فهرست کتاب


فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه (ع) جلد دوم

محمد تقی عبدوس و محمد محمدی اشتهاردی

نگاهی به پاره ای از روایات

در کتاب بحارالانوار در جلد هفتاد و چهار 126 روایت در رابطه با قضای حاجت مؤمن، ذکر شده است .
و در نهج البلاغه و اصول کافی و ... نیز روایات و سخنان بسیار در این رابطه گفته شده است، و از همه آنها به خصوص از عهدنامه مالک اشتر در نهج البلاغه فهمیده می شود که اصل توجه به نیازهای مردم، و سعی و کوشش در رفع آنها به خصوص در مورد مسئولان و کارگزاران که امکانات بیشتری در اختیار دارند، تأکید بیشتری شده است، اینک در اینجا به چند روایت زیر توجه کنید:
1 - امام کاظم (ع) فرمود:
ان لله عبادا فی الارض یسعون فی حوائج الناس، هم الآمنون یوم القیامة، و من ادخل علی مؤمن سرورا فرح الله قلبه یوم القیامة
: همانا خداوند در زمین بندگانی دارد که برای رفع نیازهای مردم سعی و تلاش می نمایند، چنین بندگانی در روز قیامت درامان هستند، و کسی که به مؤمنی شادی برساند، خداوند قلب او را در روز قیامت، شاد خواهد کرد. (270)
2 - امام صادق (ع) فرمود:
لان امشی فی حاجة اخ لی مسلم احب الی من ان اعتق الف نسمة و احمل فی سبیل الله علی الف فرس مسرجة ملجمة
: هرگاه برای نیاز برادر مؤمنم گام بردارم، این عمل در نزد من بهتر از آن است که هزار برده را آزاد سازم و هزار اسب زین و لجام کرده، در راه خدا (به میدان جهاد) حرکت دهم . (271)
3 - نیز فرمود:
من کانت له دار فاحتاج مؤمن الی سکناها فمنعه ایاها، قال الله عزوجل: یا ملائکتی ابخل عبدی بسکنی الدار الدنیا و عزتی و جلالی لا یسکن جنانی ابدا
: کسی که دارای خانه ای باشد، و مؤمنی به سکونت در آن نیاز دارد، ولی او از سکونت مؤمن جلوگیری کند، خداوند خطاب به فرشتگانش می فرماید: ای فرشتگان من، بنده مؤمن به بنده دیگرم از نشستن در خانه دنیا بخل ورزید، سوگند به عزت و جلالم هرگز او را در بهشتم سکونت ندهم . (272)
4 - نیز فرمود:
ما من مؤمن یمشی لاخیه المؤمن فی حاجة الا کتب الله عزوجل بکل خطوة حسنة و حط عنه بها سیئة، و رفع له بها درجة، وزید بعد ذلک عشر حسنات و شفع فی عشر حاجات
: مؤمنی نیست که برای رفع نیاز بردار مؤمنش گام بردارد، مگر اینکه خداوند برای او در هر گامی، پاداشی می نویسد، و گناهی از او نابود می سازد، و درجه ای از او بالا می برد، و سپس ده حسنه بر حسنات او بیفزاید، و در مورد ده حاجت، شفاعت او را بپذیرد . (273)
5 - رسول خدا (ص) فرمود:
من سر مؤمنا فقد سرنی، و من سرنی فقد سر الله
: کسی که مؤمنی را شاد کند، مرا شاد کرده، و کسی که مرا شاد کند خدا را شاد نموده است . (274)

2 - انتقاد شدید امامان (ع) از بی توجهی به نیازهای مردم

امامان شیعه (ع) نسبت به آنان که در مورد احتیاجات مردم، بی تفاوت بودند و یا اقدام نمی کردند، برخورد شدید داشته و به آنها انتقاد می کردند، به عنوان نمونه در این مورد به دو روایت زیر توجه کنید:
1 - اسحاق بن عمار می گوید: به حضور امام صادق (ع) رفتم آن حضرت با ترشرویی به من نگریست، عرض کردم:
ما الذی غیرک لی: چه باعث شده که با روی خشن به من می نگری؟ .
امام صادق (ع) فرمود: به خاطر برخورد نامناسبی که با برادران دینی خود داری،ای اسحاق!به من خبر رسیده که در خانه ات دربان گذاشته ای تا فقرای شیعه را به خانه ات راه ندهند.
عرض کردم: قربانت گردم، من از شهرت ترسیدم ، فرمود: افلا خفت البلیة ...: آیا از نزول بلا نترسیدی؟ مگر نمی دانی که وقتی دو مؤمن ملاقات و مصافحه کنند خداوند بر آنها رحمت فرستد که 99 قسم آن رحمت بر آن رفیقی است که رفیقش را بیشتر دوست دارد ... (275)
2 - نیز فرمود:
من صار الی اخیه المؤمن فی حاجة، او مسلما فحجبه، لم یزل فی لعنة الله الی ان حضرته الوفاة
: شخصی که به خاطر نیاز - و یا برای سلام - نزد برادر مؤمنش بیاید، ولی او مانع ورود آن شخص گردد، همواره و تا هنگام مرگ، مشمول لعنت خدا خواهد بود . (276)
3 - نیز فرمود:
ایما مؤمن کان بینه و بین مؤمن حجاب، ضرب الله بینه و بین الجنة سبعین الف سور، ما بین السور الی السور مسیرة الف عام
: هر مؤمنی که بین او و مؤمن دیگر حجابی باشد، خداوند بین او و بهشت هفتاد هزار دیوار بلند بکشد، که فاصله بین هر دو دیوار، به اندازه پیمودن هزار سال راه، باشد . (277)

3 - فرازهایی از شیوه امامان (ع) در حل مشکلات مردم

امامان (ع) برای برطرف ساختن نیازهای مردم، و حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی و سایر امور، تلاش و کوشش فراوان داشتند، و در این راستا تا آخرین حد توان و امکانات خود اقدام جدی می نمودند، در اینجا به نمونه های زیر توجه کنید: