فهرست کتاب


پای درس پروردگار (جلد دوازدهم)

استاد جلال الدین فارسی

16. سوره پنجاه و یکم مکی، هود

... و چنین روی داد که موسی را با درسهایمان و حجتی روشنگر به سوی فرعون و اشرافش روانه کردیم. پس فرمان فرعون را پیروی کردند حال آن که کار و فرمان فرعون مایه رشد نبود. در رخداد قیامت پیشاپیش قومش می رود و آنان را وارد آتش می کند، و چه بد است آن ورود و آن جای ورود. و در این زندگی بعد از خدا یافتند و در رخداد قیامت هم، چه بد است آن رئیس و آن مرئوس(15)... براستی در این سرگذشت درسی است برای کسی که از عذاب زندگانی بازپسین بترسد. آن رخدادی است که آدمیان برای آن گردآوری شوند و آن رخدادی نمایان است. و آن را جز برای مدت قابل شمارشی به عقب نمی اندازیم. رخدادی که چون اتفاق افتد هیچ خودی زبان به سخن نگشاید مگر به اجازه او. از آنان یکی محروم از رحمت رحیمی است و یکی بهره مند از آن. آنان که خود را از رحمت رحیمی محروم ساختند در آتش اند و در آن فریادها و ناله ها دارند، در آن ماندگارند تا زمانی که آسمانها و زمین برقرار باشند مگر آنچه مشیت پروردگارت باشد، زیرا پروردگارت آنچه را اراده فرماید کند. اما کسانی که مشمول رحمت پاداشی رحیمی شدند در بهشت باشند، در آن ماندگارند تا زمانی که آسمانها و زمین برقرار باشند مگر آنچه مشیت پروردگارت باشد (که رحمت رحیمی بیش از آن عایدشان گردد) عطایی است پایان ناپذیر(16)...(17)

17. سوره پنجاه و چهارم مکی، انعام

... بپرس: آنچه در آسمانها و زمین است از آن کیست؟ بگو: از آن خداست که رحمت (و نعمت بخشیدن به خلق) را بر خود واجب کرده است، در نتیجه شما را گرد هم آرد برای رخداد قیامت که در آن ابهامی نیست. کسانی که خودشان را به زیان و به هدر دادند، آری فقط اینها به آن ایمان نمی آورند(18)... و اوست که آسمانها و زمین را به حق آفرید و لحظه ای که بگوید باش می باشد، گفته اش حق (یاد شدن و هستی) است و زمانی که در صور دمیده می شود (لحظه مردن هر انسانی و در رخداد قیامت) فرمانروایی تکوینی به او تعلق دارد، دانای غیب و جهان مشهود است و او حکیم خبردار است.(19)

18. سوره پنجاه و هشتم، زمر

... بگو: من از این می ترسم که اگر پروردگارم را نافرمانی کنم گرفتار عذاب رخداد با عظمت گردم. بگو: خدا را در حالی پرستیده فرمان می برم که زندگانیم(20) را بتمامی وابسته او کرده ام. حال شما هر چه دون اوست را که می خواهید پرستش و اطاعت کنید. بگو: زیانبردگان کسانی هستند که در رخداد قیامت خودشان را و کس و کارشان را به باد رفته یابند. هان! زیانبردگی نمایان (غیر قابل انکار) آن است. از فرازشان لایه ها (یا طبقات و قطعات) آتشین است و از زیرشان هم. آنچه خدا بندگانش را از آن می ترساند آن است، ای بندگان من از من پروا گیرید. و کسانی که از پرستش و اطاعت طاغوت اجتناب کرده دوری گزیدند و گرایش به خدای یگانه پیدا کردند(21) مژده دارند، بنابراین بندگانم را که گفته ها را می شنوند بعد بهترینش را پیروی می کنند (در زندگی خویش، در خانواده، در محیط اجتماعی و در محیط بین المللی و طبیعی بکار می بندند) مژده بده. این گروه اند آن کسانی که خدا هدایتشان کرده و به مقصد مطلوب رسانده شان و این گروه همان صاحبان خرد چند لایه اند.(22) با وجود این، آیا می شود تو کسی را که پدیدار عذاب بر او واقع شده (و هم اکنون در دوزخ برزخی بسر می برد تا زنده است و بر کفر و زشتکاری اصرار می ورزد و فاصله ای با دوزخ برزخی ندارد) کسی را که در آتش (دوزخ برزخی) است نجات بدهی؟ اما کسانی را (توانی تحت تاثیر قرار دهی) که از پروردگارشان پروا گرفتند اتاقهایی دارند که بر فرازش اتاقهایی ساخته هست و از زیر آنها جویبارانی روان است. وعده خداست. خدا آنچه را وعده دهد محقق می گرداند. مگر ندیدی خدا آبی از آسمان فرو فرستاد، بعد به صورت چشمه ساران در آوردش در روی زمین، سپس بوسیله اش کشته های رنگارنگی بیرون می آورد، بعد خشک می شود به طوری که می بینی زرد شده است، آنگاه آن را ریزه ریزه می گرداند؟ بیگمان در آن درسی است برای صاحبان خرد چند لایه. با وجود این واقعیت، ممکن است کسی که خدا سینه اش را به روی اسلام بگشود(23) تا بر روی نوری که از پروردگارش هست (یعنی آموزه های وحیانی، یا محتوای قرآن) سیر می نماید (با دیگران برابر است!) پس وای به حال کسانی که دلهایشان نسبت به درس خدا سنگ شده است (کسانی که روزنه های ادراکی و علّی وجودشان را آگاهانه و به نحو ارادی بسته اند.) این گروه در گمراهی آشکار غیر قابل انکاری هستند. خدا بهترین گفتار را به گونه کتابی (درسهای قابل کتابتی) که مطالبش یکدیگر را متقابلا توضیح داده روشن و مؤکد می سازند فرو فرستاد که از شنیدن و خواندنش پوست کسانی که از پروردگارشان ملاحظه دارند می لرزد سپس پوستشان و دلشان برای درس خدا نرم و مستعد و پذیراتر می گردد. هدایت کردن خدا که هر کسی را که مشیتش باشد هدایت می نماید این طور است. و کسی که خدا به مقصد مطلوب نرساند هدایتگر به مقصد مطلوب رساننده ای ندارد. آیا با وجود این واقعیت، تو کسی را هدایت توانی کرد که در رخداد قیامت هستیش را سپر حمایت خویش در برابر بدترین عذاب می کند، رخدادی که طی آن به ستمکاران گفته می شود: آنچه را انجام داده هستی خود می ساختید بچشید؟! کسانی هم که پیش از اینها بودند گفتند درسهای خدا دروغ است و عذاب به آن نحوه وجودی(24) در بر گرفتشان که فکرش را نمی کردند. بدینسان خدا خواری - اسارت را در زندگی دنیا به آنان چشانید اگر دانسته باشند. و چنین اتفاق افتاده است که در این قرآن برای آدمیان از هر گونه حقیقت (تاریخی، اجتماعی، طبیعی...) آوردیم شاید آنان یاد بگیرند، قرآنی عربی که در آن کژی و کاستی نباشد، شاید آنان پروا بگیرند. شک نیست که تو می میری و شک نیست که آنان هم می میرند. بعد هم شما در رخداد قیامت در حضرت پروردگارتان علیه یکدیگر اقامه دعوا(25) می کنید(26)... و کسانی که ستم کردند در رخداد قیامت اگر مالک همه آنچه در روی زمین است و معادل آن باشند از شدت و هولناکی عذاب و آنچه از خدا برای آنان روی داده و قبلا نمی توانستند حسابش را بکنند حاضرند همه را بدهند تا خود را برهانند، و چون هستی های بدی که از آن خود کردند برایشان جلوه گر شد و حوادثی برایشان رخ داد که پیشتر وقوعش را مسخره می انگاشتند(27)... و در رخداد قیامت کسانی را که نسبت دروغ به خدا داند می بینی روسیاه اند، مگر دوزخ جای سزاوار متکبران نیست؟ و کسانی را که پروا گرفتند خدا به سبب فرا جستن آنان از پرتگاه نجات می دهد، نه پیشامد بدی برایشان رخ می دهد و نه آنان غمی می خورند. خدا آفریننده همه چیز است و او بر همه چیز نگهبان است. خزائن آسمانها و زمین به او تعلق دارد، و کسانی که به درسهای خدا کافر شدند و این گروه همان زیان بردگان اند. بگو: با اینهمه آیا می گویید غیر خدا را پرستیده اطاعت می کنم ای نادانها؟! و چنین اتفاق افتاد که به تو و به کسانی که پیش از تو بودند وحی شد که در صورتی که برای خدا شریک قائل شوی عملت به هدر رود و حتماً از زیان بردگان باشی. در واقع باید خدا را پرستیده اطاعت کنی و از شکرگزاران باشی. و خدا را آن گونه که بایسته و شایسته اوست و جهانهای برین پیچیده در قبضه مبارکش، منزه است و برتر آمده از آنچه با وی شریک می سازند. و در صور بدمند تا هر کس در جهانهای برین باشد و هر کس در جهان طبیعی جز آنان که مشیت خدا باشد مدهوش گردند. سپس برای بار دوم در آن بدمند تا به ناگهان آنان ایستاده و نظاره گر باشند. و جهان طبیعی به سبب نور پروردگارش تابناک گردد و دیوان محاسبه برقرار باشد و پیامبران و شاهدان (هر نسل و عصر و اقلیمی) آورده شوند و میان آنان به حق حکم رود بطوری که ستم نبینند و حق کسی ضایع نگردد. و هر خودی آنچه را به عمل آورده بی هیچ کم و کاستی دریافت کند و او به آنچه می کنند داناتر است.(28)