فهرست کتاب


اخلاق در خانه جلد 1

آیت الله حسین مظاهری‏‏

تبعیض ناروا

از جمله چیزهائی که سلب محبت می کند و باید خیلی مواظب باشیم تفاوت گذاردن بین افراد است. تفاوت بین دو داماد، دو دختر، دو پسر. مثلاً یک پسرش را بیشتر ارث می دهد دیگری را کمتر و یا محروم می کند. یا دخترش را العیاذ بالله محروم از ارث می کند برای این که دختر را دوست ندارد. بعد هم با یک مزخرف که این ارثش را برده، جهازیه اش را برده، می خواهد توجیه کند. این از آن دانه فلفل که گفتم سوزنده تر است بطوری که پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) بارها روی منبر می فرمودند: خدا رحمت کند آن پدر و مادری که وا دارند بچه هایشان به آنها خوبی کنند. بعد فرمودند: خدا لعنت کند آن پدر و مادرهائی که وا می دارند بچه هایشان عاق شوند؛ بدبین به پدر و مادر شوند. چه چیز بچه ها را به پدر و مادر بدبین می کند؟ وقتی که بچه می بیند که مادر تقصیر دارد، با عروسش نمی سازد خواه ناخواه یک تندی می کند و حق ندارد تندی کند عاق می شود. وقتی که عاق شد نه خیر دنیا دارد و نه خیر آخرت. وقتی پسر ببیند پدر تفاوت می گذارد بین او و برادرش، وقتی دختر ببیند پدر و مادر بین او و برادرش تفاوت می گذارند، بین شوهر او و شوهر خواهرش تفاوت می گذارند قلبش جریحه دار می شود؛ عقده ای می شود؛ بدبین به مادر می شود بدبین به پدر می شود. و وای به آن دختری که بدبین به مادر باشد؛ بدبین به پدر باشد و العیاذ بالله پشت سر آنها حرف بزند. خوب عاق می شود حق ندارد پشت سر آنها حرف بزند ولو تقصیر داشته باشند. و از چیزهائی که جوانها باید توجه داشته باشند این است که احترام پدر و مادر لازم است؛ احترام پدر و مادر واجب است. پدر و مادر ولو بیسواد و بی فرهنگ، این پسر یا دختر باسواد و با فرهنگ، باید احترام آنها را داشته باشند. نمی توان در مقابل پدر و مادر قد علم کرد؛ به آنها تندی کرد قرآن در این باره خیلی تند برخورد کرده است.
وقضی ربک ان لا تعبدوا الا ایاه وبالوالدین احسانا اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف ولا تنهرهما وقل لهما قولا کریماً(142)
می فرماید: خدا را ستایش کن؛ به پدر و مادر نیکوئی کن. احسان به پدر و مادر را کنار عبادت خدا گذارده است. بعد می فرماید: اگر پدر یا مادرت پیر و بی حوصله شد، بدی کرد به تو، حق نداری در مقابل آنها قد علم کنی؛ مواظب باش یکوقت تندی نکنی به پدر؛ تندی نکنی به مادر وقل لهما قولا کریماً حتی امام صادق(علیه السلام) می فرماید: معنای قولا کریما این است که اگر تو را کتک هم زد بگو خدا رحمت کند تو را.
در مقابل پدر و مادر هم نمی شود قد علم کرد. اگر این جوان عاق پدر شد، عاق مادر شد جهنم می رود اما این پدر و مادر هم به دنبال او جهنم می روند. این مثال عوامانه مثال خوبی است: یک بابائی به پسرش گفت عاقت می کنم گفت من هم تو را عوقت می کنم. یعنی در روز قیامت که پسر یا دختر به جهنم می روند بعد به این پدر و مادرها می گویند: تو هم برو جهنم اما او برای این که عاق است اما لعنت خدا بر تو برای این که کاری کردی که او عاق شد کاری کردی که به تو تندی کرد. تو مادر، با زنش نساختی مجبور شد با تو تندی کند. تو پدر بداخلاقی کردی مجبور شد در مقابل تو قد علم کند. او عاق است و تو عوق هر دو به جهنم بروید. این همان کلام پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) است که می فرماید: خدا لعنت کند آن پدر و مادری که بچه هایشان را به عاق شدن وامی دارند.یعنی خدا لعنت کند آن پدر و مادری که عوقند چنانچه خدا لعنت کند آن دختر و پسری که عاقند هر دو بد است.
از پدرها تقاضا دارم تفاوت بین بچه ها نگذارند. از مادر تقاضا دارم تفاوت بین دختر و پسر نگذارند. بعضی اوقات می بینیم که یک مادر نفهم دخترش را خیلی دوست دارد باندازه ای که می فهماند، من دخترم را بهتر از برادرش دوست دارم. اول نتیجه این برخورد این است که محبت این مادر از دل پسرش بیرون می رود. این یک گناه بزرگ است اما گناه بزرگتر این است که بین این خواهر و برادر اختلاف می افتد. و اگر اختلاف بین دو برادر، دو خواهر، برادر و خواهر بیفتد رفع کردن آن کار مشکلی است و هرچه اختلافشان طول بکشد بهمان اندازه که اینها گناه می کنند مادر هم گناه می کند؛ پدر هم گناه می کند. پدری بود که بین پسر و دختر تفاوت در ارث گذاشت پسر یا دختر را کمتر داد و یا محروم کرد. پدر و مادر مردند اما اختلاف بین فرزندان افتاد و این اختلاف کم کم به نسل بعد کشیده شد و من از این نمونه ها زیاد سراغ دارم.
تمام این قطع رحمها، تمام این اختلافها که گناهش بالاترین گناهان است تقصیر چه کسی است؟ تقصیر این پدر نفهم است که بین دو پسر تفاوت گذاشت؛ تقصیر این مادر است که بین دو دختر تفاوت گذاشت؛ این در نظر اهل دل کفر است.
قرآن قانون ارث را بیان کرده است: پسرها مثل یکدیگر، دختر نصف پسر، دخترها مثل یکدیگر. حالا اگر کسی بگوید نه و بین دو پسر یا دو دختر تفاوت قائل شود معنایش این است که من در مقابل خدا قد علم کردم. این در نزد اهل دل کفر است. خانم! اگر دختر را دوست داری چرا توهین به داماد کنی؟ اگر نمی خواهی پا به بخت دخترت بزنی چرا وقتی که دامادها می آیند به خانه تو یکی را بیشتر احترام می گذاری و به داماد دیگر بی احترامی می کنی؟ اگر تو می فهمی چرا این داماد را به رخ آن داماد می کشی؟ چرا این دختر را به رخ آن دختر می کشی؟ این کارها از آدمکشی بدتر است. برای این که کسانی که بچه هایشان را زیر خاک می کردند بچه می مرد و به بهشت می رفت، اما تو روح این دختر را می کشی؛ روح این پسر را می کشی. مواظب حرفهایتان باشید. مواظب کردارتان باشید. این کوچکهای بزرگی را که درباره آن صحبت کردم مواظب باشید. وقتی دامادها دیگر به خانه شما می آیند یک بی احترامی در مقابل آن داماد به داماد دیگر موجب می شود به بخت دخترت پا بزنی و او را بیچاره کنی. بعض اوقات برادر را به رخ برادر می کشد. می گوید ببین چقدر زرنگ است. چقدر درس خوانده. چقدر خوب است؛ ببین تو چقدر بی عرضه ای. همین موجب عقده می شود. این پسر جنایتکار می شود. این پسر خیانتکار می شود. و تقصیر تو پدر است که این کار را کردی بعض اوقات جهازیه می دهد به یک دختر و چون آن داماد پولدار بوده است بیشتر می دهد و به دختر دیگر کم می دهد برای این که مثلاً آن داماد فقیر است؛ پائین است. نمی داند با این کارش چه جنایتی می کند.
آقایان! خانمها! آنچه مصیبت است نداری نیست تبعیض و تفاوت است. لذا خانمها مواظب باشند بچه ها را بیک اندازه نوازش کنند اگر این پسر بچه را بوسید دختر بچه خود را هم ببوسد. شما وقتی وارد خانه شدید اگر یک بچه شیرین زبان دارید و اگر یکی از بچه ها را بیشتر دوست دارید مواظب باشید او را جنایتکار نکنید و بدبختش نکنید. همان توجهی را که به پسر دارید به دختر هم داشته باشید. وقتی جلو می آیند هر دو را در بغل بگیرید؛ هر دو را روی زانو بنشانید و همان گونه که گفتم توجه به خانم را هم فراموش نکنید. تقاضا دارم تبعیض در زندگی شما نباشد زیرا بنیاد خانواده را خراب می کند. ولی اگر محبت در خانه حکمفرما باشد تمام حرفها ساقط است. آن سی در صد اختلاف حتماً رفع می شود و دیگر اختلاف بین عروس و مادر شوهر نیست؛ اختلاف بین زن و شوهر نیست؛ داد و فریاد و تندی و زخم زبان در خانه نیست و خوشا به حال آن خانه ای که در آن خانه محبت حکمفرماست.
عروس و مادر شوهری که با هم مهربانید! خیلی شکر کنید. شمائید که خدا شما را دوست دارد. زن و شوهری که با هم محبت دارید! خیلی خدا را شکر کنید. همیشه از خدا بخواهید این محبت رو به تزاید باشد و بدانید بالاترین نعمت را دارید. رحمت خدا در خانه شماست. کرم و فضل و عنایت خدا در خانه شماست...

جلسه بیست و دوم

فصل دهم