فهرست کتاب


پای درس پروردگار (جلد دوازدهم)

استاد جلال الدین فارسی

18. سوره پنجاه و هشتم، زمر

... بگو: من از این می ترسم که اگر پروردگارم را نافرمانی کنم گرفتار عذاب رخداد با عظمت گردم. بگو: خدا را در حالی پرستیده فرمان می برم که زندگانیم(20) را بتمامی وابسته او کرده ام. حال شما هر چه دون اوست را که می خواهید پرستش و اطاعت کنید. بگو: زیانبردگان کسانی هستند که در رخداد قیامت خودشان را و کس و کارشان را به باد رفته یابند. هان! زیانبردگی نمایان (غیر قابل انکار) آن است. از فرازشان لایه ها (یا طبقات و قطعات) آتشین است و از زیرشان هم. آنچه خدا بندگانش را از آن می ترساند آن است، ای بندگان من از من پروا گیرید. و کسانی که از پرستش و اطاعت طاغوت اجتناب کرده دوری گزیدند و گرایش به خدای یگانه پیدا کردند(21) مژده دارند، بنابراین بندگانم را که گفته ها را می شنوند بعد بهترینش را پیروی می کنند (در زندگی خویش، در خانواده، در محیط اجتماعی و در محیط بین المللی و طبیعی بکار می بندند) مژده بده. این گروه اند آن کسانی که خدا هدایتشان کرده و به مقصد مطلوب رسانده شان و این گروه همان صاحبان خرد چند لایه اند.(22) با وجود این، آیا می شود تو کسی را که پدیدار عذاب بر او واقع شده (و هم اکنون در دوزخ برزخی بسر می برد تا زنده است و بر کفر و زشتکاری اصرار می ورزد و فاصله ای با دوزخ برزخی ندارد) کسی را که در آتش (دوزخ برزخی) است نجات بدهی؟ اما کسانی را (توانی تحت تاثیر قرار دهی) که از پروردگارشان پروا گرفتند اتاقهایی دارند که بر فرازش اتاقهایی ساخته هست و از زیر آنها جویبارانی روان است. وعده خداست. خدا آنچه را وعده دهد محقق می گرداند. مگر ندیدی خدا آبی از آسمان فرو فرستاد، بعد به صورت چشمه ساران در آوردش در روی زمین، سپس بوسیله اش کشته های رنگارنگی بیرون می آورد، بعد خشک می شود به طوری که می بینی زرد شده است، آنگاه آن را ریزه ریزه می گرداند؟ بیگمان در آن درسی است برای صاحبان خرد چند لایه. با وجود این واقعیت، ممکن است کسی که خدا سینه اش را به روی اسلام بگشود(23) تا بر روی نوری که از پروردگارش هست (یعنی آموزه های وحیانی، یا محتوای قرآن) سیر می نماید (با دیگران برابر است!) پس وای به حال کسانی که دلهایشان نسبت به درس خدا سنگ شده است (کسانی که روزنه های ادراکی و علّی وجودشان را آگاهانه و به نحو ارادی بسته اند.) این گروه در گمراهی آشکار غیر قابل انکاری هستند. خدا بهترین گفتار را به گونه کتابی (درسهای قابل کتابتی) که مطالبش یکدیگر را متقابلا توضیح داده روشن و مؤکد می سازند فرو فرستاد که از شنیدن و خواندنش پوست کسانی که از پروردگارشان ملاحظه دارند می لرزد سپس پوستشان و دلشان برای درس خدا نرم و مستعد و پذیراتر می گردد. هدایت کردن خدا که هر کسی را که مشیتش باشد هدایت می نماید این طور است. و کسی که خدا به مقصد مطلوب نرساند هدایتگر به مقصد مطلوب رساننده ای ندارد. آیا با وجود این واقعیت، تو کسی را هدایت توانی کرد که در رخداد قیامت هستیش را سپر حمایت خویش در برابر بدترین عذاب می کند، رخدادی که طی آن به ستمکاران گفته می شود: آنچه را انجام داده هستی خود می ساختید بچشید؟! کسانی هم که پیش از اینها بودند گفتند درسهای خدا دروغ است و عذاب به آن نحوه وجودی(24) در بر گرفتشان که فکرش را نمی کردند. بدینسان خدا خواری - اسارت را در زندگی دنیا به آنان چشانید اگر دانسته باشند. و چنین اتفاق افتاده است که در این قرآن برای آدمیان از هر گونه حقیقت (تاریخی، اجتماعی، طبیعی...) آوردیم شاید آنان یاد بگیرند، قرآنی عربی که در آن کژی و کاستی نباشد، شاید آنان پروا بگیرند. شک نیست که تو می میری و شک نیست که آنان هم می میرند. بعد هم شما در رخداد قیامت در حضرت پروردگارتان علیه یکدیگر اقامه دعوا(25) می کنید(26)... و کسانی که ستم کردند در رخداد قیامت اگر مالک همه آنچه در روی زمین است و معادل آن باشند از شدت و هولناکی عذاب و آنچه از خدا برای آنان روی داده و قبلا نمی توانستند حسابش را بکنند حاضرند همه را بدهند تا خود را برهانند، و چون هستی های بدی که از آن خود کردند برایشان جلوه گر شد و حوادثی برایشان رخ داد که پیشتر وقوعش را مسخره می انگاشتند(27)... و در رخداد قیامت کسانی را که نسبت دروغ به خدا داند می بینی روسیاه اند، مگر دوزخ جای سزاوار متکبران نیست؟ و کسانی را که پروا گرفتند خدا به سبب فرا جستن آنان از پرتگاه نجات می دهد، نه پیشامد بدی برایشان رخ می دهد و نه آنان غمی می خورند. خدا آفریننده همه چیز است و او بر همه چیز نگهبان است. خزائن آسمانها و زمین به او تعلق دارد، و کسانی که به درسهای خدا کافر شدند و این گروه همان زیان بردگان اند. بگو: با اینهمه آیا می گویید غیر خدا را پرستیده اطاعت می کنم ای نادانها؟! و چنین اتفاق افتاد که به تو و به کسانی که پیش از تو بودند وحی شد که در صورتی که برای خدا شریک قائل شوی عملت به هدر رود و حتماً از زیان بردگان باشی. در واقع باید خدا را پرستیده اطاعت کنی و از شکرگزاران باشی. و خدا را آن گونه که بایسته و شایسته اوست و جهانهای برین پیچیده در قبضه مبارکش، منزه است و برتر آمده از آنچه با وی شریک می سازند. و در صور بدمند تا هر کس در جهانهای برین باشد و هر کس در جهان طبیعی جز آنان که مشیت خدا باشد مدهوش گردند. سپس برای بار دوم در آن بدمند تا به ناگهان آنان ایستاده و نظاره گر باشند. و جهان طبیعی به سبب نور پروردگارش تابناک گردد و دیوان محاسبه برقرار باشد و پیامبران و شاهدان (هر نسل و عصر و اقلیمی) آورده شوند و میان آنان به حق حکم رود بطوری که ستم نبینند و حق کسی ضایع نگردد. و هر خودی آنچه را به عمل آورده بی هیچ کم و کاستی دریافت کند و او به آنچه می کنند داناتر است.(28)

19. سوره شصت و چهارم، جاثیه

... و چنین شد که به بنی اسرائیل آن کتاب و حکمت و نبوت دادیم و از پاکیزه ها روزیشان کردیم و بر عالمهای آفریدگان فزونیشان بخشیدیم، و به آنان احکامی روشن درباره حکومت دادیم، و فقط وقتی اختلاف و با هم مخالفت کردند که علم (یا آموزه های وحیانی) داشتند به قصد آن که در میان خویش چیزی (مالی، مسؤولیتی، منصبی، شهرتی...) بناحق بدست آورند. بیشک پروردگارت در رخداد قیامت میانشان درباره آنچه بر سرش اختلاف و کشمکش داشتند داوری خواهد کرد(29)... و گفتند: جز زندگی دنیایمان زندگیی وجود ندارد، می میریم و زنده می شویم (یعنی متولد می شویم) و ما را جز گذشت زمان نمی میراند. حال آن که نسبت به این موضوع هیچ علمی ندارند و جز گمانه زنی کاری نمی کنند. و وقتی درسهای روشنگر ما برای آنان تدریس می شود استدلالشان جز این نیست که می گویند: اگر راست می گویید پدرانمان را بیاورید (وجود برزخی آنان را به ما نشان دهید!). بگو: خدا شما را (پس از مردن) زنده (به حیات برزخی) می کند. سپس شما را می میراند (و زنده به حیات قیامت کرده) برای رخداد قیامت گرد هم می آورد، رخدادی که ابهامی در وقوعش نیست ولی بیشتر آدمیان نمی دانند. فرمانروایی تکوینی بر آسمانها و زمین به خدا تعلق دارد و در رخداد برپایی قیامت باطل گویان زیان برند. و هر امتی را بینی که زانو زده است و هر امتی به کارنامه اش فراخوان دارد که اینک آنچه را انجام می دادید به پاداش و کیفر می گیرید.(30)

20. سوره شصت و هشتم، کهف

... مال و پسران (طرفداران، نفرات و حامیان نظامی) آرایش زندگی دنیاست و اعمال صالحه که ماندگارند نزد پروردگارت پاداشی بهتر دارد و آرمانی نیکوتر است. و در آن رخداد که کوهها را به رفتار آریم و زمین را بینی که ظهور آورده است و همه آنان را گرد هم آوردیم بطوری که هیچ کس را جا نگذاشته ایم و آنان را صف اندر صف برای پروردگارت به نمایش در آورده اند که اینک به گونه و با هستیی به حضرت ما آمده اید که اول بار خلقتان کردیم حال آن که پنداشتید قرار و مدار دیداری آتی برای شما نگذارم! و دیوان محاسبه گزارده آید تا تبهکاران را ببینی که بر حال زاری که در آن هستند ترسان و گریانند و می گویند: ای وای بر ما، این چه دیوانی است که ذره ای از کار کوچک و بزرگ را فروگذار نکرده و همه را برشمرده است! و آنچه عمل کرده اند حاضر یابند، و پروردگار تو هیچ کس را ستم نکند(31)... (ذوالقرنین) گفت: این (توانایی و دانایی ساختن این دیواره دفاعی) رحمتی است از پروردگارم. هنگامی که وعده پروردگارم (برپایی قیامت) رخ دهد آن (دیواره مستحکم) را منهدم و ریزه ریزه گرداند و وعده پروردگارم واقعیت است. و در آن رخداد دست بداریم تا بخشی از آنان به بخش دیگر در آمیزند، و در صور دمیده شود تا همه را فراهم آوریم به گرد هم. و دوزخ را در آن رخداد برای کافران به نمایش گذاریم، برای آنان که دیده از دیدار درسم پوشیده نگاه می داشتند و شنیدن آن را هم قادر نبودند (از بس در نتیجه استکبار از آن نفرت داشتند). بدینسان مگر کسانی که کافری ورزیدند بهتر آن دیدند که بندگان مرا به جای من اولیاء خود بگیرند؟ ما دوزخ را برای کافران ترتیب دادیم تا مهمانسرا باشد. بپرس: خود و کار بر باد داده ترین افراد را می خواهید به شما معرفی کنم؟ آن کسان اند که کوشش آنان در زندگی دنیا صرف و گم شده است و خود می پندارند که زیبا ساخته اند! این گروهند که به درسهای پروردگارشان و به لقای او کافر شدند، در نتیجه کارهایشان بر باد رفت تا در رخ قیامت ارزشی برایشان قائل نشویم. سزایشان دوزخ است به علت کفری که ورزیدند و این که درسهای مرا و پیامبران مرا به مسخره گرفتند. بیگمان کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند بوستانهای فردوس مهمانسرایشان باشد، در آن ماندگارند و در پی انتقال از آن نروند. بگو: اگر دریا مرکب باشد برای نوشتن کلمات (یعنی ایجاد اشیاء و رخدادها و هستی ها...) پروردگارم البته دریا پیش از پایان آفریده های پروردگارم تمام شود هر چند همانقدر مرکب دیگر بر آن بیافزایند. بگو: حقیقت جز این نیست که من بشری مثل شما هستم که به من وحی می شود که معبود شما خدای یگانه باشد و هر کس امید به لقای پروردگارش می برد باید عمل صالح کند و هیچ کس را در پرستش و اطاعت با پروردگارش شریک نسازد.(32)