فهرست کتاب


فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه (ع) جلد دوم

محمد تقی عبدوس و محمد محمدی اشتهاردی

فراز سوم:

عبدالله بن حسن مثنی معروف به عبدالله محض (251) نوه پسری امام حسن مجتبی (ع) و نوه دختری امام حسین (ع) بود و از افرادی بود که بر ضد منصور دوانیقی (دومین طاغوت عباسی ) قیام کرد و به شهادت رسید، در موضوع قیام ( و احتمالا در مورد بیعت نکردن امام صادق (ع) با پسر او به نام محمد) بین او و امام صادق (ع) درگیری لفظی شدید شد، به طوری که صدای هر دو بر ضد هم بلند گردید و مردم اجتماع کردند، و شب فرا رسید، و آن دو با تندی و خشونت از همدیگر جدا شدند.
صفوان جمال می گوید: بامداد آن شب، برای کاری از خانه بیرون آمدم، دیدم امام صادق (ع) کنار در خانه عبدالله بن حسن (بن حسن ) توقف کرده و می فرماید ای کنیز!به ابومحمد (عبدالله بن حسن ) بگو بیاید .
عبدالله از خانه بیرون آمد، و به امام صادق (ع) عرض کرد: ای ابا عبدالله!چرا صبح زود به اینجا آمده ای؟ .
امام صادق (ع) فرمود: دیشب آیه ای از کلام خدا قرآن را خواندم که آن آیه مرا پریشان ساخت.
عبدالله: عرض کرد: کدام آیه؟
امام صادق (ع) فرمود: این آیه که خداوند ( در آیه 21 سوره رعد) می فرماید:
و الذین یصلون ما امر الله به ان یوصل و یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب
: صاحبان اندیشه کسانی هستند که پیوندهایی را که خداوند به آن امر کرده برقرار می نمایند، و از پروردگارشان، و همچنین از بدی روز حساب قیامت، بیم دارند.
عبدالله عرض کرد: راست گفتی، گویا من این آیه را هرگز در کتاب خدا، نخوانده بودم، سپس عبدالله و امام صادق (ع) دست در گردن هم انداختند و مدتی با هم ( به نشانه صله رحم و ارتباط مجدد) گریه کردند . (252)
این روایت بروشنی بیانگر آن است که باید صله رحم رعایت گردد، گرچه خویشاوند به این حد از فسق و گمراهی برسد.

اصل: 6 تواضع در زندگی امامان (ع)

اشاره:
یکی از ویژگی های مهم اخلاقی که به عنوان یک اصل عالی در زندگی امامان (ع) دیده می شد، اصل تواضع بود، امامان (ع) در هر فرصت به آن توصیه می کردند، و ضد آن، یعنی خصلت تکبر را با شدیدترین تعبیرات نکوهش می نمودند .
در اینجا این اصل را به طور اختصار در سه بخش، مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهیم:
1 - معنی تواضع، و اقسام آن
2 - اهمیت تواضع از دیدگاه قرآن و روایات
3 - فرازهایی از شیوه زندگی امامان (ع) در رابطه با تواضع

1 - معنی تواضع و اقسام آن

علامه مجلسی (ره ) در تبیین معنی تواضع می گوید:
التواضع ترک التکبر، و التذلل لله و لرسوله و لاولی الامر و للمؤمنین، و عدم حب الرفعة و الاستیلاء
: تواضع یعنی تکبر نکردن، و کوچکی و فروتنی در برابر خدا و رسول خدا (ص) و امامان (ع) و در برابر مؤمنان، و علاقه نداشتن به برتری جوئی و چیره شدن است . (253)
بنابراین تواضع بر دو گونه است:
1 - تواضع در برابر فرمان خدا و رسول و امامان (ع)، که عبارت است از خضوع و خشوع و تسلیم شدن در برابر آنها، و مقدم داشتن خواسته آنها بر خواسته خود، و عدم سرپیچی از راه و روش آنها .
2 - تواضع و فروتنی نسبت به مؤمنان، و اظهار کوچکی در برابر آنها، و عدم بلند پروازی و برتری جویی نسبت به آنها .
در آیات و روایات اسلامی به هر دو سفارش مؤکد شده است، با این تفاوت که تواضع در برابر خدا و رسول (ص) و امامان (ع) در جایگاه عالیتر قرار گرفته و از اجزاء اصلی مقام عبودیت، و از خصال برجسته و نخستین بندگان صالح الهی است .