فهرست کتاب


پای درس پروردگار (جلد دوازدهم)

استاد جلال الدین فارسی

27. سوره هشتادم مکی، نازعات

به نام خداوند بخشنده مهربان
به فرشتگانی سوگند که جان آدمی را به سرعت و با شدت می گیرند، تکاپوکنندگان پرتلاشی که در مدارهای جهان برین شناورند وانگهی پیش گیرندگانی پرشتاب اند تا رخدادی را تدبیر کرده (در جهان طبیعی و جهان انسانی) هستی بخشند. رخدادی که طی آن آن سخت لرزنده بشدت بلرزد، لرزش هولناک دیگری از پی اش آید. دلهایی طی آن مضطرب باشد، چشمهاشان فروهشته با نگاهی خیره به زمین، می گویند: آیا در حالی که ما در گوریم به حضرت حق باز برده شویم؟ آیا بگاهی که استخوانهای پوسیده ای باشیم؟! (در پاسخ به پرسش خود طرح افکنده) گفتند: آن در این صورت بازگشتی زیانبار باشد. جز این نباشد که یک هی کردن است و بس که ناگهان آنان در زمین صاف و هموار و نمایان قیامت اند(42)... چون آن رخداد بزرگ هولناک(43) فرا رسد، رخدادی که طی آن انسان آنچه را که انجام داده و راهی را که پیموده به یاد می آورد و دوزخ برای کسی که می بیند (تکویناً و ناخواسته) خود نماید آن کس که سر از فرمان خدا پیچید و زندگی دنیا را بر حیات بازپسین ترجیح داده برگزید دوزخش آشیان باشد. اما کسی که از ایستادن در حضرت پروردگارش ترسد و خود را از آز درون و علائق پست بر حذر داشت بهشتش آشیان باشد. از تو درباره قیامت می پرسند که چه وقت برپا شود؟ تو کجا باشی و خبرش؟ هنگام آن با پروردگار تو است. تو هشداردهنده ای بیش نیستی هشدار به کسی از آن رخداد بترسد. لحظه ای که آن را ببینند پندارند در دنیا جز شامگاهی یا چاشتگاهی درنگ نداشته اند (ادراکشان نسبت به زمان دگرگونه می شود).(44)

28. سوره هشتاد و یکم مکی، انفطار

به نام خداوند بخشنده مهربان
آن دم که آسمان شکاف بردارد و ستارگان فرو پاشند و دریاها بر آشوبند و گورها زیر و زیر شود هر خودی بداند چه وظایفی را بجا آورده و چه وظایفی را انجام نداده است. هان ای انسان، چه چیزی تو را در برابر پروردگار کریمت گستاخ ساخته بفریفت؟ پروردگاری که تو را آفرید بعلاوه تو را از هر چیز به اندازه داد وانگهی تو را به اعتدال کرد، به هر صورتی که مشیتش بود تو را ترکیب کرد (یا ساختار داد). نه چنان است. در واقع نظام هستی، پیدایش و زندگی(45) را می گویید دروغ است. حال آن که نگاهبانانی بر سرتان گماشته هستند گرانقدر نویسندگانی (هستی آورانی) که می دانند چه می کنید. صاحبان نیکی بیکران غرقه نعمتهایند و بدکاران در دوزخ اند. در رخداد نظام هستی، پیدایش و زندگی(46) آن دوزخ را هیمه داده شعله ور سازند. و تو چه دانی که رخداد نظام هستی، پیدایش و زندگی چگونه باشد؟ وانگهی تو ندانی که رخداد نظام هستی، پیدایش و زندگی چگونه باشد. رخدادی است که طی آن هیچ کس برای کسی دیگر کاری از دستش بر نمی آید و رخداد (کیفر و پاداش و محاسبه و...) طی آن به خدا تعلق دارد.

29. سوره هشتاد و دوم مکی، انشقاق

به نام خداوند بخشنده مهربان
آن دم که آسمان دوپاره شد و پروردگارش را فرمان برد و سزاوار چنان باشد، و چون زمین کشیده شده امتداد یافت و آنچه را در آن است برون افکند و تهی گشت و پروردگارش را فرمان برد و سزاوار چنان باشد، هان ای انسان! تو در حرکتی فرساینده و کاهنده به سوی پروردگارت روانی و به حضرتش در آیی (در لحظه مردن و انتقال به زندگی برزخی). آن گاه، کسی که کتاب هستیش فرخنده باشد زودتر و به آسانی به حسابش می رسند و شادمان در کنار خانواده و اهلش (همسخنهای فرهنگیش) قرار می گیرد. اما کسی که کتاب هستیش ماقبل انسانی باشد زود فغان بر آرد و آرزوی نابودی کند و آتش دوزخ را افروخته تر گرداند.(47) چون او در میان همسنجهایش شاد و خوشحال بود. چون او می پنداشت هرگز با خدا سر و کار پیدا نخواهد کرد. آری، بیشک پروردگارش به کار و حال وی بیناست. پس به شفق سوگند می خورم و به شب و آنچه شب در بر می گیرد و به ماه چون کمال یابد که شما حالها و هستی های روی بر روی و طبقاتی پیدا می کنید. با این حال، آنان را چه می شود که ایمان نمی آورند و وقتی قرآن برای آنان تدریس می شود سر فرود نیاورده سجده نمی برند. واقعیت این است که کسانی که کافر شدند درسهای ما را می گویند دروغ است حال آن که خدا به دریافتها و ادراکات آنان داناتر است. بنابراین آنان را به عذابی دردناک مژده بده. مگر کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالحه داشتند که پاداشی قطع نشدنی (دائمی که در این زندگی رخ می دهد و در زندگانی بازپسین هم) دارند.