مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

نویسنده : سید محمد تقی موسوی اصفهانی مترجم : سید مهدی حائری قزوینی‏

20- شب نیمه شعبان

زیرا که شب میلاد مسعود حضرت صاحب الزمان (علیه السلام) است، پس شایسته است که اهل ایمان در آن شب به دعاگویی برای آن جناب اشتغال ورزند، و در روایات هم آمده که در این شب دعاها مستجاب می شود.
می گویم: سابقا" بیان کردیم که این دعا نزد اهل خرد مهمترین دعا است و سزاوار است که در مواقع استجابت بر همه دعاها و خواسته ها آن را مقدم دارند و مؤید آنچه گفتیم اینکه مؤلف جمال الصالحین در دعاهای آن شب از مولایمان حضرت حجت (علیه السلام) دعای ارزنده ای آورده که سر آغازش چنین است: اللهم صل علی محمد سید المرسلین و خاتم النبیین... ما این دعا را در اول بخش هفتم خواهیم آورد و اهتمام به آن را در همه مواقع بیان خواهیم کرد و نیز شاهد بر آنچه گفتیم دعایی است که در اقبال و زاد المعاد یاد گردیده و اولش چنین است: اللهم بحق لیلتنا هذه و مولودها... بار خدایا تو را به حق این شب و آنکه در این شب تولد یافته... که از این عبارت می توانیم عظمت و اهمیت این شب را دریابیم پس مبادا عمرت در این شب به غفلت و بی خبری بگذرد و خدمت کردن به آن جناب را در آن واگذاری و برای کسی که از برکت ولادتش این شب آن طور اهمیت یافته، دعا ننمایی، و شایسته است که فرمایش مولایمان حضرت صادق (علیه السلام) را درباره آن جناب یاد بیاوری که: ولو ادرکته لخدمته ایام حیاتی ؛ و اگر زمان او را درک می کردم تمام روزهای زندگی ام را در راه او قرار می دادم. اضافه بر اینکه این دعا از جمله اقسام شکرانه آن نعمت بزرگ یعنی ولادت امام قائم (علیه السلام) است، و نیز - چنانکه در بعضی از روایات که در مستدرک الوسائل منقول است آمده - شبی است که اعمال (بر امام (علیه السلام)) عرضه می شود.

21- روز نیمه شعبان

آنچه در مورد شب نیمه شعبان گفتیم، در اینجا نیز صادق است، اضافه بر اینکه دعا کردن در شب و روز نیمه شعبان اقتدا کردن به آن حضرت و تأسی جستن به او است، که هنگامی که از مادر متولد شد، سر به سجده نهاد و برای این امر دعا کرد: اللهم انجز لی وعدی واتمم لی امری و ثبت وطأتی واملا الارض بی عدلا" و قسطا"
خدایا! وعده ام را تحقق بخش و امر (قیامم) را تمام گردان و گامم را استوار ساز و زمین را به (ظهور) من پر از عدل و داد کن.

22- تمام ماه رمضان

بخصوص در شبهای آن ماه شریف؛ زیرا که این ماه بهار دعا کردن است و این هم بهترین دعاها می باشد، از همین روی از خود آن حضرت - که خداوند فرجش را برساند- امر و اهتمام به دعای افتتاح در شبهای این ماه رسیده است، بنابراین از خواندن آن غافل مشو که جدا" دعایی است نفیس، و جامع مطالب دنیا و آخرت می باشد.
و نیز مؤید این مطلب است، آنکه رئیس محدثین، شیخ بزرگوار صدوق (رحمة الله) در کتاب فضائل شهر رمضان به سند خود از حضرت امام رضا (علیه السلام) آورده که درباره خوبی های ماه رمضان فرمود: کارهای نیک در ماه رمضان پذیرفته شود و بدیها آمرزیده گردد، هر کس در ماه رمضان یک آیه از کتاب خدای - عز و جل - بخواند، چنان است که کسی در ماه های دیگر ختم قرآن کند، و هر که در این ماه به روی برادر مؤمنش بخندد، روز قیامت او را ملاقات ننماید جز اینکه در روی او خنده آورد و وی را به بهشت مژده دهد، و هر کس در این ماه مؤمنی را یاری کند، خدای تعالی او را هنگام گذشتن از صراط یاری نماید، روزی که پاها در آن خواهد لغزید، و هر آنکه در این ماه خشم خود را فرو گیرد، خداوند روز قیامت خشم خود را از او باز دارد، و هر که در این ماه ستمدیده ای را یاری نماید، خداوند او را بر هر کسی که در دنیا با وی دشمنی ورزد یاری نماید و روز قیامت هنگام سنجش اعمال و حساب نیز یاری اش کند.
ماه رمضان؛ ماه برکت، ماه رحمت، ماه مغفرت و ماه توبه و بازگشت (به درگاه خداوند) است، و هر کس در ماه رمضان آمرزیده نشود، پس در چه ماهی آمرزیده خواهد شد! پس، از خداوند بخواهید روزه را از شما بپذیرد و آنرا آخرین بار شما قرار ندهد، و اینکه شما را در این ماه برای فرمانبرداریش توفیق بخشد و از نافرمانی اش محفوظ بدارد، که او بهترین سؤال شدگان است.(57)
می گویم: در باب پنجم گفتیم که دعا برای تعجیل فرج و گشایش امر مولایمان حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اقسام یاری و کمک می باشد، که در این جهت شریف، یاری کردن مؤمن تأکید شده، این که در این ماه مبارک به آن عمل گردد، و بدون شک یاری کردن امام (علیه السلام) بهترین و تمامترین اصناف یاری کردن است.
و گواه بر آنچه ذکر شد از اهتمام به آن در ماه رمضان، دعایی است که در کتاب اقبال و زاد المعاد از امام چهارم سید العابدین و فرزندش ابو جفعر صادق (علیهما السلام) روایت آمده که اولش چنین است: اللهم هذا شهر رمضان... و در آن آمده: اسألک ان تنصر خلیفة محمد و وصی محمد والقائم بالقسط من اوصیاء محمد صلواتک علیه و علیهما اعطف علیهم نصرک...
خدایا! این ماه رمضان است... از تو می خواهم که جانشین محمد و وصی محمد و قیام کننده به عدالت از اوصیاء محمد - که درودهایت بر او و ایشان باد - را یاری نمایی، یاری ات را بر آنان معطوف بدار.
و نیز شاهد بر آن است روایتی که ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی (قدس سره) در کتاب الصوم فروع کافی از محمد بن عیسی به سند خود از امامان (علیهم السلام) آورده که فرمودند: این دعا را شب بیست و سوم ماه رمضان در حال سجده و برخاستن و نشستن و در هر حال تکرار می کنی، و نیز هر قدر که می توانی و هرگاه که به یادت آمد در دوران زندگی ات، پس از حمد خدای تبارک و تعالی و درود بر پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بگو: اللهم کن لولیک فلان بن فلان فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا" و حافظا" و ناصرا" و دلیلا" و قائدا" و عینا" حتی تسکنه ارضک طوعا" و تمتعه فیها طویلا"(58)
خداوندا! برای ولی خودت فلان فرزند فلان(59) در این ساعت و هر ساعت سرپرست و نگهدار و یاور و راهنما و پیشوا و مددکار باش، تا اینکه او را در زمین خویش (فرمانروای) مطاع گردانی و در آن دوران بهره مند سازی.
می گویم: این حدیث شریف دلالت دارد بر اینکه دعا برای آن امر بزرگ (زودتر شدن ظهور) در شب بیست و سوم ماه رمضان مهمتر و مؤکدتر است از وقتها و زمانهای دیگر همچنان که در ماه رمضان از سایر ماهها تأکید بیشتری دارد، به جهت آنکه جهات استجابت و روی آوردن به درگاه خداوند و پاداش در آن شب جمع است، و نیز فرشتگان و روح در آن شب فرود می آیند و درهای فتح و رحمت آنقدر گشوده می شود که در شبهای دیگر گشوده نشود، بلکه از صریح بعضی از روایات بدست می آید که آن شب همان شب قدر است که از هزار شب بهتر می باشد، چنان که ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی (قدس سره) در کتاب اصول کافی، باب النوادر، کتاب فضل القرآن به سند خود از حضرت امام صادق (علیه السلام) از پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آورده که فرمود: قرآن در بیست و سوم ماه رمضان فرود آمد.(60) این حدیث به ضمیمه اینکه خدای - عز و جل - فرمود: انا انزلناه فی لیلة القدر(61)؛ ما (قرآن) را در شب قدر فرو فرستادیم. دلالت دارد بر اینکه شب قدر، همان شب بیست و سوم ماه رمضان است و این برای اهل بینش واضح است. و محقق نوری (رحمة الله) در کتاب النجم الثاقب دعای مزبور را به گونه مبسوطی از کتاب المضمار تألیف سید علمای بزرگوار - آنکه شایسته است عموم اهل بینش به او اقتدا کنند - سید علی بن طاووس (رحمة الله) نقل کرده است، دعا چنین است: اللهم کن لولیک القائم بامرک الحجة بن الحسن المهدی علیه و علی آبائه افضل الصلاة و السلام فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا" و حافظا" و قائدا" و ناصرا" و دلیلا" و مؤیدا" (مریدا") حتی تسکنه ارضک طوعا" و تمتعه فیها طولا" و ارضا" و تجعله و ذریته من الائمة الوارثین. اللهم انصره و انتصر به واجعل النصر منک له و علی یده واجعل النصر له والفتح علی وجهه و لا توجه الامر الی غیره. اللهم اظهر به دینک و سنة نبیک صلی الله علیه و آله حتی لا یستخفی بشی ء من الحق مخافة احد من الخلق. اللهم انی ارغب الیک فی دولة کریمة تعز بهاالاسلام و اهله و تذل بها النفاق و اهله، و تجعلنا فیها من الدعاة الی طاعتک و القادة الی سبیلک و آتنا فی الدنیا حسنة و فی الاخرة حسنة وقنا عذاب النار واجمع لنا خیر الدارین واقض عنا جمیع ما تحب فیهما، واجعل لنا فی ذلک الخیرة برحمتک و منک فی عافیة آمین رب العالمین و زدنا من فضلک و یدک الملاء، فان کل معط، ینقص من ملکه و عطاؤک یزید فی ملکک
خداوندا! برای ولی قائم به امرت حجت بن الحسن مهدی - که بر او و پدرانش بهترین درود و سلام باد - در این ساعت و در همه ساعتها سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و تأیید کننده (یا خواهان) باش تا اینکه بر سراسر زمینت فرمانروای مطاعش سازی و از کران تا کران گیتی برخوردارش نمایی و او و فرزندانش را از امامان وارث قرار دهی. خدایا! او را یاری نموده، بوسیله او پیروزی را برای (دین) خویش تحقق بخش و نصرت خود را برای او و بدست او فراهم آور و یاری را به او اختصاص ده و فتح و پیروزی را به روی او بگشا و امر (حکومت) را به غیر او متوجه مساز. خداوندا! دینت و سنت پیغمبرت (صلی الله علیه و آله و سلم) را به او آشکار کن تا چیزی از حق را از بیم احدی از خلق مخفی ندارد. خدایا! من به درگاه تو زاری می کنم به جهت دولتی گرامی، که اسلام و اهل آنرا به آن عزت دهی و نفاق و اهل آنرا خوار گردانی، و ما را در آن دولت از دعوت کنندگان بسوی طاعتت قرار ده و در شمار راهنمایان به راهت منظور داری و در دنیا حسنه ای و در آخرت حسنه ای به ما عنایت فرمای و ما را از عذاب آتش نگهدار و خیر دنیا و آخرت را برای ما فراهم ساز و تمام آنچه در آنها دوست داری برای ما قرار ده و اختیار آن را برایمان محفوظ بدار به رحمت و منت خودت و با عافیت اجابت فرمای، ای پروردگار عالمیان! و از فضل و نعمتت بر ما بیفزای (و پیمانه مان را) پر کن، که هر بخشنده ای از دارایی اش کاسته می شود، ولی عطای تو در ملکت می افزاید.