مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم (علیه السلام) / جلد دوم

نویسنده : سید محمد تقی موسوی اصفهانی مترجم : سید مهدی حائری قزوینی‏

4- بعد از نماز صبح

از مواقعی که دعا برای تعجیل فرج تأکید بیشتری دارد، پس از نماز صبح است و دلیل بر این معنی - اضافه بر آنچه در بعد از نماز صبح پیش از آن که حرفی بزند صد بار بگوید: یا رب صل علی محمد و آل محمد و عجل فرج آل محمد و أعتق رقبتی من النار
پروردگارا! بر محمد و آل او درود فرست و گشایش کار آل محمد را زودتر برسان و گردنم را از آتش دوزخ رهایی بخش.

5- بعد از هر دو رکعت از نماز شب

شاهد بر این است یاد شدن خصوص این عنوان در دعایی که علمای بزرگوار ما - که خدایشان رحمت کند- در تعدادی از کتاب های معتبر آن را روایت کرده اند و بعضی از اصحاب این دعا را ضمن دعاهایی که بعد از دو رکعت اول نماز شب وارد شده آورده اند. دعا این است: اللهم انی اسألک و لم یسأل مثلک، انت موضع مسألة السائلین و منتهی رغبة الراغبین، أدعوک و لم یدع مثلک، و أرغب الیک و لم یرغب الی مثلک، انت مجیب دعوة المضظرین و ارحم الراحمین. اسألک بأفضل المسائل و انجحها و اعظمها، یا الله یا رحمن یا رحیم، و بأسمائک الحسنی و أمثالک العلیا و نعمک التی لا تحصی و بأکرم أسمائک علیک و أحبها الیک و اقربها منک وسیلة و اشرفها عندک منزلة و اجزلها لدیک ثوابا" و اسرعها فی الامور اجابة، و باسمک المکنون الاکبر الاعز الاجل الاکرم الذی تحبه و تهویه و ترضی به عمن دعاک به فاستجبت له دعائه، و حق علیک ان لا تحرم سآئلک و لا ترده و بکل اسم هو لک فی التوریة و الانجیل و الزبور و القرآن العظیم و بکل اسم دعاک به حملة عرشک و ملائکتک و انبیاؤک و رسلک و اهل طاعتک من خلقک ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تعجل فرج ولیک و ابن ولیک، و تعجل خزی اعدائه
پروردگارا! من از تو سؤال می کنم و همچون تویی سؤال نشده (مثلی برای تو نیست تا سؤال گردد)، تو در خواستگاه سؤال کنندگان و آخرین مورد روی آوردن توجه کنندگانی. تو را می خوانم و هیچ کس چون تو خوانده نشده. و به تو امید می بندم که مثل تویی نیست تا به او توجه گردد. تو اجابت کننده دعای بیچارگانی و مهربان ترین مهربانانی. از تو درخواست می کنم به برترین و مقبولترین و عظیم ترین مسایل، ای خدا! ای بخشنده! ای مهربان! و به نیکوترین اسم هایت و برترین نمونه هایت و نعمت های بیرون از شمارت و به گرامی ترین اسم هایت و محبوب ترین آنها نزد تو و نزدیک ترین آنها از جهت وسیله به سوی تو و والاترین آنها از لحاظ منزلت نزد تو و پربارترین آنها از جهت ثواب و پاداش تو و سریع ترین آنها در اجابت امور. و تو را سوگند به اسم مکنونت! آن اسم اکبر اعز اجل اکرم که آن را دوست می داری و به آن توجه و عنایت داری و به آن از هر که تو را بخواند راضی می شوی و دعایش را مستجاب فرمایی و بر تو است که سائلت را محروم ننمایی و او را رد نکنی. و تو را سوگند! به هر اسمی که برای تو است در تورات و انجیل و زبور و قرآن عظیم و به هر اسمی که حاملان عرشت و فرشتگانت و پیامبرانت و فرستادگانت و فرمانبرداران از آفریدگانت تو را به آن می خوانند که بر محمد و آل محمد درود بفرستی و این که فرج و گشایش کار ولی خود و فرزند ولی ات را زود برسانی و در خواری و رسوایی دشمنانش تعجیل فرمایی و ما را از اصحاب و یارانش قرار دهی و به وجود او امیدمان را روزی فرمایی و به برکت عنایت او دعایمان را مقرون به اجابت نمایی.
می گویم: در کتاب جمال الصالحین جملاتی اضافه بر این در دعای فوق دیدم: و تجعلنا من اصحابه و انصاره و ترزقنا به رجائنا و تستجیب به دعائنا؛

6- در قنوت نماز

شاهد بر این دعاهای امامان (علیهم السلام) برای تعجیل فرج، در تعدادی از قنوت هایی است که از آنها روایت شده است، ما آنچه در این باره از ایشان (علیهم السلام) به دست ما رسیده در این جا می آوریم، توفیق از خدا است:
یک: سید اجل علی بن طاووس (قدس سره) در کتاب مهج الدعوات ضمن حدیثی که از ترس طولانی شدن مطلب از آوردن آن خودداری کردیم، از امام زین العابدین (علیه السلام) چنین آورده: اللهم ان جبلة البشریة و طباع الانسانیة و ما جرت علیه ترکیبات النفسیة وانعقدت به عقود النشئة تعجز عن حمل واردات الاقضیة الا ما وفقتت له اهل الاصطفاء و اعنت علیه ذوی الاجتباء. اللهم و ان القلوب فی قبضتک و المشیة لک فی ملکتک و قد تعلم ای رب ما الرغبة الیه فی کشفه واقعة لاوقاتها بقدرتک واقفة بحدک من ارادتک و انی لاعلم ان لک دار جزآء من الخیر و الشر مثوبة و عقوبه، و ان لک یوما" تأخذ فیه بالحق و ان اناتک اشبه الاشیاء بکرمک و القیها بما وصفت به نفسک فی عطفک و تروفک و انت بالمرصاد لکل ظالم فی وخیم عقباه و سوء مثواه اللهم و انک قد اوسعت خلقک رحمة و حلما" و قد بدلت احکامک و غیرت سنن نبیک و تمرد الظالمون علی خلصائک واستباحوا حریمک و رکبوا مراکب الاستمرار علی الجرأة علیک. اللهم فبادرهم بقواصف سخطک و عواصف تنکیلاتک واجتثاث عضبک، و طهر البلاد منهم واعف عنها آثارهم واحطط من قاعاتها و مظانها منارهم واصطلمهم ببوارک حتی لا تبق منهم دعامة لناجم و لا علما" لآم و لا مناصا" لقاصد و لا رائدا" لمرتاد. اللهم امح آثارهم واطمس علی اموالهم و دیارهم وامحق اعقابهم وافکک اصلابهم و عجل الی عذابک السرمد انقلابهم و اقم للحق مناصبه واقدح للرشاد زناده و اثر للثار مثیره و اید بالعون مرتاده و وفر من النصر زاده حتی یعود الحق بجدته و ینیر معالم مقاصده و یسلکه اهله بالامنة حق سلوکه انک علی کلی شی ء قدیر
پروردگارا!به راستی که اصل خلقت بشری و طبیعت انسانی، و آنچه ترکیبات نفسانی بر آن نهاده شده و بندهای آفرینش به آن بسته است، از تحمل آنچه از قضاها فرا می رسد عاجزند، مگر آنچه برگزیدگانت را بدان موفق فرموده و نخبگانت را بر پذیرش آن یاری داده ای. پروردگارا! همانا دل ها در قبضه توست، مشیت و خواست در اختیار تو. و ای پروردگار! تو می دانی که توجه ما به درگاهت از برای برطرف کردنش (قضا) در جای خودش از قدرت تو واقع نیست، و در محدوده اراده و خواست تو نیفتاده است، (شرایط و زمینه های لازم برای برطرف کردنش فراهم نمی باشد)، و من می دانم که تو را سرای جزا دادن هر خیر و شری هست، پاداش و کیفر، و تو را روزی است که در آن به خاطر حق مؤاخذه خواهی فرمود، و همانا بردباری تو، شبیه ترین چیزها به کرمت و سزاوارترین شی ء به آنچه خودت را در عطف و رأفت وصف کرده ای می باشد. و تو در کمین هر ستمگری هستی که عاقبت کارش وخیم و منزلگاهش سخت خواهد بود. پروردگارا! و به راستی که تو رحمت و بردباری ات را بر تمامی خلقت فراگیر ساخته ای، در حالی که احکام و دستوراتت عوض شد، و سنت های فرستاده ات تغییر کرد، و ستمگران بر خالصانت سرکشی کردند، و هتک حریمت را مباح شمردند، و پیوسته با تجری بر ساحت کبریایی تو تاختند. پروردگارا! پس با خشم شکننده ات و طوفان های عقوبتت و غضب ریشه کن کننده ات آنها را برگیر، و جهان را از لوث وجودشان پاک گردان، و آثارشان را از آن محو کن، تا برای آنها هیچ زمینه ای برای روییدن باقی نگذاری و نشانی برای رهروی به سوی آنان نگه نداری و راه خلاصی برایش و جانشینانشان را هلاک گردان، و اصلابشان را از هم جدا کن، و به عذاب جاودانی ات افتادنشان را زودتر برسان و مناصب حق را بر پای دار، و آتش راهنمایی را فروزان دار، و برای خونخواهی تهییج کننده آن را برانگیز، و خواسته آن را با کمک خویش تأیید کن، و نصرتش را افزون فمای تا حق با همان تازگی اش باز گردد، و نشانه های پیمودنش روشن شود، و اهل حق با ایمنی راه آن را بپیماید، و حق پیمودنش را ادا نماید، به راست که تو بر هر چیزی توانایی.(29)
می گویم: بر پژوهنده روشن بین مأنوس با کلمات ائمه طاهرین (علیهم السلام) پوشیده نیست که این دعا برای ظهور مولای غایب از نظرمان حضرت مهدی (ارواحنا فداه) می باشد، و درخواست فرج آن بزرگوار از درگاه پروردگار است، قرائن متعددی نیز در آن هست که اهل اعتبار آنها را می شناسند:
اگر بگویید: شاید منظور از عبارت: و برای خونخواهی تهییج کننده آن را برانگیز مختار باشد. می گویم: بی تردید مراد از آن، حضرت صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، دعاها و اخبار چندی نیز بر آن دلالت می کند که در قنوت روایت شده از آن بزرگوار (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خواهد آمد.
دو: قنوتی که در حدیث مزبور از مولایمان ابو جعفر باقر (علیه السلام) روایت شده: یا من یعلم هواجس السرائر و مکامن الضمائر و حقائق الخواطر، یا من هو لکل غیب حاضر و لکل منسی ذاکر، و علی کل شی ء قادر و الی لکل ناظر، بعد المهل و قرب الاجل و ضعف العمل و أراب الامل و آن المنتقل، و انت یا الله الاخر کما انت الاول مبید ما أنشأت و مصیرهم الی البلی و مقلدهم اعمالهم و محملها ظهورهم الی وقت نشورهم من بعثة قبورهم عند نفخة الصور وانشقاق السماء بالنور و الخروج بالمنشر الی ساحة المحشر لا ترتد الیهم ابصارهم و افئدتهم هواء متراطمین فی غمة مما أسلفوا و مطالبین بما احتقبوا و محاسبین هناک علی ما ارتکبوا، الصحائف فی الاعناق منشورة و الاوزار علی الظهور مأزورة لاانفکاک و لا مناص و لا محیص عن القصاص، قد أفتحمتهم الحجة و حلوا فی حیرة المحجة و همس الضجة، معدول بهم عن المحجة الا من سبقت له من الله الحسنی فنجا من هول المشهد و عظیم المورد و لم یکن ممن فی الدنیا تمرد و لا علی اولیاء الله تعند و لهم استعبد و عنهم بحقوقهم تفرد، اللهم فان القلوب قد بلغت الحناجر، والنفوس قد علت التراقی، و الاعمار قد نفدت بالانتظار لا عن نقص استبصار و لا عن اتهام مقدار ولکن لما تعانی من رکوب معاصیک و الخلاف علیک فی اوامرک و نواهیک و التلعب بأولیائک و مظاهرة اعدائک، اللهم فقرب ما قد قرب، و أورد ما قد دنی، و حقق ظنون الموقنین، و بلغ المؤمنین تأمیلهم من اقامة حقک و نصر دینک و اظهار حجتک و الانتقام من اعدائک
ای کسی که می داند چه در دل همی گذرد، و چه در باطن ها همی پنهان گردد و در خاطره ها چه نهفته است، ای آن که هر پنهانی را شاهد و ناظر، و هر فراموش شده ای را ذاکر، و بر هر کاری قادر، و به همه چیز ناظر هستی! مدارا به طول انجامید و اجل نزدیک گردید، و عمل به سستی گرایید، و امید به نهایت رسید، و هنگام منتقل شدن فرا رسید. و تو ای پروردگارا! آخری چنان که اول هستی، آنچه ایجاد فرموده ای فنا دهنده ای، و خلایق را به فرسودگی می رسانی، و کارهای شان را به عهده شان وامی گذاری، و مسؤولیت شان را بر پشتشان قرار می دهی، تا وقت پراکنده شدنشان در برانگیخته شدن از قبرهای شان هنگام دمیدن در صور، و شکفته شدن آسمان به نور، و بیرون گشتن با پراکندگی به صحنه محشر، در حالی که چشم های شان خیره مانده و دلهایشان در اضطراب افتاده باشد. از کارهای گذشته خود در غم فرومانده و از گناهانی که بر دوش دارند بازخواست شوند، و آنجا است که از آنچه مرتکب گردیده اند پای حساب روند، پرونده ها در گردن آویخته و سنگینی معاصی بر پشت ها فرو ریخته، نه از او جدا گردد و نه راه خلاصی هست و نه گریزی از قصاص، به راستی که دلایل، لب های شان را بسته باشد، و در سرگردانی بین راه، و پنهانی ناله، وامانده و از راه میانه دور افتاده اند، مگر آن که پیش تر نیکی به او رسیده باشد. که از هول آن صحنه و بزرگی حادثه ورود به آن نجات خواهد یافت، (و نیز باید که) در دنیا سرکشی نکرده و با اولیای خدا لجاجت نورزیده و از آنها دوری ننموده و حقوقشان را از آن خود نشمرده باشد. بار الها! به راستی که دل ها به گلوها رسید، و جانها بر لب آمد، و عمرها در انتظار پایان یافت، و این نه از کمی بینش و نه از جهت متهم ساختن تقدیر است، بلکه به خاطر آنچه از گناهانی که واقع می شود و با تو در اوامر و نواهی ات مخالفت می گردد، و به بازی گرفتن دوستانت و چیرگی دشمنانت می باشد، پروردگارا! پس آنچه نزدیک شده نزدیک تر گردان و آنچه نزدیک رسیده برسان، و آرزوهای باورداران را تحقق بخش و امید مؤمنین را از برپایی حقت و یاری دینت و آشکار نمودن حجتت و انتقام گرفتن از دشمنانت به ثمر برسان.(30)
سه: قنوت حضرت ابو جعفر محمد بن علی جواد (علیه السلام) در حدیث یاد شده آمده است: منائحک متتابعة و أیادیک متوالیة و نعمتک سابغة، و شکرنا قصیر و حمدنا یسیر، و انت بالتعطف علی من اعترف جدیر. اللهم و قد غص اهل الحق بالریق وارتبک اهل الصدق فی المضیق، و انت اللهم بعبادک و ذوی الرعبة الیک شفیق و باجابة دعائهم و تعجیل الفرج عنهم حقیق. اللهم فصل علی محمد و آل محمد و بادرنا منک بالعون الذی لا خذلان بعده و النصر الذی لا باطل یتکاده وأتح لنا من لدنک متاحا" فیاحا" یأمن فیه ولیک و یخیب فیه عدوک و تقام فیه معالمک و تظهر فیه اوامرک و تنکف فیه عوادی عداتک. اللهم بادرنا منک بدار الرحمة وبادر اعدائک من بأسک بدار النقمة. اللهم اعنا و اغثنا وارفع نقمتک عنا و احلها بالقوم الظالمین
موهبت هایت پی در پی و عنایت هایت پیوسته و نعمت هایت تمام و شکر ما کوتاه و حمد ما اندک و تو بر بذل عطوفت بر کسی که اقرار کند، شایسته ای. پروردگارا! و البته اهل حق را گلوها بسته شد و اهل صدق در تنگنا پریشان گردیدند. و تو ای پروردگار! به بندگان و رغبت کنندگان به سویت مهربان هستی و به اجابت دعای آنها و زود رسانیدن گشایش بر آنها شایسته ای. پروردگارا! پس بر محمد و آل محمد درود فرست و به زودی از جانب خودت کمکی به ما رسان که پس از آن خواری نباشد، و نصرتی عطا کن که هیچ باطلی آن را دشوار نسازد، و از سوی خود برای ما زمینه فراخی فراهم فرمای تا در آن ولی تو در امان و دشمنت نا امید شود، و در آن، فراخ نای نشانه هایت برپای گشته، و اوامرت آشکار شده و دشمنی های دشمنانت ترک گردد. پروردگارا! از جانب خود به رحمت پیشی گیر، و با نقمت خویش از عذابت بر دشمنانت مبادرت ورز، پروردگارا! ما را یاری فرمای و به فریادمان برس و عقوبت خویش را از ما بردار و بر قوم ستمگران فرود آور.(31)
می گویم: شاهد بر این که دعای فوق از برای تعجیل فرج مولایمان صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می باشد؛ این است که امور یاد شده در آن جز با ظهور آن جناب و آشکار شدن آن آفتاب تحقق نخواهد یافت. چنان که در اخبار و احادیث این معنی بیان شده است. آری در زمان حکومت آن حضرت تقیه برداشته می شود و اولیای خدا امنیت یابند و دشمنان ناامید گردند، معالم دین خدا برقرار و اوامرش آشکار می شود.
چهارم: قنوت دیگری از همان حضرت (علیه السلام) در حدیث مشارالیه آمده، و آن مشتمل است بر دعا برای منتظرین ظهور صاحب الامر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و دوستان و دعاکنندگان در حق آن حضرت، قنوت چنین است: اللهم انت الاول بلا اولیة معدودة، والاخر بلا آخریة محدودة، انشأتنا لا لعلة اقتسارا"، واخترعتنا لا لحاجة اقتدارا"، وابتدعتنا بحکمتک اختیارا"، و بلوتنا بامرک و نهیک اختبارا" و ایدتنا بالآلات، و منحتنا بالادوات، و کلفتنا الطاقة و جشمتنا الطاعة، فامرت تخییرا" و نهیت تحذیرا" و خولت کثیرا" و سألت یسیرا"، فعصی امرک فحملت و جهل قدرک فتکرمت، فانت رب العزة و البهاء و العظمة و الکبریاء و الاحسان و النعماء و المن و الآلآء و الانجاز و الوفاء، لا تحیط القلوب لک بکنه و لا تدرک الاوهام لک صفة و لا یشبهک شی ء من خلقک و لا یمثل بک شی ء من صنیعتک، تبارک ان تحس او تمس اوتدرکک الحواس الخمس و انی یدرک مخلوق خالقه و تعالیت یا الهی عما یقول الظالمون علوا" کبیرا". اللهم ادل لاولیائک من اعدائک الظالمین الباغین الناکثین القاسطین المارقین الذین اضلوا عبادک و حرفوا کتابک و بدلوا احکامک و جحدوا حقک و جلسوا مجالس اولیائک جرأة علیک و ظلما" منهم لاهل بیت نبیک علیهم سلامک و صلواتک و رحمتک و برکاتک، فضلوا خلقک و هتکوا حجاب سترک عن عبادک، واتخذوا اللهم مالک دولا" و عبادک خولا"، و ترکوا اللهم عالم ارضک فی بکماء عمیاء ظلماء مدلهمة، فاعینهم مفتوحة و قلوبهم معمیة و لم تبق لهم اللهم علیک من حجة لقد حذرت اللهم عذابک و بینت نکالک و وعدت المطیعین احسانک و قدمت الیهم بالنذر، فامنت طائفة، فاید الذین آمنوا علی عدوک و عدو اولیائک فاصبحوا ظاهرین و الی الحق داعین و للامام المنتظر القائم بالقسط تابعین. وجدد اللهم علی اعدائک و اعدائهم نارک و عذابک الذی لا تدفعه عن القوم الظالمین. اللهم صل علی محمد و آل محمد و قو ضعف المخلصین لک بالمحبة، المشایعین لنا بالموالاة، المتبعین لنا بالتصدیق و العمل، الموازرین لنا بالمواساة فینا، المحبین ذکرنا عند اجتماعهم. و شد اللهم رکنهم و سدد لهم اللهم دینهم الذی ارتضیته لهم و اتمم علیهم نعمتک و خلصهم واستخلصهم، و سد اللهم فقرهم، والمم اللهم شعث فاقتهم واغفر اللهم ذنوبهم و خطایاهم، و لا تزغ قلوبهم بعد اذ هدیتهم و لا تخلهم یا رب بمعصیتهم واحفظ لهم ما منحتهم من الطهارة بولایة اولیائک و البرائة و من اعدائک انک سمیع مجیب و صلی الله علی محمد و آله الطیبین الطاهرین
پروردگارا! تو اول هستی بی آنکه اولیت تو از جهت عدد باشد و آخر هستی (بازگشت همه به سوی تو است) بی آنکه آخریت تو را حد و مرزی باشد. ما را ایجاد فرمودی نه به خاطر علتی، بدون اینکه اختیاری در آن داشته باشیم و ما را آفریدی نه از روی نیاز (به ما و با آن)، قدرت نمایی کردی و با حکمت خویش ما را از روی اختیار پدید آوردی و به جهت آزمایش ما به اوامر و نواهی ات دچارمان ساختی و با ابزارها تأییدمان کردی. و وسایل به ما عنایت نمودی، و به مقدار توانمان تکلیف دادی، و فرمانبرداری از دستوراتت را بر عهده مان نهادی. پس با اختیار دادن (نه به اجبار) امر فرمودی و به جهت هشدار دادن نهی کردی، و بسیار نعمت بخشیدی، و (عبادت) اندکی خواستی، آنگاه دستورت سرپیچی شد پس بردباری کردی، و قدر تو ناشناخته ماند و بزرگواری نمودی، پس تو پروردگار عزت و تابش عظمت و کبریا و احسان و نعمت و نیکی و مواهب معنوی و بخشش ها و عطاها، و برآوردن و وفا کردن هستی، دل ها هیچ نهایتی از تو را نیابند، و اوهام صفتی از تو درک ننمایند، و هیچ چیز از آفریدگانت به تو شباهت ندارد، و هیچ چیزی از ساخته هایت به تو مانند نگردد، برتر از آنی که احساس یا لمس شوی یا حواس پنج گانه تو را درک نماید، و کی می شود مخلوقی آفریننده اش را درک کند، و خدایا تو بسیار منزه تر و برتر از آنی که ستمگران می گویند، بار الها! دوستانت را بر دشمنان ستمگر تبهکار پیمان شکن بیدادگرت یاری کن بر آنهایی که بندگانت را گمراه و کتابت را تحریف (و معنی آن را بر خلاف واقع توجیه) و احکامت را تغییر دادند (و بر خلاف آن عمل کردند) و حقت را انکار نمودند و با تجری نسبت به تو به جای اولیای تو نشستند و به خاندان پیامبرت (صلی الله علیه و آله و سلم) ظلم کردند، پس گمراه شده و خلق تو را به گمراهی کشاندند، و پوششت را از بندگانت برگرفتند. و ای پروردگار! مال تو را در میان خود گردانیدند و بندگانت را به بردگی کشانیدند. و ای پروردگار جهان! زمینت را در گنگی و کوری و تاریکی سخت رها نمودند، چشم های شان باز و دل های شان نابینا است، و ای پروردگار! برای آنها دلیلی علیه خودت باقی نگذاشتی، پروردگارا عذابت را هشدار دادی و عقابت را بیان فرمودی و به فرمانبرداران، احسانت را وعده کردی، و بیم دهندگان را به سوی آنان فرستادی پس عده ای ایمان آوردند، پس ای پروردگار! ایمان آورندگان را بر دشمنت و دشمن اولیائت تأیید فرمای تا آشکار گردند و به حق دعوت کنند، و از امام منتظر برپاکننده عدل و داد پیروی نمایند. و ای پروردگار! آتشت را و عذابت را که از گروه ستمگران دور نمی داری بر دشمنانت و دشمنان آنها تجدید کن. پروردگارا! بر محمد و آل محمد درود بفرست و ناتوانی اخلاص داران در محبت تو که با همدردی با ما از ما پیروی کنند که هنگام گرد هم آیی شان یاد ما را دوست می دارند، ناتوانی اینان را نیرو بخش، خدایا! ارکانشان را محکم گردان. خدایا! دینی که برای آنان پسندیده ای بر ایشان استوار ساز و نعمتت را بر آنان تمام فرمای و آنان را (از دست ستمگران) خلاص کن و (برای خویش) برگزین. خدایا! فقر آن ها را بربند. خدایا! پریشان حالی نیازمندی شان را به سامان رسان. خدایا! گناهانشان را بیامرز و خطاهایشان ببخشای و پس از آن که هدایتشان کرده ای دل هایشان را از حق برمتابان. و ای پروردگار! آن ها را در منجلاب معصیت رها مگردان و آنچه به آنها عنایت فرموده ای از پاکیزگی به سبب ولایت اولیائت و بیزاری از دشمنانت برای آنان نگهدار. تو شنوای اجابت کننده هستی. درود خدا بر محمد و آل پاکیزه و بی آلایشش باد.(32)
پنج: قنوت مولایمان ابوالحسن علی بن محمد امام هادی (علیه السلام) که در همان حدیث روایت شده، و آن چنین است: یا من تفرد بالربوبیة توحد بالوحدانیة، یا من اضاء باسمه النهار و اشرقت به الانوار و اظلم بأمره حندس اللیل و هطل بغیثه وابل السیل، یا من دعاه المضطرون فأجابهم و لجأ الیه الخائفون فآمنهم و عبده الطائعون فشکرهم و حمده الشاکرون فأثابهم ما اجل شأنک و اعلا سلطانک و انفذ احکامک، انت الخالق بغیر تکلف و القاضی بغیر تحیف، حجتک البالغة و کلمتک الدامغة بک اعتصمت و تعوذت من نفثات العندة و رصدات الملحده الذین الحدوا فی اسمائک و رصدوا بالمکاره لاولیائک و اعانوا علی قتل انبیائک و اصفیائک و قصدوا لاطفاء نورک باذاعة سرک و کذبوا رسلک و صدوا عن آیاتک واتخذوا من دونک و رسولک و دون المؤمنین ولیجة رغبة عنک، و عبدوا طواغیتهم و جوابیتهم اولیتهم بدلا" منک فمننت علی اولیائک بعظیم نعمائک وجدت علیهم بکریم آلائک و اتممت لهم ما اولیتهم بحسن جزائک حفظا" لهم من معاندة الرسل و ضلال السبل و صدقت لهم بالعهود السنة الاجابة و خشعت لک بالعقود قلوب الانابة. اسألک اللهم باسمک الذی خشعت له السموات و الارض و احییت به موات الاشیاء و امت به جمیع الاحیاء و جمعت به کل متفرق و فرقت به کل مجتمع و اتممت به الکلمات و اریت به کبری الایات و تبت به علی التوابین و اخسرت به عمل المفسدین فجعلت عملهم هباء منثورا" و تبرتهم تتبیرا" ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تجعل شیعتی من الذین حملوا فصدقوا واستنطقوا فنطقوا آمنین مأمونین. اللهم انی اسألک لهم توفیق اهل الهدی و اعمال اهل الیقین و مناصحة اهل التوبة و عزم اهل الصبر و تقیة اهل الورع و کتمان الصدیقین حتی یخافوک اللهم مخافة تحجزهم عن معاصیک، و حتی یعملوا بطاعتک لینالوا کرامتک، و حتی یناصحوا لک و فیک خوفا" منک، و حتی یخلصوا لک النصیحة فی التوبة حبا" لک فتوجب لهم محبتک التی اوجبتها للتوابین، و حتی یتوکلوا علیک فی امورهم کلها حسن ظن بک، و حتی یفوضوا الیک امورهم ثقة بک اللهم لا تنال طاعتک الا بتوفیقک و لا تنال درجة من درجات الخیر الا بک. اللهم یا مالک یوم الدین العالم بخفایا صدور العالمین طهر الارض من نجس اهل الشرک واخرص الخراصین عن تقولهم علی رسولک الافک. اللهم اقصم الجبارین و أبر المفترین و أبد الافاکین الذین اذا تتلی علیهم آیات الرحمن قالوا اساطیر الاولین و أنجز لی وعدک انک لا تخلف المیعاد و عجل فرج کل طالب مرتاد انک لبالمرصاد للعباد و اعوذ بک من کل لبس ملبوس و من کل قلب عن معرفتک محبوس و من کل نفس تکفر اذا اصابها بؤس. و من کل واصف عدل عمله عن العدل معکوس، و من طالب للحق و هو عن صفات الحق منکوس، و من مکتسب اثم باثمه مرکوس، و من وجه عند تتابع النعم علیه عبوس، اعوذ بک من ذلک کله، و من نظیره و اشباهه و امثاله، انک علی علیم حیکم(33)
ای کسی که در پروردگاری بی مانندی و در یگانگی یکتا هستی. از آن که به نام او روز روشنی یافت و نورها به او درخشید و به فرمان او شب را تاریکی و به باران سیل شدید جاری شد. ای آنکه بیچارگان او را خواندند، پس آنها را اجابت فرمود و ترسناکان به او پناهنده شدند، پس آنها را در امان قرار داد و اهل طاعت او را عبادت کردند، پس آنها را پاداش عنایت کرد و شکرگذاران حمد او را به جای آوردند، پس به آنها ثواب داد. چه شأن بزرگ و قلمرو وسیع و دستورات نافذی داری. تو آفریدگاری بدون رنج، و قضاوت کننده بدون ستم هستی. دلیلت رسا و کلمه ات هلاک کننده است. به تو تمسک جستم و پناهنده شدم از دم های اهل عناد و کمین گاه های صاحبان الحاد؛ آنان که در اسماء تو ملحد شدند و برای اذیت به اولیائت کمین کردند و بر کشتن پیامبران و برگزیدگانت همدیگر را یاری دادند و با افشای سر تو قصد خاموش کردن نورت را نمودند و فرستادگانت را تکذیب کردند و از آیاتت جلوگیری نمودند و غیر تو و فرستاده ات و غیر مؤمنین را برای خود برگزیدند، به خاطر روی گرداندن از تو و طاغوت های خود و جبت هایشان را به جای تو پرستیدند، پس تو بر اولیای خویش نعمت های بزرگ را منت نهادی و مواهب گرامی خود را بر آنها بخشیدی، و آنچه به آنها عطا فرموده ای با پاداش نیکت تمام کردی، تا آنها را از مخالفت با فرستادگانت و گم شدن در راه ها حفظ نمایی و زبان اجابت آن ها به راستی پیمان های تو را پذیرا شده و دل های متوجه شان قرارها را با خشوع برگرفته. خداوندا! تو را می خوانم به آن اسمت که آسمانها و زمین برایش خشوع کرده و به آن، مرده های اشیاء را زنده فرموده ای و تمام زندگان را می میرانی و هر چه پراکنده ای را جمع و هر جمع شده ای را پراکنده سازی، و به آن، کلمات را تمام کرده ای و آیات بزرگ را نشان داده ای و با آن، بر توبه کنندگان بازنشسته ای و عمل مفسدین را تباه ساخته ای پس عمل آنها را همچون غبار پراکنده ای و آنها را هلاک نموده ای. (تو را به این اسمت می خوانم) که بر محمد و آل محمد درود فرستی و شیعیانم را از کسانی قرار دهی که مسؤولیت بر عهده شان نهاده شد، پس تصدیق کردند و استنطاق گشته، آن گاه نطق نمودند، در امان و مورد اطمینان باشند. پروردگارا! من از تو برای آنها توفیق اهل هدایت و کارهای اهل یقین و اخلاص اهل توبه و قصد اهل صبر و تقیه اهل ورع و پرهیزکاری و پنهان کاری صدیقین را خواهانم تا از تو ای پروردگار! چنان بترسند که آنان را از گناهانت باز دارد، و تا به طاعت تو عمل کنند که به گرامی داشتت نایل آیند، و تا این که برای تو و در راه تو از ترس تو اخلاص و خیرخواهی کنند، و تا این که در توبه نصوح خود به خاطر محبت تو از راه خلوص نیت درآیند، پس دوستی آنها را (بر خودت) واجب فرمایی آن دوستی ات را که برای توبه کنندگان واجب ساخته ای، و تا این که از روی حسن ظن به تو در تمامی امورشان بر تو توکل نمایند و از روی اطمینان به تو همه شؤون خود را به تو واگذار کنند. بار الها! طاعت تو جز به توفیقت به دست نیاید و هیچ درجه ای از درجات خیز جز به عنایت تو تحصیل نگردد. پروردگارا! ای مالک روز جزا! دانای به آنچه در سینه های عالمیان نهفته! زمین را از نجاست اهل شرک پاک سازی کن و دروغگویان را از جهت این که بر فرستاده ات تهمت زنند، از میان بردار. بار خدایا! ستمگران را درهم بشکن و مفتریان را نابود گردان و تهمت زنندگان را هلاک فرمای؛ آنان را که هرگاه آیات خدای رحمن بر ایشان تلاوت شود گویند: داستان های پیشینیان است و وعده ام را تحقق بخش، به درستی که تو وعده را خلاف نمی کنی و فرج و گشایش امر هر خواهنده تلاشگر را (که پیوسته مترقب فرجش هست) زودتر برسان که برای بندگانت در کمین هستی. پناه به تو می برم از هر شبه ای که واقع را بپوشاند، و از هر دلی که از شناخت تو زندان شده باشد، و از نفسی که چون سختی و رنج ببیند کفر می ورزد، و از هر توصیف کننده عدالتی که عملش برعکس عدالت است، و از هر طلب کننده حقی که از صفات حق دور باشد، و از مرتکب گناهی که در گناهش واژگونه است، و از چهره ای که هنگام تداوم نعمت ها بر او عبوس و گرفته است. به تو پناه می برم از همه این ها و از نظیر و اشباه و امثال این امور، به راستی که تو والای دانای حکیم هستی.
شش: قنوت مولایمان ابو محمد امام حسن عسکری (علیه السلام) که در همان حدیث روایت شده، و شیخ طوسی آن را در مستحبات قنوت نماز وتر ذکر کرده، ولی از حدیث مشارالیه معلوم می شود و به دست می آید که از دعاهای مطلق باشد که به وقت معینی اختصاص ندارند. سید ابن طاووس در مهج الدعوات گفته: و او (علیه السلام) در قنوت خود چنین دعا نموده و به اهل قم امر فرموده آن را بخوانند، هنگامی که از موسی بن بغی شکایت کردند. این قنوت را ان شاءالله تعالی در بخش آینده کتاب خواهیم آورد.
هفت: قنوت مولای عزیزمان حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) که در همان حدیث آمده است: اللهم صل علی محمد و آل محمد و اکرم اولیائک بانجاز وعدک و بلغهم درک ما یأملونه من نصرک، واکفف عنهم بأس من نصب الخلاف علیک و تمرد بمنعک علی رکوب مخالفتک واستعان برفدک علی فل حدک و قصد لکیدک بأیدیک و وسعته حلما" لتأخذه علی جهرة او تستأصله علی عزة، فانک اللهم قلت و قولک الحق: حتی اذا اخذت الارض زخرفها وازینت و ظن اهلها انهم قادرون علیها اتاها امرنا لیلا" او نهارا" فجعلناها حصیدا" کأن لم تغن بالامس کذلک نفصل الآیات لقوم یتفکرون، و قلت: فلما آسفونا انتقمنا منهم و ان الغایة عندنا قد تناهت و انا لغضبک غاضبون، و انا علی نصر الحق متعاضبون، و الی ورود امرک مشتاقون، و لانجاز وعدک مرتقبون، و لحلول وعیدک بأعدائک متوقعون. اللهم فأذن بذلک وافتح طرقاته و سهل خروجه و وطی مسالکه واشرع شرایعه و اید جنوده و اعوانه و بادر بأسک القوم الظالمین، وابسط سیف نقمتک علی اعدائک المعاندین، و خذ بالثار انک جواد مکار
خدایا! بر محمد و آل محمد درود فرست و اولیائت را با منجز نمودن وعده ات گرامی بدار، و آن ها را به آنچه از یاری ات امید دارند برسان، و زیان کسانی را که بر خلاف تو برخیزند از ایشان دور گردان، و اذیت کسی را که بر ممنوعیت ارتکاب مخالفتت سرکشی نموده و با کمک عنایات و نعمت های تو در صدد از هم گسستن حد تو بر آمده و با همان نعمتهای تو قصد نیرنگ با تو کرده از آنها بازدار، که تو او را با بردباری فراگرفته ای تا او را آشکارا برگیری، یا در حالی که مغرور شده باشد از ریشه برآوری، که البته ای پروردگار! تو فرموده ای و فرموده ات حق است: تا این که زمین سبزی و زینت به خود گرفت و اهل آن پنداشتند که بر آن توان دارند، امر ما در شب یا روز آن را فرارسید، پس آن را درو کردیم انگار که دیروزش هیچ سبزه ای نداشته، این چنین آیات را برای قومی که اندیشه کنند تفصیل می دهیم و نیز فرموده ای: پس چون ما را به خشم آوردند، از آنها انتقام گرفتیم و به راستی که آخرین فرصت نزد ما به سر آمده و ما برای خشم تو غضبناک هستیم، و ما بر یاری حق همداستانیم و به آمدن فرمانت مشتاقیم و برای تحقق یافتن وعده ات در انتظاریم و حلول عذابت را بر دشمنانت متوقعیم. بار الها! پس در آن امر ما را اذن بده و راه هایش را بگشای و سپاهیان و یاورانش را تأیید فرمای و عذابت را به ستمگران زودتر برسان و شمشیر نقمتت را بر دشمنان معاندت بگستران و خونخواهی کن که تو بخشنده بسیار مکر کننده ای.
هشت: قنوت دیگری نیز از همان حضرت در همان حدیث آمده: اللهم مالک الملک تؤتی الملک من تشاء و تنزع الملک ممن تشاء، و تعز من تشاء و تذل من تشاء، بیدک الخیر انک علی کل شی ء قدیر، یا ماجد یا جواد یا ذاالجلال و الاکرام، یا بطاش یا ذاالبطش الشدید، یا فعالا" لما یرید، یا ذاالقوة المتین، یا رؤوف یا رحیم، یا لطیف یا حی حین لا حی، اسألک باسمک المحزون الحی القیوم الذی استأثرث به فی علم الغیب عندک لم یطلع علیه احد من خلقک، و اسألک باسمک الذی تصور به خلقک فی الارحام کیف تشاء و به تسوق الیهم ارزاقهم فی اطباق الظلمات من بین العروق و العظام و اسألک باسمک الذی الفت به بین قلوب اولیائک و به الفت بین الثلج و النار، لا هذا یذیب هذا و لا هذا یطفی ء هذا، و اسألک باسمک الذی کونت به طعم المیاه، اسألک باسمک الذی اجریت به الماء فی عروق النبات بین اطباق الثری و سقت الماء الی عروق الاشجار بین الصخرة الصماء، و اسألک باسمک الذی کونت به طعم الثمار و الوانها و اسألک باسمک الذی به تبدی ء و تعید، و اسألک باسمک الفرد الواحد المتفرد بالوحدانیة المتوحد بالصمدانیة، و اسألک باسمک الذی فجرت به الماء من الصخرة الصماء و سقته من حیث شئت،و اسألک باسمک الذی خلقت به خلقک و رزقتهم کیف شئت و کیف شآؤا، یا من لا تغیره الایام و اللیالی ادعوک بما دعاک به نوح حین ناداک فانجیته و من معه و اهلکت قومه و ادعوک بما دعاک به ابراهیم خلیلک حین ناداک فانجیته و جعلت النار علیه بردا" و سلاما" و ادعوک بما دعاک به موسی کلیمک حین ناداک ففلقت له البحر فانجیته و بنی اسرائیل و اغرقت فرعون و قومه فی الیم و ادعوک بما دعاک به عیسی حین ناداک فنجیته من اعدائه و الیک رفعته و ادعوک بما دعاک به حبیبک و صفیک و نبیک محمد صلی الله علیه وآله فاستجبت له، و من الاحزاب نجیته و علی اعدائک نصرته و اسألک باسمک الذی اذا دعیت به اجبت، یا من له الخلق و الامر، یا من احاط بکل شی ء علما" و احصی کل شی ء عددا"، یا من لا تغیره الایام و اللیالی و لا تتشابه علیه الاصوات و لا تخفی علیه اللغات و لا یبرمه الحاح الملحین، اسألک ان تصلی علی جمیع النبیین و المرسلین الذین بلغوا عنک الهدی و اعقدوا لک المواثیق بالطاعة، و صل علی عبادک الصالحین، یا من لا یخلف المیعاد انجز لی ما وعدتنی واجمع لی اصحابی و صبرهم وانصرنی علی اعدائک و اعداء رسولک، و لا تخیب دعوتی فانی عبدک ابن عبدک ابن امتک اسیر بین یدیک، سیدی انت الذی مننت علی بهذا المقام و تفضلت به علی دون کثیر من خلقک، اسألک ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تنجز لی ما وعدتنی انک انت الصادق لا تخلف المیعاد و انت علی کلی شی ء قدیر(34)
پروردگارا! ای صاحب ملک هستی! ملک و سلطان به هر کسی بخواهی می دهی و جامه ملک از هر که خواهی بیرون می کنی و هر کس را بخواهی عزیز می گردانی و هر آن که را خواهی ذلیل سازی، خیر و نیکی در دست تو است، براستی که تو بر هر چیزی توانایی، ای بزرگوار! ای جواد! ای صاحب جلال و عظمت و احسان و کرامت! ای بسیار سخت گیرنده و صاحب بطش شدید! ای آنکه هر چه اراده کند انجام دهد! ای صاحب قدرت و نیروی ابدی! ای رئوف و ای مهربان! ای زنده هنگامی که هیچ زنده ای نباشد! از تو می خواهم به آن اسم پنهان و مستور زنده پاینده ابدی که در عالم غیب نزد خودت قرار داده ای، که هیچ کس از خلقت بر آن اطلاع نیافته، و از تو میخواهم به آن اسم تو که به آن، خلایقت را هر طور که خواهی در رحم ها شکل می دهی، و به آن اسم، روزی های شان را در چند طبقه تاریکی از میان رگ ها و استخوان ها می فرستی، و از تو می خواهم به آن نامت که با آن میان دل های دوستانت الفت داده ای و بین یخ و آتش الفت داده ای که نه این آن را آب می کند و نه آن این را خاموش می سازد و تو را می خوانم به آن اسمت که به آن، مزه آبها را ایجاد کرده ای، و تو را می خوانم به آن نامت که با آن، آب را به رگ و ریشه درختان در میان سنگ خارا فرستاده ای، و از تو درخواست دارم به حق آن نامت که به آن، مزه میوه ها و رنگهای آنها را پرداخته ای، و از تو می خواهم به آن نامی که با آن ایجاد نموده و باز می گردانی، و تو را می خوانم به آن اسم یکتای بی همتای تو که در وحدانیت یکتا است و در بی نیازی بی همتا، و تو را می خوانم به آن نامت که با آن، آب را از سنگ سخت شکافته و از هر جا خواسته ای جاری ساخته ای، و تو را می خوانم به آن اسمت که با آن، خلقت را آفریدی و هرگونه که خواسته و هر طور که خواسته اند روزی شان داده ای، ای کسی که روزها و شب ها او را تغییر ندهند، تو را می خوانم به آن چه نوح تو را به آن خواند هنگامی که ندایت کرد پس او و هر که با او بود نجات دادی، و قومش را هلاک کردی، و دعایت می کنم به آنچه ابراهیم خلیلت تو را به آن دعا نمود، هنگامی که تو را خواند پس او را نجات دادی و آتش را بر وی سرد و سلامت ساختی، و تو را می خوانم به آنچه موسی کلیمت، تو را به آن خواند پس دریا (رود نیل را شکافتی آن گاه او و بنی اسرائیل را نجات دادی و فرعون و قومش را در دریا غرق ساختی، و تو را می خوانم به آنچه عیسی روح تو به آن تو، را خواند آن گاه که به درگاهت ندا کرد، پس از دشمنانش نجاتش دادی و به سوی خودت بالایش بردی، و تو را می خوانم به آنچه حبیب تو و برگزیده و پیامبرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) تو را به آن خواند، پس دعایش را به اجابت رساندی و از حزب ها نجاتش دادی و بر دشمنانت یاری اش دادی، و از تو می خواهم به آن اسمت که هرگاه به آن خوانده شوی اجابت می فرمایی، ای کسی که خلق و امر از آن تو است، ای آنکه علمش همه چیز را فراگرفته، ای آن که شماره همه چیز را می داند، ای آنکه روزها و شب ها او را تغییر ندهند و صداها بر او مشتبه و لغت ها بر او پوشیده نماند، و اصرار اصرارکنندگان او را به ستوه نیاورد.
از تو درخواست می کنم که درود بفرستی بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) برگزیدگان از خلقت، پس با برترین درود هایت بر آنها درود فرست، و بر تمام پیغمبران و فرستادگان درود فرست که هدایت از جانب تو تبلیغ کردند و پیمانهای اطاعتت را محکم بستند، و بر بندگان صالحت درود فرست ای آنکه وعده خلافی نمی کنی و وعده ای که به من داده ای تحقق بخش و اصحابم را برایم جمع گردان و صبرشان ده، و مرا بر دشمنانت و دشمنان فرستاده ات یاری بخش و دعایم را نا امید مگردان، که من بنده تو، فرزند بنده ات، فرزند کنیزت هستم، اسیر درگاه توام، ای آقای من! تو هستی که این مقام را بر من منت نهاده ای و از میان بسیاری از خلایقت بر من تفضل فرموده ای. از تو درخواست دارم بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرستی و آنچه به من وعده کردی تحقق بخشی، به درستی که تو راستگوی هستی و خلف وعده ننمایی و تو بر هر چیزی توانایی.
نه: مؤلف کتاب مستدرک به نقل از کتاب الذکری اثر شیخ شهید نقل کرده و گفته است: ابن ابی عقیل برگزیده دعایی را که از امیرالمؤمنین (علیه السلام) در قنوت روایت شده که آن حضرت چنین دعا می کرد: اللهم الیک شخصت الابصار و نقلت الاقدام و رفعت الایدی و مدت الاعناق و انت دعیت بالالسن و الیک سرهم و نجویهم فی الاعمال، ربنا افتح بیننا و بین قومنا بالحق و انت خیر الفاتحین، اللهم انّا نشکوا الیک فقد نبینا و غیبة امامنا و قلة عددنا و کثرة اعدائنا و تظاهر الاعداء علینا و وقوع الفتن بنا، ففرج ذلک اللهم بعدل تظهره و امام حق نعرفه اله الحق آمین رب العالمین(35)
خدایا!؛ده ها به سوی تو (به منظور عفو و رحمت) بازمانده و گامها به جانب تو برداشته شده و دست ها بلند گردیده و گردن ها کشیده شده و تو به زبان ها خوانده شدی و سر پنهانی بندگان تو نزد تو (آشکار است) که چه می کنند، پروردگارا! بین ما و قوممان به حق حکم فرمای که تو بهترین حکم کنندگانی، بار خدایا! راستی که ما به تو شکایت می کنیم فقدان پیامبران و غایب بودن اماممان و کمی افرادمان و بسیاری دشمنانمان و دست به هم دادنشان را بر ما و افتادن فتنه ها در میان مان را؛ پس ای پروردگار! گشایش این ها را با عدالتی که آشکار سازی و امام بر حقی که می شناسیم فراهم گردان، ای خدای حق اجابت فرما.
وی گفته: و به من رسیده که امام صادق (علیه السلام) شیعیانش را امر می کرد این دعا را در قنوت نماز بعد از کلمات فرج لا اله الا الله الحلیم الکریم... بخوانند.
ده: در همان کتاب به نقل از مصباح شیخ طوسی آورده: و مستحب است که در نماز صبح بعد از قرائت و پیش از رکوع، قنوت به جای آورد و بگوید: لا اله الا الله الحلیم الکریم لا اله الا الله العلی العظیم، سبحان الله رب السموات السبع و رب الارضین السبع و ما فیهن و ما بینهن و رب العرش العظیم، والحمد لله رب العالمین. یا الله الذی لیس کمثله شی ء و هو السمیع العلیم، اسألک ان تصلی علی محمد و آل محمد و ان تعجل فرجهم. اللهم من کان اصبح و ثقته و رجاؤه غیرک فأنت ثقتی و رجائی فی الامور کلها، یا اجود من سئل و یا ارحم من استرحم، ارحم ضعفی و قلة حیلتی، امنن علی بالجنة طولا" منک، و فک رقبتی من النار، و عافنی فی نفسی و فی جمیع اموری کلها، برحمتک یا ارحم الراحمین(36)
هیچ خدایی نیست جز خدای حلیم کریم، هیچ معبودی نیست جز خدای والای بزرگ، منزه است خداوند، پروردگار آسمان های هفتگانه و پروردگار زمین های هفتگانه و آنچه داخل آنها و آنچه ما بین آنها است و پروردگار عرش با عظمت، و حمد مخصوص خداوند پروردگار عالمیان است، ای خدایی که هیچ چیز مثل او نیست و او است شنوای دانا! از تو سؤال می کنم که بر محمد و آل محمد (علیهم السلام) درود فرستی و این که گشایش کار و فرج آن ها را زودتر برسانی. بار الها! هر کس صبح کند در حالی که امید و پشتیبان دیگری جز تو گرفته باشد، تو در همه امور پشت و امید منی، ای بخشنده ترین سؤال شوندگان و ای رحم کننده ترین کسی که از او رحم خواسته شده، به ناتوانی و کمی چاره ام رحم کن و به فضل خویش به بهشت بر من منت گذار و گردنم رااز (یوغ) آتش بگشای و مرا در نفس و وجود خودم و همه امورم نگهداری کن به رحمت خود، ای مهربان ترین مهربانان.
یازده: شیخ صدوق در من لا یحضره المؤمن برای قنوت وتر و جمعه آورده است، وی گفته امام باقر (علیه السلام) فرمود: قنوت در روز جمعه تمجید خداوند و درود فرستادن بر پیغمبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و کلمات فرج است، سپس این دعا، و قنوت نماز وتر همچون قنوت روز جمعه ات می باشد و پیش از آن که برای خودت دعا کنی می گویی: اللهم تم نورک فهدیت فلک الحمد، ربنا و عظم حلمک فعفوت فلک الحمد، ربنا و بسطت یدیک فأعطیت فلک الحمد، ربنا وجهک اکرم الوجوه و جاهک اکرم الجاه وجهتک خیر الجهات و عطیتک افضل العطیات و اهنؤها تطاع، ربنا فتشکر و تعصی، ربنا فتغفر لمن شئت فلک الحمد، تجیب المضطر و تکشف الضر و تنجی من الکرب العظیم و تقبل التوبة و تشفی السقیم و تعفو عن المذنب لا یجزی احد بآلائک و لا یبلغ نعمائک (نعماک) قول قائک، اللهم الیک رفعت الاصوات و نقلت الاقدام و مدت الاعناق و رفعت الایدی و دعیت بالالسن و تقرب الیک بالاعمال، ربنا فاغفرلنا وارحمنا وافتح بیننا و بین قومنا بالحق و انت خیر الفاتحین، اللهم الیک نشکو فقد نبینا و غیبة ولینا و شدة الزمان علینا و وقوع الفتن و تظاهر الاعداء و کثرة عدونا و قلة عددنا، فافرج ذلک یا رب عنا بفتح منک تعجله و نصر منک تعزه و امام عدل تظهره اله الحق آمین(37)
پروردگارا! نور تو در حد تمام رسید که هدایت کردی. حمد تو را است پروردگارا! و حلم تو بزرگ است که عفو نموده ای. حمد تو را است پروردگارا! ذات تو گرامی ترین ذات ها و عظمت تو برترین عظمت ها و جهت (راه به سوی تو) بهترین جهت ها است و بخشش تو ارزنده ترین عطایا و گواراترین آنها می باشد. پروردگارا! اطاعت می شوی آن گاه (به اطاعت کننده) احسان می کنی و چون معصیت شوی ای پروردگار ما! هر کس را بخواهی می بخشی، پس حمد تو را است! به فریاد (شخص) ناچاری می رسی و گرفتاری را بر طرف می سازی و از اندوه بزرگ نجات می دهی و توبه را می پذیری و بیمار را شفا می بخشی و از گنهکار می گذری، احدی را توان سپاس نعمت های تو نیست و آن ها را شماره نتوان کرد و به زبان نشود آورد. بار خدایا! صداها به سوی تو بالا رفته و گام ها در راهت برداشته شد و گردن ها کشیده و دست ها بلند و به زبان ها خوانده شده ای و با اعمال به درگاهت تقرب جسته ایم. پروردگارا! پس ما را بیامرز و بر ما رحمت آور و میان ما و قوممان به حق حکم فرمای که تو بهترین حکم کنندگانی. بار الها! به تو شکوه می کنیم فقدان پیامبرمان و غایب بودن ولی مان و سختی زمانه بر ما و افتادن فتنه ها در میانمان و همدستی دشمنان و بسیاری دشمنانشان و کمی افرادمان، پس این ها را از ما بر طرف گردان ای پروردگار! با فتح و پیروزی از سوی خودت به زودی بر ما گشایشی ده و یاری ای که از تو آن را عزت بخشی و امام عادلی که آشکار سازی فرج برسان. ای خدای حق! مستجاب فرمای.
پس از آن هفتاد مرتبه می گویی: استغفر الله و أتوب الیه
می گویم: این دعا را به روایت سید اجل ابن طاووس آوردم چون کامل تر و تمام تر است.
دوازده: قنوتی است که سید اجل در کتاب جمال الاسبوع بکمال العمل المشروع، از مقاتل بن مقاتل(38) آورده که گفت: حضرت ابوالحسن الرضا (علیه السلام) فرمود: در قنوت نماز جمعه چه می گویید؟ عرض کردم: آنچه مردم می گویند. امام (علیه السلام) به من فرمود: آنچه آنها می گویند تو مگوی، ولی بگو: اللهم اصلح عبدک و خلیفتک بما اصلحت به انبیائک و رسلک و حفه بملائکتک و ایده بروح القدس من عندک واسلکه من بین یدیه و من خلفه رصدا" یحفظونه من کل سوء و ابدله من بعد خوفه امنا" یعبدک لا یشرک بک شیئا" و لا تجعل لأحد من خلقک علی ولیک سلطانا" وائذن له فی جهاد عدوک و عدوه واجعلنی من انصاره انک علی کل شی ء قدیر(39)
بار خدایا! کار (ظهور) بنده و خلیفه ات (امام مهدی) را سامان ده به آنچه کار پیامبران و فرستادگانت را سامان دادی و فرشتگانت را پیرامونش قرار ده و او را به روح القدس از سوی خویش تأیید فرمای و از پیش روی و پشت سرش نگهبانان بگمار که او را از هر بدی حفاظت کنند، و پس از دوران ترس، او را در عوض امنیتی فراهم آور که تو را بپرستند و هیچ گونه شرکی نسبت به تو نداشته باشد، و برای هیچ یک از خلقت بر ولی ات تسلطی قرار مده و او را برای جهاد دشمنت و دشمن خودش رخصت فرمای و مرا از یارانش قرار ده، به درستی که تو بر هر چیزی توانایی.
می گویم: از روایات یاد شده روشن گشت که دعا بر حضرت صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در مطلق قنوت ها تأکید دارد، چون از جمله حالتهایی است که در آنها امید می رود دعاها مستجاب گردد، به ویژه در قنوت جمعه و وتر و نماز صبح از خدای تعالی می خواهیم که توفیق آن را به ما عنایت فرماید و با این عمل اجر بزرگی به ما روزی نماید.