فهرست کتاب


فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه (ع) جلد دوم

محمد تقی عبدوس و محمد محمدی اشتهاردی

فراز سوم:

معلی بن خنیس یکی از شاگردان برجسته امام صادق (ع) بود، داود بن علی فرماندار منصوب شده از جانب سفاح (اولین خلیفه عباسی ) در مدینه، معلی را دستگیر کرد، و او را سخت تحت فشار قرار داد، که باید لیست شیعیان و شاگردان جعفر بن محمد (امام صادق علیه السلام ) را به من بدهی، معلی برای حفظ جان آنها، گفت: من آنها را نمی شناسم .
داود او را تهدید به اعدام کرد، او با کمال قاطعیت و صلابت به رازداری خود ادامه داد، و حتی گفت:
ابالقتل تهد دنی؟ لو کانوا تحت قدمی ما رفعت قدمی
: آیا مرا به کشتن می ترسانی؟ اگر آنها در زیر پاهایم باشند، پاهایم را از روی آنها برنخواهم داشت .
همین استقامت و راز داری او باعث شد که داود او را به شهادت رسانید.(407)
این نیز فراز دیگری از روش امامان (ع) است که در زندگی شاگردان آنها دیده می شود که آنها برای حفظ جان جمعی از شیعیان، تا سر حد شهادت، رازداری نمودند.
شکر و سپاس خدا را که این مجموعه پر محتوا و سازنده تا اینجا تدوین و تحریر یافت، از درگاه خداوند بزرگ خواستاریم که ما را بیش از پیش به اسرار شخصیت امامان (ع) آگاه گرداند - آمین.

...................) Anotates (.................
1) وسائل الشیعه، ج 14، ص 117 و 118 .
2) بحار، ج 42، ص 74 .
3) همان، ص 154 .
4) همان، ص 154
5) ارشاد مفید (ترجمه شده )، ج 2، ص 172 .
6) آنچه در مورد امام حسن مجتبی (ع) معروف شده که زنهای بسیار داشته، دارای سند صحیح نیست، و از جعلیات دشمنان آن حضرت، در عصر معاویه و ... می باشد .
7) بحار، ج 46، ص 139 - نظیر این روایت در فروع کافی، ج 4، ص 346 و 361 .
8) مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 38.
9) اقتباس از کتاب امام حسن پرچمدار صلح و آزادی، ص 39 .
10) بحار، ج 103، ص 220 و ...
11) منتهی الآمال، ج 1، ص 176 و 177 .
12) بحار، ج 43، ص 192.
13) اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 3، ص 473 و 474 - ریاحین الشریعه، ج 3، ص 350 .
14) در این باره به فروع کافی، ج 6، ص 56، روایت 4 و 5 مراجعه شود.
15) وسائل الشیعه، ج 14، ص 437.
16) همان مدرک، ص 438 .
17) همان، ص 440 .
18) وسائل الشیعة، ج 14، ص 444.
19) همان، ص 443 .
20) بحار، ج 3، ص 44.
21) در مورد تعداد فرزندان امامان (ع) در کتابهای اسلامی، به اختلاف سخن گفته شده، ما در اینجا در این راستا، کتاب ارشاد شیخ مفید را که از نظر قدمت و اعتبار، عالیترین و بهترین مدارک است، برگزیدیم، زیرا این کتاب را استاد و عالمی بزرگ و مورد قبول، نوشته، و از نظر قدمت، مربوط به آغاز قرن پنجم است، زیرا شیخ مفید (ره) در سال 413 ه.ق یعنی هزار سال قبل وفات کرده است .
22) ترجمه ارشاد مفید، ج 1، ص 355 و 356 .
23) ترجمه ارشاد مفید، ج 1، ص 355 و 356 .
24) همان، ص 137 .
25) همان، ص 154 .
26) همان، ص 172.
27) همان، ص 200 و 201.
28) ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 236 و 237.
29) همان، ص 263.
30) همان، ص 284.
31) همان، ص 300 .
32) همان، ص 323 .
33) بحار، ج 103، ص 374.
34) فروع کافی، ج 5، ص 368 و 369 .
35) وسائل الشیعه، ج 14، ص 19 و 29.
36) وسائل الشیعه، ج 14، ص 48 - ریاحین الشریعه، ج 3 ص 257 .
37) سفینة البحار، ج 2، ص 121 .
38) ریاحین الشریعه، ج 4، ص 157 و 255.
39) بحار، ج 44، ص 207 و 208 .
40) وسائل الشیعه، ج 15، ص 11.
41) همان، ص 10 .
42) مستدرک الوسائل - ابواب المهور، باب اول .
43) فروع کافی، ج 5، ص 376 - پانصد درهم معادل 5/262 مثقال نقره، به پول روز، مبلغ 23625 تومان است، زیرا اهل خبره می گویند: اکنون هر یک مثقال نقره مسکوک نود تومان است، با توجه به اینکه در عصر امامان (ع) شیر بها وجود نداشت همان مهریه را جلوتر می پرداختند، و دختر با آن، برای خود جهیزیه فراهم می کرد.
44) فروع کافی، ج 5، ص 337.
45) بحار، ج 103، ص 221 .
46) معالی السبطین، ج 1، ص 206 .
47) بحار، ج 48، ص 317.
48) مستدرک الوسائل، ج 2، ص 626.
49) فروع کافی، ج 6، ص 50 .
50) غررالحکم، ج 2.
51) سوره لقمان، آیه 13 و 16.
52) نهج البلاغه، نامه 31.
53) همان مدرک.
54) مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 66.
55) برای آگاهی بیشتر بر این موضوع، به جلد 74 و 75 بحار الانوار مراجعه شود .
56) اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 1، ص 607 - مقتل الحسین مقرم، ص 312 .
57) تذکرة الشهداء ملا حبیب الله کاشانی، ص 271 .
58) ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 167 و 170 .
59) همان، ص 167 .
60) قاموس الرجال، ج 4، ص 261 - تنقیح المقال، ج 1، ص 471 .
61) الغدیر، ج 3، ص 70 .
62) همان مدرک.
63) همان مدرک.
64) ارشاد مفید (ترجمه شده )، ج 2، ص 170 .
65) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 249.
66) همان.
67) معجم رجال الحدیث، ج 7، ص 348 تا 356 .
68) زید الشهید - عبدالرزاق مقرم، ص 143 تا 146 و کتاب زید شهید انتقامگر (تألیف نگارنده ) .
69) تتمة المنتهی، ص 127 - شرح شهادت این امامزادگان غیور و بزرگ، در منتهی الآمال، ج 1، ص 180 به بعد آمده است .
70) منتهی الآمال، ج 1، ص 183 و 182 .
71) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 112.
72) فخ بفتح فاء نام محلی است در حدود یک فرسخی مکه که حسین بن علی بن حسن مثلث روز هشتم ذیحجه سال 169 هجری با عده ای از یاران و بستگان خود در این سرزمین در راه مبارزه با حکومت طاغوتی هادی عباسی (چهارمین خلیفه عباسی ) شهد شهادت نوشیدند (مروج الذهب، ج 4، ص 185 ) .
73) اقتباس از مقاتل الطالبین، ص 325 تا 333 - داستان باستان، ص 159 تا 160 .
74) تتمة المنتهی، ص 238 و 239 .
75) قاموس الرجال، ج 9، ص 460 - اعیان الشیعه، ج 2، ص 266 .
76) شرح این مطلب در کتاب (ایرانیان مسلمان در صدر اسلام و سیر تشیع در ایران نوشته نگارنده، صفحه 173 تا 282 آمده است .
77) جامع الانساب، ص 17.
78) اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 4، ص 581 .
79) جامع الانساب، ص 17 - ریاض الانساب، ج 2، ص 146 .
80) کامل ابن اثیر، ج 3، ص 24.
81) منتهی الآمال، ج 2، ص 157.
82) سفینة البحار، ج 2، ص 120 و 121 .
83) ثواب الاعمال شیخ صدوق، ص 222 .
84) سفینة البحار، ج 2، ص 121 .
85) اکمال الدین صدوق - بحار، ج 3، ص 268 .
86) سفینة البحار، ج 2، ص 494 .
87) ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 237 .
88) بحار، ج 48، ص 307 و 308 .
89) اصول کافی، ج 1، ص 322 - مرقد شریف علی بن جعفر (ع) در یکی از سه جا واقع شده: یا در قم، یا در بیرون شهر سمنان و یا در قم عریض (یک فرسخی مدینه ) قرار دارد.
90) بحار، ج 47، ص 261 .
91) شرح، در اصول کافی، ج 1، ص 485 و عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 69 .
92) شرح، در عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 204.
93) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 207 - بحار، ج 47، ص 249 .
94) اصول کافی، ج 1، ص 380 .
95) بحار، ج 48، ص 315 .
96) سوره هود، آیه 45 و 46.
97) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 234 .
98) همان، ص 232 .
99) بحار، ج 50، ص 228 (پاورقی ) .
100) علل الشرایع، ص 234 - بحار، ج 47، ص 8، نظیر این مطلب با اندکی تفاوت، در بحارج 50، ص 27 و 228 آمده است .
101) احتجاج طبرسی - بحار، ج 50، ص 228.
102) احتجاج طبرسی، ج 2، ص 283.
103) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 235 .
104) سوره هود، آیه 44 به بعد .
105) سوره یوسف، آیه 8 و 9 و ...
106) تتمة المنتهی، ص 2.
107) بحار، ج 50، ص 228 .
108) احتجاج طبرسی - بحار، ج 47، ص 273 .
109) غرر الحکم، ج 1، ص 22.
110) منتخب التواریخ، ص 794 .
111) اصول کافی، ج 1، ص 485 .
112) بحار، ج 48، ص 232 .
113) غرر الحکم، ج 1، ص 147 .
114) سفینة البحار، ج 2، ص 373 .
115) تفسیر الدر المنثور، ذیل آیه فوق.
116) نهج البلاغه، حکمت 96 .
117) سفینة البحار، ج 2، ص 47 .
118) بحار، ج 61، ص 191 .
119) روضة الکافی، ص 90 .
120) بحار، ج 61، ص 183 .
121) کنز العمال، ج 15، ص 371 .
122) تفسیر مجمع البیان، قرطبی، فخر رازی و صافی و تفسیر نمونه (ذیل آیه مورد بحث ) .
123) بحار، ج 61، ص 192 .
124) همان، ص 193 .
125) روضة الکافی، ص 90 .
126) روضة الکافی، ص 90 .
127) بحار، ج 61، ص 190 .
128) همان، ص 191 .
129) بحار، ج 61، ص 192 .
130) بحار، ج 61، ص 194 .
131) همان، ص 210 .
132) همان مدرک.
133) غررالحکم.
134) سفینة البحار، ج 1، ص 498 .
135) بحار، ج 61، ص 190 .
136) کامل التعبیر، ص 36 .
137) المحاسن برقی، ص 87 - بحار، ج 61، ص 159 .
138) بحار، ج 44، ص 329 - ارشاد مفید، ص 234 - نظیر این مطلب، درباره ام ایمن نیز نقل شده است (سفینة البحار، ج 1، ص 495 ) .
139) الکنی و الالقاب، ج 1، ص 319 .
140) همان.
141) الکنی و الالقاب، ج 1، ص 318 .
142) همان.
143) همان، ص 320 .
144) کنز العمال، مطابق میزان الحکمة، ج 4، ص 18 .
145) همان مدرک - نظیر این روایت در کافی، ج 8، ص 336.
146) روضة الکافی، ص 336 .
147) روضة الکافی، ص 335 و 336 .
148) بحار، ص 61، ص 194 و 195 .
149) همان .
150) دارالسلام، ج 1، ص 49 .
151) مناقب خوارزمی، به نقل بحار، ج 61، ص 183 .
152) قوانین الاصول میرزای قمی (ره)، ص 496 (صفحه آخر ) .
153) بحار، ج 61، ص 241 و 242 .
154) الکنی و الالقاب، ج 1، ص 320 .
155) بحار، ج 61، ص 234 .
156) همان، ص 235 .
157) قوانین الاصول میرزای قمی، ص 496 (صفحه آخر ) .
158) همان.
159) المستطرف، ج 2، ص 89 .
160) اقتباس از کشکول شیخ بهایی ( ترجمه شده ) ص 432 .
161) اقتباس از کشکول شیخ بهایی ( ترجمه شده ) ص 432 .
162) دار السلام نوری، ج 1، ص 146 .
163) آهن نوک تیز، سر نیزه .
164) بحار، ج 61، ص 159 و 160 .
165) همان، ص 160 .
166) همان، ص 163 .
167) همان.
168) دعوات الراوندی، به نقل بحار، ج 61، ص 160 .
169) یوسف - 100 .
170) امالی صدوق، ص 335 .
171) دو عالم بزرگ، هر کدام کتاب قطوری در مورد استخاره نوشته اند:
1- سید بن طاووس (متوفی 664 ه.ق) به نام کتاب فتح الابواب
2- علامه محمد باقر مجلسی صاحب کتاب بحار الانوار (متوفی 1110 ه.ق ) به نام مفاتیح الغیب
172) غررالحکم.
173) همان، ج 2، ص 516 .
174) وسائل الشیعه، ج 8، ص 425 - ناگفته نماند چنانکه بعدا اشاره خواهد شد، در استخاره مطلق ، نخست باید استخاره کرد یعنی با خدا مشورت نمود، سپس با مردم .
175) تفسیر ابوالفتوح رازی، ذیل آیه 159 آل عمران .
176) بحار، ج 91، ص 222 .
177) همان، ص 224 .
178) این روایات در بحار، ج 91، وسائل الشیعه، ج 4 و 5، فروع کافی، ج 3 و مفتاح الغیب علامه مجلسی (ره ) که آغاز تا انجام آن، درباره استخاره است، نقل شده است .
179) مکارم الاخلاق، ص 322 .
180) همان، ص 320 .
181) بحار، ج 91، ص 256 .
182) مکارم الاخلاق، ص 373 .
183) اقتباس از بحار، ج 91، ص 287 .
184) المقنعه، ص 36 - بحار، ج 91، ص 252 .
185) بحار، ج 91، ص 264 .
186) همان، ص 265 .
187) تهذیب الاحکام شیخ طوسی، ج 3، ص 310 .
188) مفاتیح الغیب، ص 43 .
189) بحار، ج 91، ص 241 .
190) سفینة البحار، ج 1، ص 577 .
191) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 195 - قبلا در بحث امامزادگان، درباره مقام زید بن امام سجاد (ع) سخن گفتیم، ضمنا از مطلب فوق فهمیده می شود که یکی از موارد استخاره با قرآن، برای نامگذاری فرزند است .
192) بحار، ج 91، ص 250 .
193) فروع کافی، ج 3، ص 470 و 471 .
194) بحار، ج 91، ص 288 .
195) اقتباس، از بحار، ج 91، ص 285 .
196) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 18، ص 226 .
197) وسائل الشیعه، ج 8، ص 506 .
198) مجمع البیان، ج 10، ص 333 .
199) مستدرک حاکم، ج 2، ص 343 .
200) مناقب آل ابیطالب، ج 3، ص 167 و 168 .
201) تتمة المنتهی، ص 12 .
202) الامام، من حبه عنوان الصحیفه، ص 487 .
203) الامام علی، صورت العدالة الانسانیه، ج 1، ص 82 .
204) الامام علی بن ابیطالب، من حبه عنوان الصحیفه، ص 487 .
205) ارشاد مفید (ترجمه شده ) ج 2، ص 81 و 82 .
206) همان، ص 103 .
207) اقتباس از همان مدرک، ص 147 و مناقب آل ابیطالب، ج 3، ص 301 .
208) تاریخ طبری، ج 8، ص 61 .
209) فروع کافی، ج 7، ص 216، مناقب آل ابیطالب، ج 2، ص 147 .
210) اقتباس از مناقب آل ابیطالب، ج 2، ص 147 و 148.
211) سفینة البحار، ج 2، ص 688 .
212) مناقب آل ابیطالب، ج 2، ص 148 .
213) بحار، ج 44، ص 191 .
214) کشف الغمه، ج 2، ص 353 .
215) بحار الانوار، ج 46، ص 247 .
216) وسائل الشیعه، ج 11، ص 331 .
217) جریان به گونه ای بود، که امام جواد (ع) به طور اجبار در آن مجلس حضور داشت، ولی در همان مجلس به طور قاطع، در برابر گناه ایستاد، و بساط عیاشان از خدا بی خبر و بردگان زر و زور را بهم زد .
218) اصول کافی، ج 1، ص 494 و 495 .
219) بحار، ج 43، ص 343 - نظیر این مطلب، در مورد امام حسین (ع) نقل شده است (اعیان الشیعه، ج 1، ص 579 ) .
220) بحار، ج 43، ص 344 .
221) بحار، ج 43، ص 332 و 333 .
222) فروع کافی، ج 8، ص 87 .
223) ارشاد مفید، ص 275 - نظیر این ماجرا، در مورد امام حسین (ع) و اسامة بن زید، نقل شده است (بحار، ج 44، ص 189 )
224) اصول کافی، ج 2، ص 108 .
225) جامع السعادة، ج 1 (بحث رفق و مداراة .)
226) بحار، ج 75، ص 55 .
227) نظیر این آیه، در آیه 215 شعراء آمده است .
228) بحار، ج 75، ص 59 .
229) همان، ص 52 .
230) جامع السادات، ص 372 .
231) ارشاد مفید (ترجمه شده )، ج 2، ص 146 .
232) بحار، ج 46، ص 56 .
233) فروع کافی، ج 8، ص 87 .
234) مشکاة الانوار، مطابق نقل انوار البهیه ص 194 .
235) بحار، ج 74، ص 110 و 111 .
236) خضال صدوق، ج 2، ص 111 - بحار، ج 74، ص 91 .
237) اصول کافی، ج 2، ص 151 .
238) همان، ص 152 .
239) بحار، ج 74، ص 97 .
240) بحار، ج 74، ص 99 .
241) بحار، ج 74، ص 99 .
242) بحار، ج 74، ص 311 .
243) اصول کافی، ج 2، ص 150 .
244) اصول کافی، ج 2، ص 151 .
245) بحار، ج 74، ص 111 .
246) همان مدرک.
247) اصول کافی، ج 2، ص 377 .
248) بحار، ج 74، ص 93 .
249) سفینة البحار، ج 1، ص 268 .
250) و ان ریحها لیوجد من مسیرة الفی عام فلا یجد ریحا عاق و لا قاطع رحم (فروع کافی، ج 7، ص 55 - انوار البهیه، ص 267 ) - بحار، ج 74، ص 96 .
251) از این رو به او عبدالله محض گویند که هم از ناحیه پدر، و هم از ناحیه مادرش (فاطمه دختر امام حسین ) از سادات بود (تتمة المنتهی، ص 128 .)
252) اصول کافی، ج 2، ص 155 - بحار، ج 74، ص 98 .
253) بحار، ج 75، ص 132 .
254) مجمع البیان، ذیل آیه فوق.
255) اصول کافی، ج 2، ص 123 .
256) همان، ص 122 .
257) بحار، ج 75، ص 119 .
258) جامع السعادات، ص 442 .
259) اصول کافی، ج 2، ص 122 و 123 .
260) کحل البصر، ص 81 .
261) بحار، ج 75، ص 117 و 118 .
262) مجموعه ورام، ج 1، ص 23 .
263) اصول کافی، ج 2، ص 123 .
264) اعیان الشیعه، ط جدید، ج 1، ص 580 .
265) اصول کافی، ج 2 . ص 123 .
266) فروع کافی، ج 6، ص 503 .
267) تحف العقول، ص 413 .
268) مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 362 .
269) بحار، ج 44، ص 198 .
270) اصول کافی، ج 2، ص 197 .
271) همان، ص 197 .
272) اصول کافی، ج 2، ص 367 .
273) همان، ص 197 .
274) بحار، ج 74، ص 287 .
275) اصول کافی، ج 2، ص 181 .
276) بحار، ج 75، ص 190 .
277) اصول کافی، ج 2، ص 364 .
278) اصول کافی، ج 2، ص 198 - باید توجه داشت که بعید نیست علم هر امامی قبل از امامتش، از امام عصر خود کمتر باشد .
279) امالی صدوق، ص 164 - بحار، ج 74، ص 407 .
280) وافی، ج 6، ص 59 .
281) باید توجه داشت که دیه کامل، معادل هزار دینار است، و به فرموده حضرت علی (ع)، هزار دینار، معادل ده هزار درهم است (فروع کافی، ج 7، ص 280 )
282) اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 1، ص 580 .
283) اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 1، ص 664 - همین موضوع در مورد امام حسین (ع) و امام سجاد (ع) نیز نقل شده است (همان، ص 580 و 633 .)
284) اصول کافی، ج 2، ص 171 و 172 .
285) قبلا در جلد اول صفحه 216، تحت عنوان زندگی متوسط در زندگی امامان (ع) در رابطه با زندگی اقتصادی و اجتماعی آنها، اندکی در این باره سخن گفتیم.
286) میزان الحکمة، ج 9، ص 138، 139 .
287) بحار، ج 78، ص 10 .
288) اصول کافی، ج 2، ص 87 .
289) همان، ص 86 .
290) تتمة المنتهی، ص 20 و 21 .
291) فروع کافی، ج 5، ص 496 .
292) نهج البلاغه، حکمت 117 .
293) بحار، ج 25، ص 285 .
294) همان، ص 286 - رجال کشی، ص 70 .
295) همان، ص 275 - این سه فراز در رابطه با عقائد افراطی، و برخورد شدید امامان (ع) در برابر آن بود.
296) تتمة المنتهی، ص 20 و 21 .
297) شعار فریبای آنها این بود که می گفتند: لا حکم الا لله: فرمانی جز فرمان خدا نیست و با همین شعار، به جنگ علی (ع) آمدند.
298) نهج البلاغه صبحی صالح، خطبه 127 .
299) در این باره، در جلد اول، صفحه 220 به بعد، شواهدی ذکر شد.
300) اقتباس از بحار، ج 7، ص 118 .
301) وسائل الشیعه، ج 1، ص 46 .
302) فروع کافی، ج 3، ص 358 .
303) بحار، ج 1، ص 220 .
304) بحار، ج 68، ص 62 .
305) همان، ص 66 .
306) همان، ص 66 .
307) همان، ص 76 .
308) بحار، ج 78، ص 235 .
309) بحار، ج 62، ص 65 .
310) بحار، ج 62، ص 65 .
311) مستدرک سفینة البحار، ج 6، ص 496 .
312) الذریعه تألیف علامه حاج آقا بزرگ تهرانی، ج 15، ص 139 .
313) النظافة من الایمان (رسول اکرم ) - بحار، ج 62، ص 291 .
314) کنز العمال، حدیث 26002 .
315) بحار، ج 76، ص 84 .
316) وسائل الشیعه، ج 3، ص 572 .
317) همان مدرک.
318) همان مدرک.
319) همان، ص 574 .
320) بحار، ج 76، ص 111 - علل الشرایع، ج 2، ص 206 .
321) مکارم الاخلاق، ص 72 .
322) فروع کافی، ج 6، ص 503 .
323) در کتاب بحارالانوار، ج 76 بابی به عنوان السواک و الحث علیه ... عنوان شده، و در این باب 54 روایت در تمجید مسواک ذکر شده است .
324) بحار، ج 76، ص 126 .
325) بحار، ج 62، ص 291 .
326) بحار، ج 76، ص 130 .
327) المحاسن البرقی، ص 561 .
328) تحف العقول، ص 15 .
329) بحار، ج 76، ص 129 .
330) المحاسن البرقی، ص 561 .
331) کتاب بهداشت، ص 7 .
332) وسائل الشیعه،ج 1، ص 101 .
333) فروع کافی، ج 1، ص 438 .
334) خصال صدوق، باب الثلاثه .
335) فروع کافی، ج 6، ص 510 .
336) وسائل الشیعه، ج 13، ص 192 .
337) وسائل الشیعه، ج 12 ص 25.
338) بحار، ج 76، ص 147 .
339) همان مدرک.
340) عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 41 .
341) مرزنگوش، گیاهی است خوشبو، دارای شاخه های بلند، برگهای آن باریک و شبیه گوش موش است، در فارسی مرزه گوش و انجرک هم گفته می شود (فرهنگ عمید - مرزنگوش ) .
342) بحار، ج 76، ص 147 .
343) المحاسن البرقی، ص 551 - بحار، ج 62، ص 93 .
344) بحار، ج 62، ص 95 .
345) همان، ص 101 .
346) بحار، ج 61، ص 271 - عبارت عربی فوق در نهج البلاغه، حکمت 127 آمده است .
347) خصال صدوق - باب الاربعه .
348) یعنی با کم خوری، سلامت خود را حفظ کن .
349) بحار، ج 62، ص 260 .
350) صحیفة الرضا، ص 4 .
351) روضة الکافی، ص 273 .
352) طب الائمه، ص 32 .
353) بحار، ج 62، ص 141 .
354) المحاسن البرقی، ص 553 .
355) مکارم الاخلاق، ص 41 .
356) بحار، ج 76، ص 137 .
357) بحار، ج 10، ص 25 تا 207 - خصال، ج 2، ص 97 .
358) اقتباس از عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 211 .
359) بحار، ج 76، ص 99 و 100 .
360) سفینة البحار، ج 2، ص 642 .
361) تفسیر المیزان، ج 4، ص 69 .
362) اثباة الهداة، ج 7، ص 150 - 171 .
363) کنز العمال، حدیث 7820 .
364) بحار، ج 75، ص 286 .
365) بحار، ج 15، ص 392 .
366) بحار، ج 22، ص 155 و 156 .
367) همان، ص 156 .
368) وسائل الشیعه، ج 11، ص 511 .
369) همان، ص 512 .
370) سفینة البحار، ج 2، ص 500 .
371) وسائل الشیعه، ج 18، ص 554 .
372) همان، ص 155 .
373) همان، ص 155 .
374) وسائل الشیعه، ج 18، ص 556 .
375) اقتباس از ارشاد مفید (ترجمه شده ) ج 2، ص 201 .
376) زندگانی امام صادق (ع) نوشته مظفر، ص 91 و 92 .
377) زندگانی امام صادق (ع) نوشته مظفر، ص 91 و 92 .
378) ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 203 .
379) بحار، ج 10، ص 222 .
380) بحار، ج 50، ص 205 - سفینة البحار، ج 2، ص 356 .
381) کشف الغمه، ج 3، ص 71 - بحار ج 49، ص 62 .
382) بحار، ج 50، ص 204 - مناقب آل ابیطالب، ج 4 ، ص 416 .
383) اقتباس از انوار نعمانیه، ص 235 .
384) بحار، ج 72، ص 264 .
385) اثباة الهداة، ج 7، ص 83 .
386) اقتباس از مجمع البیان، ج 5، ص 67 - اسدالغابه، ج 5 (شرح حال ابولبابه .)
387) اقتباس از مجمع البیان، ج 9، ص 269 .
388) وسائل الشیعه، ج 11، ص 473 .
389) همان.
390) وسائل الشیعه، ج 11، ص 477 - اصول کافی، ج 2، ص 221 .
391) به فرموده امام صادق (ع): اصحاب کهف با اینکه یکتاپرست بودند (برای اینکه راز یکتاپرستی آنها فاش نگردد) در مجالس جشن بت پرستان شرکت می نمودند، و زنار به گردن می بستند، از این رو خداوند به آنها دو بار پاداش داد (اصول کافی، ج 2، ص 218 .)
392) وسائل، ج 11، ص 480 .
393) اصول کافی، ج 2 : ص 221 - وسائل الشیعه، ج 11، ص 484 .
394) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 256 .
395) عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 256 .
396) اصول کافی، ج 2، ص 225 .
397) تفسیر مجمع البیان ج 6، ص 388 .
398) وسائل الشیعه، ج 11، ص 476 .
399) اصول کافی، ج 2، ص 371 .
400) اصول کافی، ج 2، ص 371 .
401) اصول کافی، ج 2، ص 370 .
402) همان مدرک.
403) اصول کافی، ج 2، ص 371 .
404) رجال کشی، ص 122 .
405) همان، ص 126 - قاموس الرجال، ج 4، ص 160 - ماجرای انتقادهای امامان (ع) از بعضی سادات انقلابی عصر خود ( که در جلد اول به بعضی اشاره شد ) نیز بر همین اساس بود.
406) شرح؛ در اصول کافی، ج 1، ص 396 و بهجة الآمال، ج 2 ، ص 435 .
407) بحار، ج 47، ص 109 و 110 .