مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

نویسنده : سید محمد تقی موسوی اصفهانی مترجم : سید مهدی حائری قزوینی‏

7- در حال سجده

هفتمین هنگامی که دعا بر تعجیل فرج تأکید بیشتری دارد حالت سجده بر خدای متعال است، زیرا که نزدیکترین حالات به خدای قاضی الحاجات است، چنانکه روایات از امامان بر حق (علیهم السلام) در این باره رسیده، پس شایسته است که بنده در حال سجده مهمترین حاجت ها را بخواهد و به آن اهتمام ورزد، به خصوص در سجده شکر به جهت توجه داشتن و ملتفت بودن به اینکه هر چه خداوند به ما نعمت بخشیده به برکت مولایمان صاحب الزمان است - که درود خداوند بر او و پدران پاکیزه اش باد- و به خاطر اینکه دعا بر ولی نعمت و واسطه فیض و رحمت، از مهمترین اقسام شکر می باشد، چنانکه در بخش گذشته بیان داشتیم و شاهد بر این، روایت آن در خصوص سجده شکر است در کتاب تحفة الابرار به نقل از مقنعه شیخ مفید (رحمة الله) آمده: آنچه در سجده شکر گفته می شود این دعا است: اللهم الیک توجهت و بک اعتصمت و علیک توکلت، اللهم انت ثقتی و رجائی فاکفنی ما اهمنی و ما لم یهمنی و ما انت اعلم به منی، عز و جل جارک و جل ثناؤک و لا اله غیرک صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم...
پروردگارا! به سوی تو روی آوردم و به تو پیوستم و بر تو تکیه و اعتماد کردم. پروردگارا! تو پناه و امید منی، پس کفایت کن آنچه مرا اندوهگین ساخته و آنچه اندوهگین نساخته و آنچه تو بهتر از من، آن را می دانی؛ پناهنده به تو عزت یافت و ثنای تو والا است و هیچ خدایی جز تو نیست، بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرست و گشایش امر آنها را زودتر برسان...
اضافه بر این که این کار تأسی جستن و اقتدا کردن به خود آن حضرت - که درود و سلام خداوند بر او باد- می باشد، چنانکه در اخبار با صراحت آمده که آن بزرگوار برای این امر هنگام ولادتش در سجده دعا کرده، که این کار بر اهمیت آن و تعلیم به دوستان و شیعیانش دلالت دارد.
رئیس محدثین شیخ صدوق در کتاب کمال الدین به سند خود از جانب حکیمه ضمن حدیثی طولانی آورده که گفت: ناگهان او ( نرجس والده امام عصر) را دیدم آنچنان نوری او را فراگرفته که دیدگانم را پوشانید، و ناگهان دیدم نوزاد -که بر او و پدرانش سلام باد- صورتش را به حالت سجده بر زمین نهاده و بر زانو تکیه داده و دو انگشت سبابه اش را بلند کرد0 و می گوید: گواهی می دهم که جز الله خدایی نیست و اینکه جدم محمد رسول خدا است و پدرم امیر مؤمنان است. سپس یک یک امامان را بر شمرد تا به خودش رسید، آنگاه گفت: خدایا! آنچه به من وعده داده ای انجام ده، و کار و برنامه ام را به مرحله تمام برسان، و گامم را استوار گردان و زمین را به (ظهور) من پر از عدل و داد فرمای (40)...

8- در سجده شکر

پس از رکعت چهارم نماز شب: یکی از علمای ما در کتاب آداب نماز شب گفته: از آداب آن چنین است که در سجده بعد از رکعت چهارم صد بار گفته شود: ما شاء الله. سپس بگوید: یا رب انت ما شئت من امر یکون فصل علی محمد و آل محمد واجعل لی فیما تشاء ان تعجل فرج آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم و عجل فرجی و فرج اخوانی مقرونا" بفرجهم و تفعل بی ما انت اهله
پروردگارا! تو خدایی، هر چه می خواهی می شود، پس بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرست و از آنچه خواسته باشی برایم قرار ده، این که گشایش کار آل محمد را زودتر برسانی و گشایش کار من و برادران (دینی ام) را مقارن با فرج آنها تعجیل فرمایی و آنچه از تو سزاوار است با من انجام دهی.

9- هر صبح و شام

عقل و نقل بر پسندیده بودن این دعا در هر صبح و شام گواهند، که هر عاقل عارفی بدون تردید خوبی اهتمام ورزیدن به این عمل را می داند تا اندکی از حقوق آن جناب را ادا نموده باشد و پرونده اعمال خویش را هر شب و روز نزد حافظان گرامی زینت دهد، چنان که می بینید بردگان و خدمت گزاران چگونه هر بامداد و شبانگاه نزد آقایان و ارباب های خود حاضر می شوند و مراتب خدمت گزاری و سپاس گزاری را به جای می آورند، پس ما سزاوارتریم که چنین برنامه ای داشته باشیم، زیرا که می دانیم تمام آنچه خدای (عز و جل) از نعمت های گوناگون و احسانهای از حد برون به ما عنایت فرموده به برکت مولایمان صاحب الزمان (علیه السلام) است چنان که با دلایل روشنی این مطلب را به اثبات رساندیم، پس شایسته است که خود را با تمام وجود، هر صبح و شام در خدمتش حاضر نمایی، و بدانی که تو از چشم و گوش او دور نیستی.
چنان که نامه آن حضرت به شیخ مفید این مطلب را بازگو می کند که ضمن سخنان خود فرموده: انا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم، و لو لا ذلک لنزل بکم اللاواء واصطلمکم الاعداء...؛ و همانا ما شما را وانمی گذاریم و یاد شما را فراموش نمی کنیم، و اگر این نبود البته که گرفتاریها شما را فرا می گرفت و دشمنان ریشه کن تان می کردند...
پس گوشهای دلت را باز کن و آماده خدمتگزاری اش باش و فرمانش را اطاعت نمای که به خاطر اجابت دعوتش به تو امر کرده چنان که در بخش گذشته آوردیم که آن حضرت (علیه السلام) به دوستانش دستور فرموده: و أکثروا الدعاء بتعجیل الفرج فأن ذلک فرجکم...؛ و بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج، که همان فرج شما است. همین مقدار تذکر در این باره بس است، و خداوند تعالی خود راهنما و هادی بندگان می باشد.
و اما دلیل نقل: این امر در دعای مخصوص به هر صبح و شام از مولایمان حضرت صادق (علیه السلام) وارد شده، که ثقة اسلام کلینی (رحمة الله) در اصول کافی به سند خود از فرات بن الاحنف از حضرت ابی عبدالله صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: هر چه را واگذاری این را ترک مکن که در هر صبح و شام بگویی: اللهم انی اصبحت استغفرک فی هذا الصباح و فی هذا الیوم لاهل رحمتک و ابرء الیک من اهل لعنتک. اللهم انی اصبحت ابرء الیک فی هذا الیوم و فی هذا الصباح ممن نحن بین ظهررانیهم من المشرکین و مما کانوا یعبدون، انهم کانوا قوم سوء فاسقین. اللهم اجعل ما انزلت من السماء الی الارض فی هذا الصباح و فی هذا الیوم برکة علی اولیائک و عقابا" علی اعدائک. اللهم وال من والاک و عاد من عاداک. اللهم اختم لی بالامن و الایمان کلما طلعت شمس او غربت. اللهم اغفر لی و ولوالدی وارحمهما کما ربنانی صغیرا". اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات و المسلمین و المسلمات الاحیاء منهم و الاموات. اللهم انک تعلم منقلبهم و مثواهم. اللهم احفظ امام المسلمین بحفظ الایمان و انصره نصرا" عزیزا" وافتح له فتحا" یسیرا" واجعل له و لنا من لدنک سلطانا" نصیرا". اللهم العن فلانا" و فلانا" و الفرق المختلفه علی رسولک و ولاة الامر بعد رسولک و الائمة من بعده و شیعتهم. و اسألک الزیادة من فظلک و الاقرار بما جاء به من عندک و التسلیم لامرک و المحافظة علی ما امرت به لا ابتغی به بدلا" و لا اشتری به ثمنا" قلیلا". اللهم اهدنی فیمن هدیت وقنی شر ما قضیت، انک تقضی و لا یقضی علیک و لا یذل من والیت تبارک و تعالیت، سبحانک رب البیت تقبل منی دعائی، و ما تقربت به الیک من خیر فضاعفه لی اضعافا" کثیرة و آتنا من لدنک (رحمة و) اجرا" عظیما"، ربی ما احسن ما ابتلیتنی و اعظم ما اعطیتنی و اطول ما عافیتنی و اکثر ما سترت علی، فلک الحمد یا الهی کثیرا" طیبا" مبارکا" علیه مل ء السموات و مل ء الارض و مل ء ما یشاء ربی کما یحب و یرضی و کما ینبغی لوجه ربی ذی الجلال و الاکرام
خداوندا! من صبح کردم در حالی که در این صبح و در این روز برای اهل رحمتت از تو مغفرت می خواهم و از اهل لعنتت به سوی تو بیزاری می جویم. بار خدایا! من صبح کردم در حالی که در این صبح گاه به سوی تو بیزاری می جویم از مشرکانی که ما در لابلای آنها هستیم و از آنچه آنها می پرستند، بدرستی که آنان مردمان بد فاسقی می باشند. بار خدایا! آنچه در این صبح و در این روز از سوی آسمان به زمین نازل فرموده ای بر دوستانت و بر دشمنانت عقوبت قرار ده. خداوندا! هر آن که تو را دوست می دارد با او دوستی کن و با هر که با تو دشمنی می ورزد دشمنی کن. خداوندا! عاقبت کار مرا هرگاه که آفتاب برآید یا غروب کند، با امن و ایمان به پایان رسان. خداوندا! مرا و والدینم را بیامرز و آنها را رحم کن همچنانکه از کودکی پرورشم دادند. بار خدایا! تو خود دانی که چه دگرگونی ها یابند و عاقبت کارشان چه خواهد شد. خداوندا! امام مسلمانان را به حفظ ایمان نگهدار و او را به پیروزی شکست ناپذیری برسان و برای او راه فتح و ظفر را به آسانی بگشای و برای او و ما از سوی خویش حکومت یاری شده ای قرار ده. خداوندا! فلانی و فلانی و گروه های مخالف علیه فرستاده ات و علیه والیان امر بعد از رسولت، و علیه امامان پس از او و شیعیانشان را لعنت کن، و از تو می خواهم که از فضل خود بر من بیفزای و (توفیق) اقرار به آنچه از سوی تو آمده و تسلیم امر تو بودند و رعایت آنچه فرمان داده ای که چیز دیگری جای آن نپذیریم و آنرا به قیمت اندک نگیرم به من عطا کنی. خداوندا! مرا در میان آن کس که هدایت کرده ای هدایت فرما و از شر آنچه آفریده ای مصون بدار، به درستی که تو حتم می کنی و بر تو حتم نمی شود و هر آنکه را سرپرستی کرده ای خوار نگردد، تو بزرگوار و والا هستی منزهی ای پروردگار خانه (کعبه)! دعایم را از من بپذیر و به هر خیری که به آن بسوی تو تقرب جسته ام به چندین برابر بیفزای و از سوی خویش به ما رحمت و اجر عظیم عنایت فرمای. ای پروردگار! چه نیکو مرا آزموده ای و چه بزرگ است آنچه به من عطا فرموده ای و زمانی طولانی عافیتم داده ای و بسیار (خطاهایم) را بر من پوشانده ای، پس حمد تو را است ای خدای من! حمد بسیار پاکیزه و با برکت (به مقداری که) آسمانها را پر کند و زمین را فرا گیرد و آنچه را که پروردگارم بخواهد پر کند همچنان که دوست می دارد و می پسندد و چنانکه شایسته پروردگار صاحب جلال و بزرگواری من است.
می گویم: و نیز شاهد بر آنچه یاد کردیم دعای عهد است که در بخش هشتم این کتاب ان شاء الله تعالی خواهد آمد، و نیز مؤید آن است آنچه در مورد دعا برای تعجیل فرج بعد از نماز صبح که گذشت. (دقت کنید)
هم چنین مؤید آن است آنچه درباره عرضه کردن اعمال در هر صبح و شام بر امامان (علیهم السلام) و دعای آنان در آن هنگام بر شیعیان وارد شده، بنابراین شایسته است که مؤمن نیز به دعا کردن در حق امام (علیه السلام) اشتغال ورزد، روایت در این باره بسیار است که در کافی و بصائر و البرهان و کتابهای دیگر علمای بزرگوارمان آمده است. و نیز مؤید آن است آنچه در مورد تشویق بر ذکر و دعا هنگام صبح و شام وارد گردیده؛ زیرا که این دعا از بهترین انواع دعا است، به جهت دلایلی که در مطلب گذشته این کتاب توجه داده ایم و خداوند به راه راست و شیوه درست هدایت می کند.