فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

نظام جهان بر وفق مصلحت

عن علی علیه السلام قال: ان الله سبحانه یجری الامور علی ما یقضیه لا علی ما ترتضیه. (114)
علی (ع) فرموده: خداوند توانا امور جهان را طبق آنچه مقتضی است به جریان می اندازد، نه بر وفق رضا و خشنودی افراد.
بنابراین، کسی که به خداوند ایمان حقیقی دارد، در تمام پیشامدهای مسرت بخش یا اندوهبار، راضی به قضای اوست و با تمام وجود در مقابل امرش سر تسلیم فرود می آورد، و این حالت روانی گرانقدر، نشانه ایمان راستین است.
قلت لایبعبداللَّه علیه السلام: بای شی ء یعلم المؤمن بانه مؤمن؟ قال: بالتسلیم للَّه و الرضا فیما ورد علیه من سرور او سخط. (115)

علامت ایمان واقعی

راوی حدیث می گوید: از امام صادق (ع) سؤال کردم: به چه چیز شناخته می شود که مؤمن دارای ایمان واقعی است؟ فرمود: به تسلیم در مقابل خداوند و راضی بودن به تمام آنچه بر وی وارد می شود از خشنودی ها و خشمها.
امام سجاد (ع) در جمله دوم این قطعه از دعای مکارم الاخلاق به پیشگاه خداوند عرض می کند:
و انت منتجعی ان حرمت

اسلام و تعاون

بار الها! اگر محروم شوم، امیدواری و اتکایم به ذات اقدس توست.
در آیین مقدس اسلام، مسئله مواسات و تعاون مسلمانان با یکدیگر از جمله تعالیم بسیار مهم اجتماعی و اخلاقی است؛ هر مسلمانی در هر مرتبه و مقامی که باشد، موظف است به حاجات برادران دینی خود توجه نماید، آنان را مورد حمایت قرار دهد و نیازهایی را که دارند با قلم و قدم، با مال و جاه، برآورده سازد و بداند که این خود عبادتی است بزرگ و آن کس که در انجام این وظیفه مقدس همّت گمارد و به حلّ مشکلات مسلمانان بپردازد، در پیشگاه الهی از اجر بزرگ برخوردار خواهد بود. اگر با داشتن قدرت به درخواست برادر خویش ترتیب اثر ندهد و بی تفاوت از کنارش بگذرد، نه تنها روایات زیادی که از اولیای گرامی اسلام رسیده، با این عمل به شأن معنوی و ایمان خویش آسیب رسانده و زمینه طرد و محرومیت خود را فراهم آورده است. برای مزید اطلاع شنوندگان محترم، در اینجا به ذکر چند حدیث اکتفا می شود: