فهرست کتاب


اخلاق در خانه جلد 1

آیت الله حسین مظاهری‏‏

جلسه دهم

فصل چهارم

فوائد ازدواج

فصل چهارم بحث ما درباره تشکیل خانواده و فواید آن بود:
1 و 2 - ارضاء غریزه جنسی و تحویل نسل سالم
دو فایده را دیروز عرض کردم: یکی ارضاء غریزه جنسی بود که گفتم از نظر روانی، از نظر اسلام، فایده مهمی است. و دیگری تحویل نسل سالم به جامعه بشریت. که در بحث دیروز گفتیم: تحویل نسل سالم به جامعه بشری مرهون تشکیل خانواده است. و دشمن بشریت همیشه برای این که نسل سالم تحویل جامعه داده نشود به خانواده ضربه زده است. و گفتیم: حتی دنیای روز بی حیائی را به جائی رسانده است که مکتب کمونیسم جنسی را ارائه داده است. شما عزیزان باید به این تشکیل خانواده اهمیت بدهید تا بتوانید نسل سالمی تحویل جامعه بدهید که این گرچه خود یک فایده مهمی است اما تو دهانی به دنیای غرب و به دنیای وحشیگری و به حزب صهیونیسم هم می باشد.
3- آرامش خاطر
فائده سوم که مورد بحث امروز است این است که از نظر قرآن شریف زن برای مرد و مرد برای زن موجب آرامش خاطر است. و این را یکی از آیات پروردگار عالم حساب کرده است. می فرماید:
ومن آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها(78)
از آیات و نشانه های خدا این است که زن را برای مرد و مرد را برای زن خلق کرده است تا در کنار یکدیگر آرامش داشته باشند. ما اگر طبیعت را بررسی کنیم باید بگوئیم مرد منهای زن یک عضو ناقصی است و زن منهای مرد هم یک وجود ناقصی است و در حقیقت زن و مرد با هم یک جفت کاملند و تکیه گاه هر دو به یکدیگر است. معمولاً جفت همین است که تکیه گاه هر جفتی به جفت دیگر است. تکیه گاه مرد از نظر قرآن، از نظر طبیعت، از نظر روانی به زن است و تکیه گاه زن به مرد است. در این جهان هر کسی باید کسی را داشته باشد تا با او درد دل کند. اگر در قرآن و طبیعت دقت کنیم می بینیم کسی دلسوزتر از زن و شوهر به یکدیگر نیستند. لذا قرآن شریف در همین آیه که می فرماید هرکدام موجب آرامش دیگری اند می فرماید تکیه گاه هر کدام نیز به دیگری است.
وجعل بینکم مودة و رحمة(79)
پروردگار عالم از نظر خلقت زن و مرد را دلسوز یکدیگر قرار داده است. از نظر خلقت زن و مرد به یکدیگر محبت دارند.
اگر ما این تکیه گاه را نشکنیم، اگر ما ضربه به این قرص آرام بخش نزنیم زن و مرد موجب آرامش یکدیگرند. و بدا به حال آن خانه ای که در آن برای مرد یا زن آرامش نیست. و این نظیر فردی است که خواب ندارد. شما ببینید اگر کسی را بی خوابی گرفت چقدر ناآرام است فکرش کار نمی کند، جسمش مریض می شود، قوه تخیلش قوی می شود. بقول قرآن شریف: خواب برای انسان موجب آرامش است. می گوید: زن و شوهر برای یکدیگر موجب آرامشند. یعنی آن کسی که زن ندارد نظیر این است که خانه ندارد. آن کسی که شوهر ندارد همانند کسی است که خواب ندارد. و زن و شوهرند که آرام بخش یکدیگرند. و باید مواظب باشیم این آرامش را، این تکیه گاه را نشکنیم.
4- زن و مرد زینت یکدیگرند
از نظر قرآن نه تنها زن و مرد آرام بخش یکدیگرند بلکه زینت یکدیگر نیز می باشند. قرآن شریف می فرماید:
هن لباس لکم و انتم لباس لهن(80)
زنها لباس شما هستند و شما هم لباس زنهائید. و لباس در این آیه شریفه دو سه معنی دارد: یکی این که زن زینت مرد است چنان چه لباس زینت اوست و مرد زینت زن است چنان چه لباس زینت برای اوست. و شاهد آن هم قرآن است که اطلاق زینت بر لباس کرده است: می فرماید:
یا بنی آدم خذوا زینتکم عند کل مسجد وکلوا واشربوا ولا تسرفوا انه لایحب المسرفین(81)
یعنی می خواهید در اجتماع بروید لباسهای خوبتان را بپوشید. وقتی می خواهید نماز جمعه بروید، نماز جماعت بروید نظافت کرده و متزین بروید. لذا در این جا بر لباس اطلاق زینت شده است. و معنای هن لباس لکم و انتم لباس لهن این گونه می شود که زنها زینت شما و شما زینت آنهائید.
معنای دیگر این است که زن سبب می شود که مرد انحراف نداشته باشد و مرد سبب می شود که زن انحراف نداشته باشد که این بحث دیگری است که ان شاءالله فردا درباره آن صحبت می کنم. و معنای سوم این است که زن و مرد ساتر یکدیگرند. آن مردی که زن ندارد همانند این است که ستر عورت ندارد. و آن زنی که شوهر ندارد نظیر آن است که ستر عورت ندارد؛ چادر ندارد. و بالاخره این آیه شریفه می فرماید: مرد و زن زینت یکدیگرند و باید این زینت را مراعات کنیم.
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: زن مثل گلوبند است. گلوبند برای زن چگونه زینت است؟ زن برای مرد این گونه است. بعد می فرماید: مواظب باش چه زنی انتخاب می کنی، و در ذیل همین روایت می فرماید: اگر زن خوب داشته باشی بدان که نعمت بزرگی داری. زیرا زن قیمت ندارد. اگر زن خوب باشد از هر طلا و نقره ای قیمتش بالاتر است. به دنیا ارزش دارد. و اگر زن بد باشد از هر خاکی هم پست تر است. و مرد هم همین طور است. اگر راستی مرد مردانگی داشته باشد و زن از او راضی باشد باید بداند که نعمت بزرگی دارد که از دنیا و آنچه در آن است بزرگتر است.
امام صادق(علیه السلام) می فرمودند: اگر زن و شوهر با یکدیگر سازگار باشند، زینت یکدیگر باشند بدانند نعمت دارند نعمتشان بسیار بزرگ است.
5- زن و مرد تفریحگاه یکدیگرند
علاوه بر این که زن و مرد آرام بخش و زینت یکدیگرند خانه تفریحگاه آنها نیز می باشد. اگر بدرستی خانه آن خانه ای باشد که اسلام می خواهد، اگر زن آن زنی باشد که اسلام گفته است، اگر مرد آن مردی باشد که اسلام گفته است بهترین تفریحگاه خانه است. شاید در جلسه ما کسانی باشند که دلشان متوجه منزل است تا بعد از اتمام کار روزانه به منزل رفته و خستگی، بی نشاطی، غم و اندوهشان را در خانه رفع کنند. شاید در مجلس ما خانمی باشد که منتظر شوهر باشد تا در بزند و او در را روی شوهر باز کند و خستگی و بی نشاطی و اندوهش را با یک نظر، با یک تبسم رفع کند. از این جهت پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) می فرمود:
ما استفاد امرء مسلم فائدة بعد الاسلام افضل من زوجة مسلمة تسره اذا نظر الیها(82)
هیچ فائده ای بعد از اسلام مفیدتر از این نیست که انسان زنی داشته باشد که وقتی به او نگاه می کند مسرت آمیز باشد؛ تبسم زن و مرد در روی یکدیگر موجب مسرت باشد. با ملاحظه روایات می بینیم ارزش زن خوب نه مثل طلا و نقره و همه دنیا که بعد از اسلام هیچ چیز با ارزشی بهتر از زن خوب نداریم. و آن کسانی که زن خوب دارند آن کسانی که شوهر خوب دارند و براستی که زن و شوهری که تفریحگاه یکدیگرند خیلی حمد خدا کنند. و اسلام همین را می خواهد که خانه های ما تفریحگاه باشد. و بهترین مسرتها برای زن این باشد که با شوهرش بگوید و بخندد. شما باید کاری بکنید که موجب مسرت خانم باشید. خانم باید کاری بکند که موجب مسرت همسرش گردد.
شخصی خدمت رسول اکرم رسید و عرض کرد یا رسول الله همسری دارم که وقتی به منزل می روم خود در را باز می کند و در صورتم تبسم می کند. با من می نشیند و می گوید و می خندد و بالاخره اگر غمی، اندوهی، خستگی ای داشته باشم رفع می کند. پیغمبر فرمودند این زن یکی از عمال خداست او فرشته است و ثوابش هم نظیر فرشته و عملش خیلی ارزش دارد.
مرد هم همین طور است. باید مواظب باشید اگر این تکیه گاه را شکستید دیگر کسی را ندارید با او درد دل کنید این همسر است که می تواند آرامش بدهد که ضعف اعصاب پیدا نشود. تبسمهای یک زن، گفت و شنود با او، درد دل با او منزل را تفریحگاه می کند. و اگر محبت و دلسوزی در منزل از بین برود محیط خانه فوق العاده آلوده می شود. آن هم نه آلوده برای خودش. ای کاش این محیط آلوده برای زن و شوهر تنها بود. برای بچه ها از هر جای فاسدی فاسدتر می شود. و این که می بینید بچه ها استعدادشان کم است حافظه هاشان ضعیف است و روز به روز هم کمتر می شود بدانید تقصیر شماست این ناآرامیهائی که در بچه ها پیدا می شود معمولاً تقصیر زن و شوهر است. وقتی آرامش در خانه نباشد برای زن سلول است. موجب ضعف اعصاب است. دیگر تفریحگاه نیست.
بعضی اوقات اتفاق می افتد مرد می خواهد در گوشه کوچه، قوه خانه، تا نصف شب بنشیند؛ اما خانه نرود. بعضی اوقات زن حاضر نیست به شوهرش نگاه کند. و تقصیر خود ماست که این تکیه گاه را با این حرفهای ناهنجار، توقعات بیجا و بالاخره تحمیلها شکستیم یا می شکنیم. باید ولو زن و مرد پیر شده باشند با جمالترین افراد باشند. شما خیال نکنید جمال فقط این است که کسی آرایش بکند. نه. جمال واقعی آن است که در چشم انسان دارای جمال باشد.
در داستان لیلی و مجنون که شاید واقعیت هم نداشته باشد، قضیه لیلی و مجنون یا قضیه شیرین و فرهاد پندهای خوبی دیده می شود. می گویند آوازه عشق لیلی و مجنون به پادشاه آن زمان رسید و این دو را خواست. وقتی که رفتند پادشاه نگاهی به لیلی کرد و دید یک زن بیابان نشین، سیاه، دارای لبهای بزرگ و یک زن بتمام معنی زشت است. تعجب کرد که با این آوازه عشق مجنون به لیلی، لیلی این است! مجنون متوجه شد یک شعر خواند خیلی عالی که:
اگر بر دیده مجنون نشینی - بغیر از حسن از لیلی نبینی
گفت تو بیا روی چشمهای من بنشین، از عینک چشم من نگاه کن، از عینک محبت و عشق من نگاه کن آن وقت کار می رسد به این جا، به او می گفتند مجنون! این که سیاه است می گفت: مشک هرچه سیاه تر باشد خوشبوتر است و بدیهایش توجیه می شود.
اگر زن به شوهر محبت داشته باشد نمی تواند تصور بدیهایش را بکند. ولو این که یک کسی هم دلسوزی کند و بگوید که شوهرت بد است در مقابل او ایستادگی می کند. ولو مادرش باشد ولو پدرش باشد و دفاع از شوهر می کند. و اگر مرد به زنش محبت داشته باشد ولو این زن باجمال نباشد اما برای او باجمالترین زنهاست. لازم نیست زنها پیش جادوگرها بروند تا محبت شوهر را جلب کنند. این کادر غلطی است و گناه بزرگی دارد.
کسی نزد پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) عرض کرد: یا رسول الله! من یک گناه کردم و آن این بود که با جادو می خواستم محبت شوهرم را جلب کنم. پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) عصبانی شدند و فرمودند: آسمان را به زمین بردی و زمین را به آسمان. عالم را سیاه کردی. وای به تو! ترسید. رفت و مشغول عبادت شد. خبر دادند یا رسول الله او همه چیز را رها کرده و مشغول عبادت شده است فرمودند: خدا او را نمی آمرزد(83).
و معنای نیامرزیدن این است که توبه او این است که برود شوهرداری کند؛ نه ترک زندگی و مشغول عبادت شود.
بقول پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) اگر می خواهی شوهر به تو نگاه کند و خوشحال شود، تو را بهترین زنها حساب کند، زنی باش شوهردار؛ خانه دار؛ بچه دار. دیگر مسلم است که این مرد هرچه بد باشد تو را دوست دارد. اگر محبت خانم را می خواهی دست از رکاکت زبانت بردار. مواظب باش زبانت رکیک نباشد. و از چیزهائی که محبت را زود از بین می برد رکیک بودن زبان است. یعنی العیاذ بالله وارد خانه بشوی و بر سر خانم فریاد بزنی! اگر شما غم و غصه در بیرون داری و مشکلات زندگی بر تو فشار آورده است این را خانمت نیاورده است. به منزل که می روی همه را فراموش کن. مواظب باش فریاد به سر بچه ها نزنی؛ فریاد سر همسرت نزنی. فریاد گناهش بزرگ است. یعنی همین فریاد است که فشار قبر می آورد.
یکی از اصحاب خاص پیغمبر(صلی الله علیه و آله) مرد. پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) تشییع جنازه اش کردند و به دست مبارک پیغمبر به خاک سپرده شد. مردم گفتند: خوشا به حال او که به دست پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) دفن شد. پیغمبر(صلی الله علیه و آله) فرمودند: قبر چنان فشاری به او داد که استخوانهای سینه اش در هم شکست. گفتند: یا رسول الله آدم خوبی بود. پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرمود: آدم خوبی بود اما فریاد به سر زنش می زد. بداخلاق در خانه بود.
مسلمان بد زبان نیست. اگر فحش دهد مسلمان نیست. اگر خدای ناکرده مردی پیدا شود که زن را کتک بزند مردانگی ندارد. مسلمان نیست. نباید باریک بین باشد. مو را از ماست بکشد. این ها فشار قبر دارد. و چنین کسی مورد بغض خدا و پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و ائمه طاهرین است. خدای ناکرده مردی پیدا شود رکاکت زبان داشته باشد یا زنی در مقابل شوهر زبان دراز باشد پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) می فرمود: دو دسته در محشر زبانهایشان باندازه ای بزرگ است که روی محشر افتاده و این زبانها را مردم پایمال می کنند. گفتند: یا رسول الله اینها کیانند؟ فرمودند: یک دسته افرادی که پشت سر مردم غیبت و عیبجوئی می کنند. و دسته دیگر زنانی که زبان دراز در مقابل شوهرند. آن مردی که داد می زند، فحش می دهد زبانش در خانه رکیک است.
بعضی اوقات می بینیم راستی یک مرد متشخصی است اما باندازه ای نفهم است که به بچه اش می گوید پدر سوخته؛ پدر سگ. یعنی به خودش فحش می دهد. و معلوم است که این پدر سگ، سگ خواهد شد. اتفاقاً از چیزهائی که خیلی راست است همین است. زیرا اگر کسی در خانه بد زبان شد، پرخاشگر شد این پرخاشگریها برایش ملکه می سازد و ملکه برایش هویت می سازد و طبق قانون تجسم اعمال به صورت سگی در می آید. این سگ است اما خودش نمی بیند. اگر چشم بصیرت داشته باشد می بیند که سگ است. می گفت او را به خواب دیدم سگ بود. گفتم تو که آدم خوبی بودی چرا سگی؟ گفت آه از بداخلاقی در خانه! آه از بداخلاقی در خانه! آه از بداخلاقی در خانه!
این که به بچه اش پدر سگ می گوید یا العیاذ بالله به زنش این گونه جسارتها می کند این راستی سگ است. اگر کسانی نظیر صدرالمتألهین یا علامه مجلسی که کشف و شهود داشتند به او نگاه کنند می بینند که سگ درنده است. خانم! پرخاشگری نداشته باش. ممکن است تو از نظر جمال، جوانی، شخصیت در میان مردم مطرح باشی، اما در نزد ملائکه آسمانها و افراد اهل دل یک سگی بیش نباشی. وقتی به تو نگاه کنند ببینند خانم سگ است ولو ظاهراً جوان، دارای جمال و لباس خوب باشد. آقا! مواظب باش یکوقت در میان مردم خیلی با شخصیتی، خیلی نفوذ اجتماعی داری، خیلی به تو احترام می کنند، متمکن و قدرتمندی، اما در نزد ملائکه آسمانها سگی. وقتی به تو نگاه می کنند می گویند سگ. در روایات داریم این بداخلاقهای داخل خانه، این کتک بزنهای داخل خانه، این فحش بده های داخل خانه وقتی می میرند روحشان باید به ساحت مقدس ربوبی برود - هر کس که بمیرد باید روحش پیش خدا برود و از آن جا برگردد به بهشت یا جهنم. لذا از آسمان اول و دوم و سوم و چهارم تا به آسمان هفتم به لوح و قلم و بالاخره به عرش پروردگار و عندالله برسد. - آن وقتی که می رسد به آسمان اول می گویند سگ آمد! چه می کنی؟ یعنی راستی بصورت سگ می روی نزد خدا!
اما اگر بعکس، بحث امروز را مراعات کنی، اگر خانه محل آرامش باشد، اگر زن و شوهر برای یکدیگر آرام بخش باشند، زینت یکدیگر باشند، تفریحگاه و موجب مسرت یکدیگر باشند وقتی قبض روح می شوند و بالا می روند می گویند: آقا آمد؛ خانم آمد؛ مؤمن آمد. وقتی هم پیش خدا برود از او راضی است. و کسی که خدا از او راضی باشد معلوم است به کجا می رود. و کسی هم که خدا از او راضی نباشد و خدا از او غضبناک باشد معلوم است که بهنگام برگشت به کجا برمی گردد.
خدایا! به بچه های ابی عبدالله الحسین(علیه السلام) قسمت می دهیم خانه های ما را، همسرهای ما را چه زن و چه مرد برای همه ما موجب مسرت، زینت، آرامش قرار بده. خدایا! بعزت و جلالت به پسر و دخترهای ما همسر خوب که نور چشم آنها در دنیا و آخرت باشد کرامت بفرما!