فهرست کتاب


شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق جلد سوم

محمد تقی فلسفی‏

نا آگاهی یک مسلمان

امام صادق (ع) در روایت مفصلی که اختلاف درجات مردم را در شناختهای معنوی بیان نموده، قضیه ای را شرح داده که خلاصه اش این است: مرد مسلمانی همسایه ای داشت نصرانی، با او از اسلام سخن گفت و مزایای این دین مقدس را برای او بیان نمود.
مرد نصرانی دعوت او را اجابت کرد و اسلام را پذیرفت. نیمه شب فرا رسید. مرد مسلمان در خانه تازه مسلمان را کوبید. صاحب خانه گفت: کیستی؟ گفت: من فلانی هستم. پرسید: کاری داری؟ پاسخ داد: برخیز، وضو بگیر، لباس در بر کن، و با هم برای نماز برویم. مرد تازه مسلمان وضو گرفت، لباس پوشید، با او به مسجد رفت. دو نفری نماز خواندند تا سپیده صبح دمید. آنگاه نماز صبح خواندند، آنقدر ماندند تا هوا کاملاً روشن شد. تازه مسلمان به پا خاست که به منزل برود. مرد مسلمان گفت: کجا می روی؟ روز کوتاه است و فاصله تا ظهر کم است. او را نشاند تا نماز ظهر را خواند، باز گفت: فاصله تا نماز عصر کم است. او را نگاه داشت تا نماز عصر را هم در وقت فضیلت خواند. تازه مسلمان به پا خاست که به منزل برود. به او گفت: الآن اواخر روز است. او را نگاه داشت تا نماز مغرب را خواند. باز تازه مسلمان برخاست به منزل برود، به وی گفت: فقط یک نماز باقی مانده و آن نماز عشاء است، او را نگاه داشت تا وقت فضیلت عشاء رسید، نماز عشاء را هم خواند و سپس از هم جدا شدند. نیمه شب فرا رسید، مجدداً مسلمان در خانه تازه مسلمان را کوبید. صاحبخانه گفت: کیست؟ جواب داد: فلانی هستم. پرسید: چه کار داری؟ گفت: برخیز وضو بگیر، لباس بپوش، با من بیا برای نماز. تازه مسلمان گفت: برو برای این دین کسی را پیدا کن که از من فارغ البال تر باشد، من کم بضاعتم و عائله دار. امام (ع) فرمود: ادخله فی شی ء اخرجه منه. (56)

شناخت راه سعادت

این مرد مسلمان زحمت کشید، او را از نصرانیت و ضلالت به اسلام آورد و دوباره با اعمال نادرست خود به نصرانیتش برگرداند.
مسلمانانی ککه علاقه دارند راه عباد صالح را بپیمایند و تمام اعمالشان صحیح و طبق دستور شرع مقدس انجام شود، باید در شناخت تعالیم الهی کوشا و جدی باشند و از راهنمایی و ارشاد دین شناسان، آنطور که باید استفاده نمایند و تا در ادای فرایض و سنن، صراط مستقیم را بپیمایند و در بیراهه هر قدر هم خفیف باشد، قدم نگذارند. اولیای گرامی اسلام، همواره مراقب دوستان و پیروان خود بودند و به صور مختلف آنان را متوجه وظایفشان می نمودند و اگر در موردی غفلتی را مشاهده می کردند، همانند پدری مهربان تذکر می دادند و مسیر صحیح را ارائه می نمودند.
روی ان النبی صلی الله علیه و آله دخل علی مریض فقال: ما شأنک؟ قال صلیت بنا صلاة المغرب فقرأت القارعة. فقلت: اللهم ان کان لی عندک ذنب ترید ان تعذبنی به فی الاخرة فعجل ذلک فی الدنیا، فصرت کما تری. فقال (ص): بئس ما قلت، الا قلت: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة و فی الاخرة حسنة و قنا عذاب النار، فدعا له حتی افاق . (57)

درخواست نابجا

رسول اکرم (ص) بر مریضی وارد شد. پرسید: شما را چه شده است؟ عرض کرد: نماز مغرب را با به جماعت برگزار فرمودید، سوره قارعه را تلاوت نمودید. عرض کردم: بارالها! اگر از من نزد تو گناهی است که اراده دارای مرا در قیامت به کیفر آن عذاب نمایی، در آن عذاب تعجیل کن و در دنیا معذبم نما. بر اثر آن دعا، چنین شدم که ملاحظه می فرمایی.
فرمود: بد سخنی به زبان آوردی. چرا نگفتی بارالها! در دنیا به ما حسنه اعطا کن و در آخرت حسنه اعطا فرما و ما را از عذاب آخرت مصون و محفوظ بدار. سپس رسول اکرم (ص) درباره عارضه اش دعا نمود و بهبودی یافت.
63
و ارزقنی فوز المعاد و سلامة المرصاد .
به خواست خداوند توانا، این دو جمله از دعای شریف مکارم الاخلاق، موضوع بحث و سخنرانی امروز است. امام سجاد (ع) در جمله اول دعا، به پیشگاه خداوند عرض می کند: بارالها! پیروزی های روز جزا و نعمتهای جاوادان عالم آخرت را به من روزی فرما. در جمله دوم عرض می کند: بارالها! مرا از قنطره مراقبت روز حساب به سلامت بگذران.