فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

گناهکارانی که از مهلت خدا استفاده نمی کنند

فضیل یکی از افرادی بود که با شنیدن آیه ای ازقرآن شریف متنبه شد، از مهلت خدا داد استفاده نمود وبه سوی پروردگار خویش باز گشت. نظیر فضیل در طول قرون واعصار بسیار بوده اند که به خود آمده، وا زگناهان خویش استغفار نموده وراه مرضی الهی درپیش گرفته اند. اما بعضی از افراد سیه روز بد بخت از مهلتی که دارند سوء استفاده می کنند، بر کفر وناپاکیهای خود می افزایند، بار جرایم وجنایت خویش را سنگین تر می کنند. خداوند درباره اینان فرموده است:
ولایحسبن الّذین کفروا انّما نملی لهم خیر لانفسهم انّما نملی لهم لیزدادوا اثماً ولهم عذاب مهین.(527)
آنان که کفر آورده اند گمان مبرند مهلتی را که خدا به آنان داده به خیر وسعادت آنهاست، بلکه مهلت داده برای امتحان،
تاجرایم را افزایش دهند و به قیامت عذابی خوار کننده دارند.
فرعون عصر موسی(ع) از این گروه بود. خداوند برای اتمام حجت به حضرت موسی وهارون فرمود:
فقولا له قولاًلینا لعله یتذکر او یخشی. (528)
با او به نرمی سخن بگویید شاید متذکر شود واز آفریدگار بزرگ جهان بترسد.
اما فرعون خودسر ومغرور پس از مشاهده آیت کبرای باری تعالی به سر کشی وطغیان خویش افزود ودر مقام ابراز قدرت بیشتری برآمد. قرآن دراین باره می فرماید:
فحشر فنادی. فقال انا ربّکم الی علی. (529)
درباریان را گرد خود جمع نمود وبافریاد گفت: من پروردگار بزرگ شما هستم.
هر روز که از عمرش می گذشت، یک روز از مهلت اعطایی باری تعالی بر وی سپری میگردید وسرانجام خود ولشکریانش در دریا غرق شدند. او به قدری ازخویشتن در دلهای مردم اثر قدرت وعظمت به جای گذارده بود که مرده اش را باور نمی کردند ومی گفتند مقام او بالاتر ازآن است که مرگ بر وی سلطه پیداکند وبه حیاتش خاتمه دهد.

خودسری و غرور فرعون

القمی: انّ موسی (ع) اخبر بنی اسرائیل انّ اللّه قد اغرق فرعون فلم یصدقوا. فامراللّه البحر فلفظ به علی ساحل البحر حتی راوه میتا. (530)
در حدیث است که موسی (ع) به بنی اسرائیل خبر داد که خداوند فرعون را غرق نمود. بنی اسرائیل موسی (ع) را تصدیق نمودند. از اینرو باری تعالی به دریا امر فرمود: با امواج خود جسد مرده فرعون به ساحل افکند تا مردم مرده او راببینند.

خداوند درقرآن شریف فرموده:
فالیوم ننجیک ببدنک لتکون لمن خلفک آیه. (531)
امروز بدنت را از دریا بیرون می افکنیم تا برای مردم بعد ازتو درس عبرت باشد.

حفاری جالب وعبرت انگیز

نه تنها جسد بی جان فرعون برای مردم آن روز که پس از مرگ وی زنده بودند مایه عبرت بود، بلکه هم اکنون با گذشت قرن های متمادی برای مردم کنونی جهان نیزآموزنده وعبرت انگیز است دهها سال قبل، یکی از روزنامه ها خبری ررانوشته بود که ضمن حفاریهای علمی که در مصر انجام می شد به سردابی دست یافتند که جنازه مومیایی شده فرعون عصر موسی(ع) درآنجا بود وبه دیوارهای آن سرداب متجاوز از صد کیلو ورق طلا با وضع مخصوصی نصب شده بود ودر اطراف جسد فرعون چیزهایی که متعلق به شخص او یا در عصر سلطنت او بوده، قرار داشت. دولت مصر طلاهای اطراف سرداب را به خزانه مملکت برد وجسد فرعون را با تمام آنچه در اطرافش بود، به موزه ای منتقل نمود وهم اکنون کسانی که برای تماشای آثار حیرت انگیز کشور مصر به آن سرزمین می روند، ضمن مشاهده آن آثار موزه فرعون عصر موسی (ع) رانیز می بینند. یکی از شعرای قوی ایران چندین سال قبل به مصر رفته، آن موزه را دیده وبا ذوق سر شار خویش، اشعاری آموزنده وعبرت انگیز سروده ومنظره داخلی موزه را مجسم ساخته است وچون محتوای اشعار مایه تنبه است، برای استفاده شنوندگان محترم دراینجا نقل می شود:
به مصر رفتم وآثار باستان دیدم - به چشم، آنچه شنیدم به داستان دیدم
بسی چنین وچنان خوانده بودم از تاریخ - چنین فتاد نصیبم که آن چنان دیدم
گواه قدرت شاهان آسمان درگاه - بسی هرم به زمین برسرآسمان دیدم
زروزگار کهن در حریم الاهرام - نشان روز نو ودولت جوان دیدم
گذشته در دل آینده هرچه پنهان است - به مصر ازتو چه پنهان که بر عیان دیدم
تو کاخ دیدی ومن خفتگان در دل خاک - تو نقش قدرت ومن نعش ناتوان دیدم
تو تخته دید ومن بخت واژگون ازتخت - توصخره دید ومن سخره زمان دیدم
تو چشم دیدی ومن دیده حریصان باز - هنوز در طمع ملک جاودان دیدم
تو سکه دیدی ومن در رواج سکه سکوت - تو حلقه، من به نگین نام بی نشان دیدم
تو آزمندی فرعون ومن نیاز حکیم - تو گنج خسرو ومن رنج دیهقان دیدم
میان این همه آثار خوب وبد به مثل - دو چیز ازبد وازخوب توأمان دیدم
یکی نشانه قدرت یکی نشانه حرص - که بازمانده زمیراث خسروان دیدم