فهرست کتاب


فرازهای برجسته از سیره امامان شیعه (ع) جلد دوم

محمد تقی عبدوس و محمد محمدی اشتهاردی

5 - ادا نکردن حقوق واجب: شخصی خواب آشفته و وحشتناک دید،ماجرای خود را توسط یکی از دوستانش به امام صادق (ع) خبر داد، امام صادق (ع) فرمود:

اذهب فقل: انک لا تؤدی الزکاة
: برو به او بگو تو زکات اموالت را ادا نکرده ای .
او رفت و سخن امام صادق (ع) را به سمع آن شخص رسانید، آن شخص گفت: سوگند به خدا، من زکات اموالم را پرداخته ام .
امام صادق (ع) پس از اطلاع، فرمود:
ان کنت تؤدیها، لا تؤدیها الی اهلها : اگر زکات اموالت را داده ای به صاحبانش نداده ای . (137)

6 - خستگی و ناراحتی های روحی و فکری؛ نیز موجب خوابهای آشفته و کابوسهای وحشتناک خواهد شد و ...

این گونه خوابهای آشفته، که به خاطر یکی از امور فوق است، بی پایه و پریشان است، و تعبیر و پیام نخواهد داشت .
سه: عمومیت خواب دیدن برای همه
خواب دیدن، یک امر عمومی و همگانی است، همه بدون استثناء، گاهی خواب می بینند، منتها حافظه بعضی ها ضعیف است، و به همین خاطر، خوابی را که دیده اند فراموش می کنند، لذا سفارش شده که آن را هر چه زودتر یادداشت کنند تا فراموش نگردد.
در این جهت فرقی بین زن و مرد نیست، زنها نیز خواب می بینند و بعضی از رؤیاهای آنها، راست و دارای تعبیر و پیام است، اینکه معروف شده، خواب زن چپ است ، یک سخن کاملا بی اساس است، در آیات و روایات، چنین موضوعی دیده نشده، بلکه به عکس خواب دیدن، به طور عموم مطرح شده است .
در روایات آمده که گاهی فاطمه زهرا (س) خواب می دید، و رسول اکرم (ص) آن را تعبیر می کرد، و در مورد ام الفضل همسر عباس (عموی پیامبر -ص) روایت شده، او خواب وحشتناکی دید، با حزن و اندوه نزد رسول خدا (ص) آمد و عرض کرد: شب گذشته خواب وحشتناکی دیده ام .
رسول خدا (ص) فرمود: چه خوابی دیدی؟
او گفت: در خواب دیدم، قطعه ای از گوشت بدن تو جدا شد و بر روی دامن من قرار گرفت.
رسول خدا (ص) فرمود:
خیرا رأیت تلد فاطمة غلاما فیکون فی حجرک
: خیر است، تو دیده ای که فاطمه (س) پسری به دنیا می آورد، و آن پسر در آغوش تو قرار می گیرد.
ام الفضل می گوید: پس از چند روزی، حسین (ع) از فاطمه (س) متولد شد، و همان گونه که پیامبر (ص) خواب مرا تعبیر کرد، حسین (ع) را در بغل گرفتم و روی دامنم نشاندم . (138)
چهار: آگاهان به تعبیر خواب چه کسانی هستند؟
تعبیر خواب ، یک علم و فن بسیار مهمی است که در جایگاه عظیمی قرار دارد، چرا که شعبه ای از خصال پیامبری است، و هر کسی شایستگی برای اتصاف به این علم و فن را ندارد، مثلا یک نفر مرجع تقلید اعلم، که در علوم اسلامی، برتر از دیگران شناخته شده، ممکن است هیچگونه اطلاعات فنی به تعبیر خواب نداشته باشد، بنابراین اینکه هر کسی خوابی می بیند و نزد ملای محل، یا امام جمعه شهر می رود، و می گوید خوابی دیدم، تعبیر کن، این کار، اصولی و فنی نخواهد بود .
توضیح اینکه: علم تعبیر خواب، از دو راه نصیب انسان می شود:
1 - از راه غیر عادی، یعنی: خداوند این مقام را به بعضی از بندگان خالص و پرهیزکارش مانند پیامبران و امامان و اولیاء خدا عنایت می فرماید نور یقذفه الله فی قلب من یشاء
2 - عده ای نیز بر اثر تسلط بر آیات و روایات بسیار، و راه یابی به بطون و ژرفای آیات و روایات، به اضافه ذوق سرشاری که دارند، به علم تعبیر خواب، دست می یابند.
بنابراین تعبیر خواب، چیز آسانی نیست که هر بقال و بی بی رقیه، بتواند به این علم، راه یابد، بلکه از علوم بزرگ ویژه ای است که به اولیای آگاه الهی می رسد.
در مورد اول، در قرآن می توان، از یوسف (ع) نام برد، او بر اثر پاکی و کمالات و شایستگی به جایی رسید که خداوند علم تعبیر خواب را به او داد، چنانکه حضرت یعقوب، به پسرش یوسف رو کرده و فرمود:
و کذلک یجتبیک ربک و یعلمک من تأویل الاحادیث و یتم نعمته علیک
: و این گونه پروردگارت تو را بر می گزیند، و از تعبیر خوابها به تو می آموزد و نعمتش را بر تو و بر آل یعقوب، تمام و کامل می کند (یوسف - 6)
و در آیه 101 سوره یوسف می خوانیم که یوسف (ع) به خدا عرض می کند:
رب قد آتیتنی من الملک و علمتنی من تأویل الاحادیث
: پرورگارا!بخش (عظیمی ) از حکومت را به من بخشیدی و مرا از علم تعبیر خوابها آگاه ساختی
و در تاریخ، می توانیم ابن سیرین را در این مورد شاهد بیاوریم:
محمد بن سیرین از اهالی بصره، شخصی زیبا صورت و زیبا سیرت بود، که در سال 110 ه.ق از دنیا رفت .
وی در عنفوان جوانی شعل بزازی داشت، روزی بانویی عاشق و شیفته جمال او شد، او را به عنوان خریدن پارچه، به خانواده اش برد، و در خانه را بست، و از او خواست که کامجویی نامشروع کند .
ابن سیرین گفت: معاذ الله!که من تن به عمل منافی عفت بدهم ، سپس آن زن را نصیحت کرد و از مذمت زنا و نتائج شوم آن، برای او مطالبی گفت، بلکه زن منصرف گردد، ولی منصرف نشده سرانجام ابن سیرین تصمیم گرفت با حیله شرعی، از آن دام بگریزد، در همانجا به بهانه اینکه در فشار ادرار است، به توالت رفت، و در آنجا همه بدنش را به نجاست آلوده کرد و بیرون آمد، وقتی که آن زن او را به آن وضع زشت دید، از او متنفر شد و او را از خانه اش بیرون کرد، بعد از این ماجرا، موهبت الهی شامل ابن سیرین شد، و او دارای علم تعبیر خواب گردید .(139)
احتیاط و پاکزیستی ابن سیرین، در حدی بود که نقل شده: روزی چهل خمره (سبوی بزرگ) روغن خرید، در میان یکی از آنها، موش مرده ای دیده شد، او روغن همه آن خمره ها را بدور ریخت .(140)
مورد دوم، از آگاهی به تعبیر خواب، که دانشمندان ژرف نگر با ذوق سلیم و اندیشه استوار، آن را از آیات قرآن و گفتار پیامبر (ص) و امامان (ع)، استخراج می کنند، نیز راه دیگری برای دستیابی به تعبیر خواب است، برای روشن شدن این مطلب، در اینجا به ذکر چند نمونه می پردازیم:
1 - نقل شده: مهدی عباسی (سومین خلیفه عباسی ) در عالم خواب دید که صورتش سیاه شده است، تعبیر آن را از تعبیرکنندگان پرسید، همه از تعبیر آن درمانده شدند، جز ابراهیم کرمانی که گفت: بزودی دارای دختر می شوی .
از او سؤال شد که این تعبیر را از کجا به دست آوردی؟، در پاسخ گفت: از قرآن که می فرماید:
و اذا بشر احدهم بالانثی ظل وجهه مسودا
: در حالی که هرگاه به یکی از آنها بشارت دهند، دختری نصیب تو شده، صورتش (از فرط ناراحتی ) سیاه می شود (نحل - 58 ) .
مهدی عباسی هزار درهم به او جایزه داد، وقتی که مهدی دارای دختر شد، هزار درهم دیگر نیز به او عطا کرد (141)
2 - باز نقل شده: متوکل (دهمین خلیفه عباسی ) در عالم خواب امیرمؤمنان علی (ع) را در درون آتش برافروخته دید، چون دشمن علی (ع) بود، از این خواب، شادمان شد، بی آنکه به کسی بگوید، یکی از معبرین خواب را طلبید، و به او گفت: چنین خوابی دیده ام، تعبیرش چیست؟، بی آنکه نام امام علی (ع) را ذکر کند
معبر گفت: آن شخصی را که در عالم خواب دیده ای، سزاوار است که یا پیامبر، و یا وصی پیامبر باشد
متوکل گفت: این سخن را از کجا می گویی .؟
فلما جاءها نودی ان بورک من فی النار و من حولها
: هنگامی که (موسی ) نزد آتش آمد، ندایی برخاست که مبارک باد آن کس که در آتش است، و کسی که در اطراف آن است (نمل - 8 ) (142)
3 - نقل شده: زنی نزد ابن سیرین آمد و گفت: در عالم خواب دیدم گویا تخم مرغ را زیر چوب می نهم، و از زیر آن چوب جوجه هایی بیرون می آیند.
ابن سیرین گفت: وای بر تو، از خدا بترس، تو زنی هستی که مردان و زنان نامحرم را از راه نامشروع به هم می رسانی .
شخصی از ابن سیرین پرسید: این تعبیر را از کجا بدست آوردی؟
ابن سیرین گفت: از سخن خداوند در قرآن که در وصف منافقان می فرماید:
کانهم خشب مسندة: منافقان، گوئی چوبهای خشکی هستند که به دیوار تکیه داده شده (منافقین - 4 )
تخم مرغ، زنان هستند، چوبها همان مفسدان می باشند، و جوجه ها همان فرزندان زنا می باشند (143)
پنج: نقل خواب، در نزد اشخاص شایسته
همان گونه که گفتیم، تعبیر خواب، یک علم و فن مهم، عمیق و عظیم است، از این رو تعبیر کننده باید صلاحیت علمی و معنوی برای تعبیر خواب داشته باشد، بنابراین، نباید نزد هر کسی رفت و از او خواست که خواب مرا تعبیر کن، و نباید هر کسی خواب افراد را تعبیر کند، چه بسا افرادی از روی ناآگاهی، یا حسادت و آلودگی معنوی، خواب افراد را به غلط تعبیر می کنند و موجب تشویش خاطر می گردند، به خاطر همین جهت، در قرآن آمده، وقتی که حضرت یوسف (ع) در خواب دید یازده ستاره و خورشید و ماه،
او را سجده کردند، و خواب خود را برای پدرش یعقوب گفت، یعقوب به او فرمود: یا بنی لا تقصص رؤیاک علی اخوتک فیکیدوا لک کیدا ان الشیطان للانسان عدو مبین
: ای فرزندم!خواب خود را برای برادرانت بازگو مکن که برای تو نقشه خطرناک می کشند، چرا که شیطان دشمن آشکار انسان است (یوسف - 5)
رسول اکرم (ص) فرمود:
الرؤیا علی رجل طائر ما لم یعیر، فاذا عبرت وقعت، و لا تقصها الا علی واد او ذی رأی
: کسی که خواب دیده، خواب او بر فراز او به صورت پرنده است تا آن هنگام که تعبیر نشده است، هنگام که تعبیر شد، آن پرنده سقوط می کند( هر گونه که تعبیر شد ممکن است همان گونه اتفاق بیفتد) بنابراین خواب خود را جز برای آن کسی که دوست صمیمی تو است و یا تعبیر خواب می داند، برای هر کس نقل نکن . (144)
و در سخن دیگر فرمود:
لا تقص الرؤیا الا علی عالم او ناصح : خواب خود را نقل نکن مگر برای عالم یا خیرخواه (145)
نیز فرمود:
الرؤیا لا تقص الا علی مؤمن خلا من الحسد
: خواب خود را برای هیچکس جز مؤمنی که دور از حسادت است، نقل نکن. (146)
عصر پیامبر (ص) بود، زنی شوهرش به سفر رفت، او در غیاب شوهر، خوابی دید و به حضور رسول خدا(ص) آمد و گفت: در خواب دیدم تنه درخت خرما در خانه ام شکسته شد
پیامبر (ص) به او فرمود: شوهرت با سلامتی باز می گردد.
پس از مدتی شوهرش، با سلامتی بازگشت .
بار دیگر شوهر او به سفر رفت، و او همان خواب را دید و نزد پیامبر (ص) رفت و خواب خود را گفت، پیامبر (ص) فرمود: شوهرت سالم باز می گردد پس از مدتی شوهرش با سلامتی بازگشت .
بار سوم شوهر او سفر کرد، آن زن همان خواب را دید، وقتی که بیدار شد مرد چپ دستی را دید و خواب خود را برای او نقل کرد، آن مرد گفت: وای!شوهرت میمیرد
این خبر به پیامبر (ص) رسید، پیامبر (ص) فرمود:
الا کان عبر لها خیرا: آیا او نمی توانست خواب آن زن را تعبیر نیک کند؟ ( چرا تعبیر نیک نکرد؟ ) (147)
شش: ساعات خواب دیدن
یکی از امور در وقت خواب دیدن است، که چه وقتی برای خواب دیدن، خوب است و خواب دیدن در چه وقت تعبیر و پیام دارد؟!
علامه مجلسی (ره) در کتاب شرح السنه نقل می کند که: خواب دیدن در شب، قوی تر از خواب دیدن در روز است، و راست ترین ساعتهای خواب دیدن، هنگام سحر است
و از امام صادق (ع) نقل می کند که فرمود:
اسرعها تأویلا رؤیا القیلولة
: تعبیر خواب دیدن هنگام (ساعتی ) قبل از ظهر، از همه خوابها در وقتهای دیگر، سریعتر انجام می گیرد . (148)
و در مورد دیگر از امام صادق (ع) نقل شده که خواب دیدن در قسمت آغاز شب را، خواب دروغین خواند و سپس فرمود:
و اما الصادقة اذا رآها بعد الثلثین من اللیل مع حلول الملائکة و ذلک قبل السحر فهی صادقة لا تخلف ...
: اما خواب راست، هنگامی است که آن را پس از گذشتن دو سوم از شب یعنی هنگام ورود فرشتگان ببیند، و این هنگام، قبل از سحر است، چنین خوابی به خواست خدا راست است و مطابق با واقع می باشد، مگر در وقتی که جنب یا بی وضو باشد و از روی حقیقت در یاد خدا نباشد، در این صورت، موجب وقفه و نوسان خواهد شد . (149)
هفت: گوناگون بودن مهلت تعبیر خواب
تعبیر بعضی از خوابها، فوری، یا پس از ساعاتی، آشکار می شود، ولی تعبیر بعضی از خوابها ممکن است سالها یا دهها سال بعد از خواب دیدن، واقع گردد.
مثلا تعبیر خواب حضرت یوسف (که در خواب دید یازده ستاره و ماه و خورشید او را سجده می کنند ) بعد از چهل سال، آشکار شد ( که مادر و پدر و یازده برادرش، در برابر تخت سلطنت او، کرنش کردند. )
شخصی از امام صادق (ع) پرسید: چقدر ممکن است بین رؤیا و وقوع آن فاصله بیفتد؟ ، آن حضرت پاسخ فرمود:
پنجاه سال، زیرا پیامبر (ص) در عالم خواب دید: سگی پوزه خود را به خون حضرتش آغشت، آن را این گونه تعبیر کرد که مردی فرزندم امام حسین (ع) را می کشد، وقوع این تعبیر، پنجاه سال، به طول انجامید . (150)
و در مورد امام حسین( ع) نقل شده، شب عاشورا، هنگام سحر، سرش بر روی زانو ائش بود، اندکی خوابید، سپس بیدار شد و فرمود: همین ساعت در خواب دیدم گویا چند سگ به من حمله کردند تا مرا بگزند، در میان آنها سگ ابلقی بود که بیشتر و شدیدتر به من حمله می کرد، به گمانم قاتل من مردی مبتلا به بیماری پیسی، از میان این قوم است . (151)
در این خواب، می بینیم فاصله بین خواب و کشته شدن حدود کمتر از یک روز بوده است .
نیز نقل شده: عالم بزرگ شیخ مفید (متوفی 413 ه.ق ) شبی در عالم خواب، فاطمه زهرا (س) را دید که دست حسن و حسین (ع) را گرفته و نزد شیخ مفید (ره) آورد و فرمود:
یا شیخ علمهما الفقه : ای شیخ، فقه را به این دو، بیاموز صبح همان شب، مادر سید مرتضی و سید رضی (ره) در حالی که دست دو فرزندش سید رضی و سید مرتضی را گرفته بود نزد شیخ مفید (ره) آورد و گفت: یا شیخ علمهما الفقه: ای شیخ!به این دو کودک، فقه بیاموز . (152)
شیخ مفید، از این واقعه عجیب، به عظمت مقام مادر سید مرتضی و سید رضی و به آینده درخشان فرزندان او، پی برد، سعی و کوشش فراوان در آموزش آن دو فرزند کرد، و آنها از علمای بزرگ شدند . در این خواب نیز، فاصله خواب دیدن، و تعبیرش، بسیار کوتاه بوده است .
نیز روایت شده، سدیر صیرفی می گوید: در عالم خواب، رسول خدا(ص) را دیدم، به سوی او رفتم و سلام کردم، دیدم طبقی از خرما در نزدش هست عرض کردم ای رسول خدا!یک عدد خرما به من بده بخورم ، آن حضرت، یک عدد خرما داد و خوردم، و به همین ترتیب هشت خرما به من داد و خوردم، باز طلب خرما کردم، فرمود: همین کافی است .
از خواب بیدار شدم، صبح آن شب به محضر امام صادق (ع) رفتم، دیدم طبقی از خرما در نزدش هست، همان گونه که در خواب، نزد رسول خدا (ص) دیده بودم، سلام کردم، جواب سلام مرا داد، تقاضای خرما کردم، آن حضرت، یک دانه خرما به من داد، آن را خوردم و باز تقاضای خرما کردم و به همین ترتیب هشت دانه خرما از آن حضرت گرفتم و خوردم، باز طلب خرما نمودم، آن حضرت فرمود: لو زادک جدی رسول الله لزدناک : اگر جدم رسول خدا (ص) زیادتر به تو می داد، من نیز زیادتر می دادم .
ماجرای خواب دیدن خود را گفتم، آن حضرت همچون کسی که به همه ماجرا آگاه است، خندید . (153)
هشت: توجه به شخصیت خواب بین
گاهی ممکن است، دو نفر، خوابی یکسان ببینند، ولی تعبیر هر کدام با دیگری تفاوت داشته باشد، و این تفاوت، مربوط به تفاوت حالات معنوی و روحی آنها است، در این راستا نقل شده: دو نفر نزد ابن سیرین آمدند، یکی گفت: در عالم خواب دیدم، اذان می گویم .
دومی نیز، همین سخن را گفت .
ابن سیرین به اولی گفت: تو به مکه برای حج می روی ، و به دومی گفت: به علت دزدی، دستگیر می شوی .
وقتی که علت این تفاوت را از او پرسیدند، در پاسخ گفت: در اولی، چهره نیکی دیدم، تعبیر خواب او را بر اساس این آیه نمودم:
و اذن فی الناس بالحج : و مردم را دعوت عمومی به حج کن (حج - 27 )
و چهره دومی را ناپسند یافتم، تعبیر خواب او را بر اساس این آیه کردم:
ثم اذن مؤذن ایتها العیر انکم لسارقون : سپس فریاد زننده ای، صدا زدای اهل قافله شما دزد هستید (یوسف - 70 ) (154)
نه: خواب دیدن پیامبر (ص) یا امام (ع)
از روایات متعدد فهمیده می شود که اگر کسی پیامبر اکرم (ص) یا امامان (ع) را در عالم خواب دید، خواب او درست است، زیرا آنها به شکل شیطان در نمی آیند، در اینجا به این چند روایت توجه کنید:
رسول اکرم (ص) فرمود:
من رآنی فی منامه فقدر آنی فان الشیطان لا یتمثل فی صورتی و لا فی صورة احد من اوصیائی
: آن کس که مرا در خوابش ببیند، در حقیقت مرا دیده، چرا که شیطان به شکل من در نمی آید، و همچنین شیطان به صورت یکی از اوصیای من (امامان ) در نمی آید (155)
نیز فرمود:
من رآنی فی المنام فقد رأی الحق : کسی که مرا در خواب بنگرد، همانا حق را دیده است یعنی خواب او خواب راست است . (156)
در عصر حضرت رضا(ع)، شخصی رسول خدا (ص) را در عالم خواب دید، و ماجرا را به حضرت رضا(ع) عرض کرد، آن حضرت فرمود:
هو رسول الله، من رآه فقد رآه د: او رسول خدا است، کسی که آن حضرت را در خواب ببیند، در حقیقت او را دیده است . (157)
محقق و مرجع بزرگ، میرزای قمی (ره) پس از ذکر حدیث فوق، می گوید: اعتماد به حکم پیامبر (ص) یا امام (ع) در عالم خواب، در صورتی که مخالف ظواهر شرع که در دسترس ما است، باشد، مشکل است، ولی در آنجا که مخالف نباشد، عدم اعتماد، مشکل خواهد بود ... (158)
ده: نمونه هایی از تعبیر خوابهای امامان (ع)
1 - مردی به محضر امام سجاد(ع) آمد و گفت: در عالم خواب دیدم گویا بر دستم ادرار می کنم ، امام سجاد (ع) فرمود: همسرت محرم تو است ، او رفت و تحقیق کرد، دریافت که همسرش خواهر رضاعی او بوده است . (159)
2 - ابراهیم کرخی می گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم، مردی در عالم خواب، خدا را دیده است، تعبیرش چیست؟
امام صادق (ع) فرمود: او مردی بی دین است، زیرا ذات پاک خدا، نه در خواب دیده می شود و نه در بیداری، نه در دنیا و نه در آخرت . (160)
3 - در عصر امام صادق (ع) مردی به سفر رفت و سفرش به طول انجامید، در عالم خواب دید قوچی با دو شاخ خود به زیر شکم همسرش می زند، وقتی بیدار شد، غمگین گردید، و با خود گفت: نامحرمی در غیاب من با همسرم رابطه نامشروع پیدا کرده است، این سوء ظن و خیال واهی، او را بسیار پریشان کرد، و با خود می گفت: نگهداری این همسر، دیگر برای من صلاح نیست، باید او را طلاق داد ، او با همین فکر آشفته نزد امام صادق (ع) رفت و ماجرای خواب خود را شرح داد، امام صادق (ع) به او فرمود:
تعبیر خواب تو این است که همسرت به یاد تو است، و خود را برای آمدن تو می آراید، و با دو سر قیچی موهای زیر شکم خود را زدوده است
بیان لطیف امام(ع)، فکر پریشان آن مرد را برطرف ساخت، او به خانه اش بازگشت و همان گونه که امام خواب او را تعبیر کرده بود، همسرش را همان گونه با محبت یافت . (161)
به این ترتیب، امام صادق (ع) آموخت که باید از تعبیر خوابهایی که اساسی ندارد و گاهی موجب سوء ظن و اتهام زن پاکدامن، و به هم پاشیدگی خانواده ها می شود، دوری جست .
4 - شخصی به حضور امام صادق (ع) آمد و عرض کرد: در عالم خواب دیدم گنجشکی در دست گرفته ام
امام صادق (ع) فرمود: ده درهم نصیب تو خواهد شد
ساعتی نگذشت که 9 درهم به آن مرد رسید؛ او به حضور امام صادق (ع) آمد و گفت: چرا 9 درهم به من رسید؟
امام صادق (ع) فرمود: دوباره خوابت را تعریف کن .
او خواب خود را تعریف کرد، و افزود: در عالم خواب به پشت گنجشک نگاه کردم دیدم دم ندارد .
حضرت فرمود: اگر دم داشت، ده درهم نصیب تو می شد . (162)
5 - شخصی به نام ابوعماره در عالم خواب دید، همراه او دوازده نیزه است، نزد امام صادق (ع) آمد و خواب خود را تعریف کرد، امام صادق (ع) به او فرمود: آیا نیزه ها، پیکان (163) داشتند، او عرض کرد: نه، نداشتند
امام صادق (ع) فرمود: اگر پیکان می داشتند، دارای پسر می شدی، ولی دختر دار خواهی شد، سپس امام صادق (ع) پس از اندکی سکوت فرمود: آیا آن نیزه ها چند گره داشتند؟
او گفت: دوازده گره.
امام صادق (ع) فرمود: دارای دوازده دختر خواهی شد
همان گونه که امام فرموده، همانطور شد، عباس بن ولید می گوید: من فرزند یکی از دختران ابوعماره هستم و یازده خاله دارم، و ابوعماره جد من است. (164)
6 - یاسر خادم می گوید: به امام رضا(ع) عرض کردم: در خواب دیدم گویا پیمانه ای بود که در آن هفده شیشه وجود داشت، آن پیمانه سقوط کرد و همه آن شیشه ها شکسته شدند .
امام صادق (ع) فرمود: اگر خواب تو راست باشد، مردی از خاندان من قیام می کند، و پس از هفده روز حکومت، از دنیا می رود ، اتفاقا، محمد بن ابراهیم طباطبا (از نوادگان امام حسن ع ) در کوفه قیام کرد و پس از هفده روز حکومت بر کوفه، از دنیا رفت . (165)
7 - موسی عطار نزد امام صادق (ع) آمد و گفت: در عالم خواب دامادم را که مرده است دیدم، با من معانقه کرد، وحشتزده و نگران شده ام، گمان می کنم اجلم نزدیک شده است .
امام صادق (ع) فرمود:ای موسی!همواره در شب صبح و شام در انتظار مرگ باش، چرا که مرگ خواهی نخواهی به سراغ ما می آید، ولی خوابی که دیده ای، بدان که معانقه با مردگان موجب طول عمر می شود، نام دامات چه بود .؟
عرض کردم: نام او حسین بود.
فرمود: خوابی که دیده ای بیانگر آن است که باقی می مانی و قبر امام حسین (ع) را زیارت می کنی، زیرا هر کسی که ( در خواب ) با همنام امام حسین (ع) معانقه کند، به خواست خدا، مرقد امام حسین (ع) را زیارت می کند . (166)
8 - مردی نزد امام صادق (ع) آمد و گفت: در عالم خواب دیدم در بیابان مدینه هستم، در آنجا مردی چوبین سوار بر اسب چوبین است، و شمشیری در دستش برق می زند، و من در حالی که سخت ترسان و وحشتزده شده بودم به آن سوار چوبین نگاه می کردم.
امام صادق (ع) فرمود: تو مردی هستی که تصمیم داری مردی را در امور زندگیش، فریب بدهی، از خداوندی که تو را آفرید و سپس میمیراند بترس و پرهیزکاری را پیشه خود کن
آن مرد گفت: گواهی می دهم که علم به تو عطا شده و علم را از معدنش بیرون کشیده ای، از آنچه در تعبیر خواب من فرمودی، به تو عرض کنم، من همسایه ای دارم، نزد من آمد و گفت: باغم را می فروشم، من تصمیم گرفتم با عیب تراشی بسیار، باغ او را ناقص جلوه دهم، آنگاه آن را ارزان از او بخرم، زیرا می دانم که غیر از من کسی آن باغ را خریداری نمی کند.
امام صادق (ع) فرمود: آیا آن همسایه تو شیعه است؟
گفتم: آری، آدم بسیار خوش عقیده، و با تقوا است، من از تصمیم بدی که داشتم، در پیشگاه شما توبه می کنم و معذرت می خواهم (167)
9 - مردی به حضور امام صادق (ع) آمد و گفت: در عالم خواب شما را دیدم، پرسیدم: چقدر از عمر من باقی مانده؟، شما با پنج انگشت دست خود اشاره کردید، (یعنی پنج روز )، اکنون فکرم پریشان شده و نگران هستم .
امام صادق (ع) فرمود: تو از من درباره چیزی پرسیدی که جز خدا کسی به آن آگاهی ندارد، و آن اموری که جز خدا کسی به آن آگاه نیست پنج چیز است که در قرآن (آیه 34 لقمان ) آمده است:
ان الله عنده علم الساعة و ینزل الغیث و یعلم ما فی الارحام و ما تدری نفس ماذا تکسب غدا و ما تدری نفس بای ارض تموت
1 - آگاهی از زمان قیام قیامت، مخصوص خدا است 2 - و او است که باران را نازل می کند ( و به آن آگاهی دارد ) 3 - و آنچه در رحم مادران است می داند . 4 - هیچکس نمی داند که فردا چه می کند 5 - و هیچکس نمی داند در چه سرزمینی می میرد . (168)
10 - ابوحمزه ثمالی گوید: در سفر حج، در مدینه به حضور امام سجاد(ع) رسیدم، فرمود: در خواب دیدم، به بهشت وارد شدم در این میان همانطور که بر بالش بهشتی تکیه کرده بودم، ندایی شنیدم که مکرر به من می گفت ای علی بن الحسین!ولادت زید بر تو مبارک باد این خواب، هنگامی بود که هنوز زید متولد نشده بود .)
سال بعد نیز در سفر حج به محضر امام سجاد (ع) رسیدم، دیدم زید در آغوش آن حضرت است، امام سجاد (ع) به من فرمود:
هذا تأویل رویای من قبل قد جعلها ربی حقا (169)
: این فرزند، تعبیر آن خوابی است که در سابق دیدم، پروردگارم آن را محقق گردانید. (170)

نتیجه و جمع بندی

از مطالب مذکور، چنین نتیجه می گیرم که: از گفتار و شیوه امامان (ع) به روشنی فهمیده می شود که بخشی از خواب دیدنها، خواب دیدن راست است، و منبع کشف و شناخت می باشد و دارای تعبیر است، و تعبیر آن، گاهی سریع رخ می دهد، و گاهی سالها بعد آشکار می شود، و نباید برای تعبیر خواب، نزد هر کسی رفت، و آنانکه خواب خود را نزد هر کسی بیان می کنند، کار ناصحیح انجام می دهند، و اگر احیانا چنین کردند، باید پاسخ آنها را به گونه ای (مثلا خیر است انشاء الله ) داد که موجب پریشانی و اضطراب نگردد.
نیز دریافتیم که دیدن پیامبر (ص) و امامان (ع) در عالم خواب، نشانه راست بودن خواب است، و نباید آن را نادیده بگیریم، و به طور خلاصه؛ خواب بر سه گونه است: رحمانی پیام دار، عادی پیام دار، و شیطانی پوچ و بی پیام، البته در این راستا سخن بسیار است، ما در این مقام به همین مقدار کفایت می کنیم .