فهرست کتاب


فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه (ع) جلد دوم

محمد تقی عبدوس و محمد محمدی اشتهاردی

4 - استخاره با کاغذ ( ذات الرقاع)

هارون بن خارجه می گوید: امام صادق (ع) فرمود: هرگاه اراده کاری نمودی، فخذ ست رقاع: شش عدد کاغذ بردار (رقاع جمع رقعه به معنی کاغذ است )، در سه عدد آن بنویس:
بسم الله الرحمن الرحیم - خیرة من الله العزیز الحکیم لفلان بن فلانه (مثلا لاحمد بن خدیجه ) افعله
و در سه عدد کاغذ دیگر همین جملات را بنویس، و در آخر بجای کلمه افعله بنویس لا تفعل ، و این شش قطعه کاغذ را زیر سجاده خود بگذار، آنگاه برخیز و دو رکعت نماز بخوان، پس از نماز به سجده برو و در سجده صد بار بگو:
استخیر الله برحمته خیرة فی عافیة ، سپس سر از سجده بردار و راست بنشین و بگو:
اللهم خزلی و اخترلی فی جمیع اموری فی یسر منک و عافیة
: خدایا برای من خیر گردان و انتخاب کن در همه امورم در مورد آسایش و عافیت از جانبت .
سپس با دست خود آن شش عدد کاغذ را از زیر سجاده بیرون بیاور و مخلوط کن، آنگاه یکی از آنها را بردار، و سپس یکی دیگر بردار، و سپس سومی را بردار، اگر در هر سه پشت هم نوشته بود لا تفعل (انجام نده)، پس انجام نده ( و اگر در هر سه نوشته بود: افعل، پس انجام بده )، و اگر مخلوط بود، در اولی نوشته بود افعله (بجا آور آن را ) و در دومی نوشته بود لا تفعل (بجا نیاور) تا پنج عدد کاغذ را بیرون بیاور، و در میان آن پنج عدد هرگاه در اکثر آنها (یعنی سه عدد از آنها ) هر چه نوشته بود همان را انجام بده، و ششمین کاغذ را ترک کن که نیازی به آن نداری. (193)
استخاره های چهار گانه مذکور، به اضافه استخاره مطلق که قبلا ذکر شد، مشهورترین استخاره ها است، و گرنه انواع دیگری نیز در روایات ذکر شده است در مورد استخاره با رقاع ( با شش قطعه کاغذ) که چگونگی آن بیان گردید، عالم بزرگ سید بن طاووس (متوفی 664 ه.ق ) که کتاب پر حجمی به نام فتح الابواب درباره استخاره نوشته، اهمیت شایانی به آن می داده است، به طوری که علامه مجلسی (ره) می گوید:
سید بن طاووس (ره) در مورد استخاره، به روایت استخاره با رقاع، اعتماد داشت، و برای چنین استخاره ای، آثار عجیب و غریب، ذکر نموده، که خداوند به بنده اش عطا کند، و می فرماید: هرگاه در استخاره با کاغذ، چند بار ( سه بار ) پشت سر هم، امر افعل آمد، خیر محض است، و اگر پشت سر هم، نهی لا تفعل آمد، شر محض است ... (194)

آداب استخاره:

1 - اخلاص و حضور قلب
2 - بعد از دو رکعت نماز استخاره، و رو به قبله
3 - استخاره باید در امور مباح باشد، نه مکروه و حرام، مثلا اگر کسی استخاره کند سیگار بکشم یا نه، چنین استخاره ای ( در مورد چیز مکروه ) بی مورد است . و همچنین در حرام.
4 - هنگام استخاره با کسی صحبت نکند تا پیوندش با خدا، به طور صحیح برقرار شود .
5 - اطمینان به استخاره - هرگاه انسان برای موضوعی استخاره کرد، و خوب آمد، و او بر این اساس آن موضوع را انجام داد، و در ظاهر دید بسیار بد شد، بدبین به استخاره نشود، زیرا گاهی مصلحت و خیر در همین است، مثلا استخاره کرده به سفر برود، خوب آمده، به سفر رفته، و در راه بر اثر تصادف پایش شکسته، چنین کسی نباید به استخاره بدبین شود، زیرا ممکن است خطر مهمتری در کمین او بوده و با این خطر کوچکتر، رفع شده است، ما که از پشت پرده ها خبر نداریم، از این رو ظاهر بین نباشیم، بلکه عمق نگر باشیم .

استخاره وکالت بردار نیست

علامه مجلسی (ره) می گوید: سید بن طاووس (ره) گفته است: من حدیث صریحی ندیده ام، که کسی برای دیگران استخاره کند، بنابراین روایات بسیاری که در مورد پاداش قضای حوائج برادران دینی آمده، باید از این باب، شخصی برای دیگری استخاره کند، و گرنه اصل آن است که هر کسی برای خودش استخاره نماید .
علامه مجلسی (ره) در بیان این مطلب می گوید: اولی و احوط آن است که هر کسی برای خودش استخاره کند، زیرا ما هیچ حدیثی نداریم که شخصی به وکالت از دیگری، استخاره نماید، و اگر وکالت در استخاره جایز و یا بهتر بود، شایسته و سزاوار بود که اصحاب از امامان (ع) تقاضای استخاره نمایند، و اگر چنین چیزی می بود، نقل می شد و دست کم یک روایت در این امر به ما می رسید .
بعلاوه آن کس که مضطر و حاجتمند است، ( اگر خودش استخاره کند) نزدیکتر به اجابت است، و دعای او به اخلاص در نیت نزدیکتر می باشد مگر همان را بگوئیم که سید بن طاووس (ره) فرموده، که استخاره از دیگری به عنوان وکالت نباشد، بلکه به عنوان قضاء حاجت مؤمن باشد، چرا که عمومات روایات قضاء حاجت مؤمن، شامل این مورد نیز خواهد شد.(195)