فهرست کتاب


آسانترین راه برای سیر و سلوک و تهذیب نفس (خلاصه ای از کتاب اوصاف الاشراف خواجه نصیر الدین طوسی)

خواجه نصیر الدین طوسی‏ باز نویس:سید محمد رضا غیاثی کرمانی

فصل پنجم : انابه

خدای تعالی در مورد انابه می فرماید:
و انیبوا الی ربکم و اسلموا له(51)
انابه به معنای رو به خدا آوردن است که به سه صورت حاصل می شود.
1- انابه قلبی، که انسان همیشه قلبا متوجه خدا باشد و در افکار و تصمیمات خود طلب قرب به پروردگار را بنماید. آنچنانکه خداوند می فرماید:
و جاء بقلب منیب(52)
2- انابه زبانی، که انسان همواره به ذکر خداوند و یاد نعمتها و مقربان الهی مشغول باشد چنانکه می فرماید:
و ما یتذکر الا من ینیب(53)
3- انابه عملی، که انسان همیشه به طاعت و عبادت مقرون به قصد قربت مانند نمازهای واجب و نوافل و کارهای مستحبی و توقف در مشاهد مشرفه و صدقه و احسان به بندگان و رساندن منفعت به خلق خدا و جلوگیری ضرر از آنان، و صداقت در معامله و انصاف در مورد خود و خانواده، و خلاصه تمامی احکام شرع به قصد قربت و جلب رضایت الهی مشغول باشد. چرا که خداوند می فرماید:
ازلفت الجنة للمتقین غیر بعید. هذا ما توعدون و لکل ابواب حفیظ من حشی الرحمن بالغیب و جاء بقلب منیب ادخلوها بسلام ذلک یوم الخلود و لهم ما یشأون فیها و لدنیا مزید(54)

فصل ششم : اخلاص

خدای تعالی در مورد اخلاص می فرماید:
و ما امروا الا یعبدو الله مخلصین له الدین(55)
اخلاص در زبان فارسی به معنای ویژه ساختن و پاک کردن چیزی از چیز دیگر است که همراه آن و یا آمیخته با آن است ولی منظور از اخلاص در اینجا آن است که انسان هر چه را که می گوید و انجام میدهد با قصد تقرب به درگاه الهی و خاص و خالص برای خداوند باشد، به گونه ای که هیچ غرض دنیوی و اخروی با آن آمیخته نباشد.
الا لله الدین الخالص(56)
ضد اخلاص آن است که انسان غرض دیگری جز رضای خدا مانند حب مقام و مال و یا شهرت طلبی و یا طمع به ثواب آخرت و یا نجات از عذاب دوزخ داشته باشد و اینها همه شرک است.

انواع شرک

شرک بر دو نوع است.
1- شرک جلی.
2- شرک خفی.
شرک جلی مانند: بت پرستی و غیر از این هر چه باشد، شرک خفی است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:
نیة الشرک فی امتی اخفی من دبیب النملة السوداء علی الصخرة الصماء فی اللیلة الظلماء(57)
شرک بدترین مانع در سیر و سلوک برای طالب کمال است.
فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملا صالحا و لا یشرک بعباده ربه احدا(58)
و وقتی که مانع، یعنی شرک خفی بر طرف گردد سلوک و نیل به آن آسان خواهد بود.
در حدیث است که :
من اخلص لله اربعین صباحا ظهرت ینابیع الحکمه من قلبه علی لسانه(59)