فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

معرفی ایمان

قال امیر المومنین(ع): سألت النبی صلّی اللّه علیه وآله عن الایمان، قال تصدیق بالقلب وقرار بالسان وعمل بالارکان. (482)
علی (ع) فرمود: از رسول اکرم(ص) پرسیدم: ایمان چیست؟ فرمود: تصدیق به قلب، اقرار به زبان وعمل به جوارح.
اهمیت عمل وبه کار بستن تعالیم الهی دردار دنیااز این عبارت کوتاه به خوبی روشن می شود.
قال علی (ع): لرجل سأله ان یعظه: لاتکن ممن یرجوالآخرة بغیر العمل. (483)
مردی از علی (ع) درخواست موعظه نمود. حضرت به وی فرمود: ازآن گروه مباش که بدون عمل امید سعادت عالم آخرت را در سر می پرورانند.
البته مقصود از عمل، کارهای شایسته واعمال صالحه ای است که مرضی شرع مقدس ومقبول حضرت باری تعالی است، نه هر عمل به هر انگیزه ای که واقع شود، چه بسیار کارهای به ظاهر خوبی را کسانی انجام می دهند ولی محرکشان در آن اعمال ایمان به خدا وخشنودی باری تعالی نبوده بلکه عوامل دیگری آنان رابه این کارها واداشته است. حضرت زین العابدین (ع) در یک روایت مبسوط، بعضی از آن انگیزه هار ار ذکر فرموده وبه پیروان خود هشدار که اغفال نشوند وفریب این گروه را نخورند.
قال علی بن الحسین علیهماالسلام: اذا رأیتم الرجل قد حسن سمته و هدیه وتماوت فی منطقه وتخاضع فی حرکاته فرویداً لایغرنکم فما اکثر من یعجزه تناول الدنیا وزکوب الحرام من حال ضعف نیته ومهانته وجبن قلبه فنصب الدّین فخا لها فهو لایزال یختل الناس بظاهره فانّ تمکّن من حرام اقتحمه.

فریبکاری عمل پسندیده نیست

حضرت علی بن الحسین (ع) فرمود:وقتی مردی رادیدیدکه هیئت و روش حرکتش از نظر دینی نیکوست، نرم سخن می گوید، وحرکاتی خاضعانه دارد، درقضاوت آرام باشید، عمل او مغرورتان ننماید، چه بسا کسی که دست یافتن به دنیا وقبضه کردن حرام او را عاجز می کند، زیرا نیتی پست وضعیف دارد وقلبی ترسو، از این رو دین را دام خود قرار داده تا مردم را باظاهر خویش فریب دهد واگر به حرامی دسترسی پیداکند به آن یورش می برد.
وذا وجدتموه یعف عن المال الحرام فرویداً، لا یغرکم فانّ شهوات الخلق مختلفة، فما اکثر من ینبو عن المال الحرام وان کثر ویحمل نفسه علی شوهاء قبیحة فیاتی منها محرماً.
وقتی شمااو را یافتید که از مال حرام پرهیز دارد، در قضاوت آرام باشید عمل او شما را مغرور نکند زیرا شهوات مردم مختلف ومتفاوت است چه بسا کسی که از مال حرام اجتناب می کند گرچه آن مال بسیار باشد، ولی درشهوت جنسی عفت ندارد وبا زنی گرچه صورتش زشت باشد به حرام می آمیزد.

زیانهای ناشی ازجهل

فاذا رایتموه فرویداً لایغرکم حتی تنظروا ماعقده عقله فما اکثر من ترک ذلک اجمع ثم لایرجع الی عقل متین، فیکون ما یفسده بجهله اکثر ممّا یصلحه بعقله.
وقتی او را دیدید که از عمل جنسی حرام نیز اجتناب میکند، در قضاوت آرام باشید، عملش شمارا مغرور نکند تاآنکه بینید عقلش تا چه حد پایبند اوست، چه بسا کسی که همه آنچه را مذکور افتاد ترک می گوید، ولی به عقل واقع بین و محکم مراجعه نمی کند، درنتیجه به مقداری که جهل مایه فسادش می شود، عقلش او رابه راه صلاح وفلاح سوق نمی دهد.