فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

علی (ع) و ضرورت تغییر روش

در همان نامه، علی (ع) به مردم مصر نوشته:
فامسکت یدی حتی رایت راجعة الناس قد رجعت عن الاسلام یدعون الی محق دین محمد(ص).(241)
از بیعت خودداری نمودم تا وقتی که دیدم کسانی می خواهند از فرصت سوء استفاده کنند، از دین حق برگردند، و موجبات هدم اسلام را فراهم آورند، از این رو تغییر روش دادم، زیرا اساس اسلام را در خطر می دیدم.
72
اللهم صلّ علی محمد وآله، وتوّجنی بالکفایة، وسمنی حسن الولایة، وهب لی صدق الهدایة.
حضرت زین العابدین علیه السلام در این قطعه از دعای شریف مکارم الاخلاق ابتدا از خداوند می خواهد که بر حضرت محمد و آلش درود فرستد. آنگاه سه مطلب را از ذات اقدس الهی تمنّا می نماید. اول: بار الها! تاج کفایت را بر من بپوشان. دوم: در کاری که تصدّی آن به عهده من است، موجباتی را فراهم آور تا در انجامش به خوبی قیام نمایم. سوم: بارالها! هدایت صادقانه را به من عطا فرما.
به خواست خداوند توانا، موضوع سخنرانی و بحث امروز، شرح و تفسیر این سه جمله است.

ارزش صبر در اسلام

سر در بدن آدمی شریفترین و مهمترین عضو است، اگر کسی دو پای خود را از دست بدهد، با وجود سر می تواند زنده بماند، تعقّل کند، سخن بگوید، ببیند و بشنود، و خلاصه، از حیات انسانی برخوردار باشد. اما با رفتن سر، حیات می رود و زندگی پایان می پذیرد.
صبر به معنای وسیع خود که شامل خویشتنداری در معصیت، در مصائب و بلایا، در نعمت و در تحمّل مشقّتهای فرایض دینی است، نسبت به شأن ایمان، مقامی بسیار رفیع دارد. اولیای گرامی اسلام برای آنکه ارزش صبر را به پیروان خود بفهمانند، از این مثل بسیار ساده استفاده نموده اند.

فقد ایملان با فقد صبر

عن ابیعبد اللَّه علیه السلام قال: الصبر من الایمان بمنزلة الرّأس من الجسد فاذا ذهب الرّأس ذهب الجسد، کذلک اذا ذهب الصبر ذهب الایمان.(242)
امام صادق (ع) فرموده: صبر در مورد ایمان به منزله سر است برای جسد؛ اگر سر برود، جسد رفته است؛ همچنین اگر صبر برود، ایمان رفته است.
اهالی کشورها از مرد و زن، هر لباسی را که دارند اگر معمولشان این باشد که سر را نیز بپوشانند، علاقه مندند بهترین پوشش را برای آن انتخاب نمایند. سلاطین در طول قرون و اعصار بهترین لباس را در بر و بهترین پوشش را بر سر داشتند، اما در مواقع خاصّی که بر کرسی قدرت و سلطنت تکیه می زدند، لباس بسیار عالی در بر می نمودند و تاج بر سر می گذاردند.