می خواهی بدون اینکه ستم کرده باشی منع می کنی و روزگار را بین مردم می گردانی و آنها در پی یکدیگر احوال گوناگون می یابند. از تو می خواهم ای صاحب جلال و و کرامت و عزتی که جوینده ای برایش نیست! و از تو می خواهم ای الله! و از تو می خواهم ای مهربان! از تو می خواهم که بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرستی و اینکه فرج آل محمد (علیه السلام) را زودتر رسانی و گشایش امر ما را با فرج آنان تعجیل فرمایی و روزه ام را بپذیری. و از تو مسألت دارم بهترین چیزی را که از تو امیدوارم. و به تو پناه می برم از بدترین چیزی که از آن بر حذرم. اگر تو خوار کنی، پس از برپا نمودن حجت و دلیل است، و اگر حفظ فرمایی، پس به جهت تمام نمودن نعمت می باشد. ای یاور محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) روز حنین و یاور و تأیید کننده اش در روز بدر و خیبر و جاهایی که در آنها پیغمبرت را یاری کردی - بر او و آل او سلام باد - ای نابود کننده ستمگران و ای حفظ کننده پیغمبران! و از تو می خواهم و تو را سوگند بحق یس و قرآن حکیم، و بحق طه و سایر (آیات) قرآن عظیم، اینکه بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرستی و مرا از گناهان و خطاها مصون داری و در این ماه بزرگ تأیید بیشتری به من بیفزایی که به آن اضطرابم را آرام سازی و کاستی هایم را جبران نمایی. خداوندا! من به (قدرت) تو بر گلوی دشمنانم می زنم برای خودم جز تو نمی یابم. اینک منم در پیشگاه تو، پس آنچه می خواهی با من کن، که جز آنچه تو بر من نوشته ای به من نرسد، تو مرا بسنده ای و بهترین وکیل هستی.

24- روز هشتم ماه رمضان

اهتمام به آن از دعایی که در اقبال روایت شده به دست می آید و دعا این است: اللهم انی لا اجد من اعمالی عملا" اعتمد لیه و اتقرب به الیک افضل من ولایتک و ولایة رسولک و آل رسولک الطیبین صلواتک عیله و علیهم اجمعین. اللهم انی اتقرب الیک بمحمد و آل محمد و اتوجه بهم الیک فاجعلنی عندک یا الهی بک و بهم وجیها" فی الدنیا والاخرة و من المقربین فانی قد رضیت بذلک منک تحفة و کرامة فانه لا تحفة و لا کرامة افضل من رضوانک واتنعم فی دارک مع اولیائک و اهل طاعتک. اللهم اکرمنی بولایتک واحشرنی فی زمرة اهل ولایتک. اللهم اجعلنی فی ودایعک التی لا تضیع و لا تردنی خائبا" بحقک و حق من اوجبت حقه علیک، و اسألک ان تصلی علی محمد و آل محمد و تعجل فرج آل محمد و فرجی معهم و فرج کل مؤمن و مؤمنة برحمتک یا ارحم الراحمین(63)
خدایا! من از کارهایم عملی که بر آن تکیه کنم و به آن به سوی تو تقرب جویم، نمی یابم که از ولایت تو و ولایت (دوستی و پیروی) فرستاده ات و خاندان پاک فرستاده ات (صلی الله علیه و آله و سلم) باشد. خدایا! من به درگاه تو به محمد و آل محمد (علیهم السلام) تقرب می جویم و به آنها به سوی تو روی می آورم، پس مرا نزد خود، ای خدای من! به حق خودت و به حق آنها!در دنیا و آخرت با قدر و منزلت قرار ده و از نزدیکان درگاهت به شمار آور، که به درستی من راضی ام که آن را از تو هدیه و گرامیداشتی بگیرم، چون که هیچ تحفه و گرامیداشتی بهتر از رضا و خشنودی تو و برخورداری از نعمت ها در سرای (ابدی) تو با دوستان و اهل اطاعتت نیست. خداوندا! مرا به ولایت خویش گرامی بدار و در شمار اهل ولایتت محشور گردان. خدایا! مرا در بین سپرده های خودت که گم نمی شوند قرار ده و مرا ناامید برمگردان، به حق خودت و حق هر آن که حقش را بر خودت واجب دانسته ای، و از تو می خواهم که بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرستی و فرج آل محمد (علیه السلام) را زودتر برسانی و گشایش کا مرا با آن ها تعجیل فرمایی، و نیز فرج هر مؤمن و مؤمنه را زودتر بیاوری، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.