فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

راه نیل به تعالی معنوی

عن ابیعبداللّه علیه اسلام قال: علیکم بالورع فانّه لاینال ما عنداللّه الّا بالورع. (465)
امام صادق(ع) فرمود: برشما باد به ورع وکف نفس از معاصی، زیرا آنچه از نعمت و رحمت نزد باری تعالی است، جز با ورع وتقوی به دست نمی آید.
امام سجاد علیه السلام درجمله دوم دعای مورد بحث امروز، عرض می کند:
وحقق فی رجاء رحمتک املی.
بار الها! آرزوی مراکه امیدواری به رحمت واسعه توست، برآورده ساز.
اطاعت از اوامر الهی وپرهیز ازمنهیاتش، انجام وظیفه مخلوق است درپیشگاه خالق، و آن کس که به وظیفه عمل می کند، حق مطالبه پاداش ندارد، اما کسی که از وظیفه سر باز می زند واز ادای تکلیف تخلف می نماید، استحقاق کیفر دارد. امام سجاد(ع) بنده فرمانبر حضرت بار ی تعالی است؟، تمام اوامر ونواهی او را به عنوان یک عبد مطیع به مکار می بندد و به خود حق نمی دهد که مطالبه پاداش نماید، ولی به فضل ورحمت خداوند کریم امیدوار است وآرزو دارد او را مشمول عنایات خود قرار دهد واز نعمتهای بی حد وحصر خویش برخوردارش سازد واین معنای جمله دوم دعای امام (ع) است:
وحقق فی رجاء رحمتک املی.
بار الها! آرزوی مراکه امیدواری به رحمت واسعه توست، برآورده ساز.

امید به رحمت وخوف از عدل الهی

حضرت علی بن الحسین علیهما السلام دریکی از دعاها این مطلب رابا تعبیر دیگری ذکر نموده که اجر پاکان ونیکان ناشی از تفضل ورحمت خداوند است وکیفر گناهکاران مستند به دادگری وعدل اوست.
بسم اللّه الّذی لا ارجو الّا فضله ولا اخشی الّا عدله. (466)
به نام خداوندی که امید ندارم مگر به فضل او وخوف او خشیتی ندارم، مگر از عدل او.
84
و سهل الی بلوغ رضاک سبلی، وحسن فی جمیع احوالی عملی.
حضرت علی بن الحسین علیهماالسلام دراین قطعه از دعای شریف مکارم الاخلاق، دو درخواست از پیشگاه باری تعالی می نماید: اول، بار الها! راههای مرابرای وصول به رضا وخشنودیت آسان فرما. دوم، بار الها! درتمام حالاتم کارهای مرا پسندیده ونیکو گردان.
به خواست خداوند توانا، این دوجمله از امام علیه السلام موضوع بحث وسخنرانی امروز است.

رضای الهی با عالی ترین مدارج کمال

نیل به خشنودی ورضای حضرت باری تعالی عالی ترین مقامی است که تمام اولیای بزرگ الهی در تمنای ؟آن هستند، جایگاه مردان وزنان باایمان درقیامت طبق وعده خداوند، بهشت جاودان است، پاداش انبیاء وصدیدقین وشهداء ودیگر اولیای بزرگ الهی جنات عدن است، وجنات عدن دارای مزایای اختصاصی است وگروههای معینی درمساکن طیبه آن جای دارند، و رضوان الهی از آن دو بهشت بزرگتر وافضل است. خداوند درقرآن شریف، این سه مرحله رادر یک آیه، از پی هم، ذکر فرموده است: