فهرست کتاب


قضاوتهای امیرالمومنین علی علیه السلام

آیه الله علامه حاج شیخ محمد تقی تستری

5- ابوبکر و حکم میراث اجداد

در کتاب اسد الغابه از قاسم بن محمد بن نقل کرده که دو جده (مادر مادر و مادر پدر) که هر کدام خواستار میراث بودند نزد ابوبکر آمدند. ابوبکر 6/1 ترکه میت را به مادر مادر داد و مادر پدر را محروم کرد. عبدالرحمن بن سهل مردی از انصار که در جنگ بدر نیز حضور داشته به ابوبکر گفت: ای خلیفه! کسی را ارث دادی که اگر او مرده بود و این میت زنده می بود از او ارث نمی برد، و برعکس. کسی را محروم نمودی که اگر او مرده بود و این میت زنده بود از او ارث می برد. ابوبکر به خطای خود پی برد و 6/1 را بین آنان بطور مساوی قسمت نمود (547).
و همین روایت را نیز شیخ طوسی (ره) درتهذیب با اختلافی در لفظ نقل نموده است (548).
و نیز قضیه دیگری نقل کرده که جده ای (مادر پدر) به نزد ابوبکر رفت و گفت: از پسر پسرم ارث می خواهم، ابوبکر گفت: من آیه ای از قرآن در این باره به خاطر ندارم، ولی از دیگران می پرسم، و چون پرسید، مغیره به او گفت: رسول خدا - صلی الله علیه و آله - جده را 6/1 داده است.
ابوبکر به مغیره گفت: جز تو کسی هم این را از رسول خدا شنیده است؟
مغیره گفت: بله، محمد بن مسلمه. پس ابوبکر طبق گواهی آنان 6/1 ترکه را به آن زن داد. پس از گذشت مدتی مادر مادر همان میت نزد ابوبکر رفته از او مطالبه میراث نوه اش را نمود. ابوبکر به او گفت: آنچه که از رسول خدا صلی الله علیه و آله در این خصوص نقل کرده اند شامل تو نمی شود و به جده پدری اختصاص دارد از این رو حکم مسأله تو را نمی دانم. و چنانچه 6/1 را بین هر دو نفرتان قسمت کنید، خودتان بهتر می دانید (549).

6- حکم عمر درباره نژاد خروس

جاحظ در کتاب حیوان آورده: در زمان خلافت عمر، دو مرد به وسیله خروس، قمار بازی می کردند، عمر این را شنید پس به قتل نژاد خروس فرمان داد. مردی از انصار به نزد عمر رفت و به او گفت: آیا به کشتن دسته ای مخلوقات خدا که تسبیح گوی پروردگارشان هستند فرمانی می دهی؟!
عمر متوجه خطای خود شده حکم خود را لغو کرد (550).

7- عمر و خرافات جاهلیت

و نیز در همان کتاب در ضمن بیان خرافات اهل جاهلیت آورده: از جمله معتقدات آنان یکی این بوده که طائفه جرهم از فرشتگان و دختران آدم به وجود آمده اند و معتقد بوده اند که هرگاه فرشته ای در آسمان، خدایش را عصیان کند خداوند او را در صورت و طبیعت بشری به زمین فرو می فرستد؛ و آفرینش هاروت و ماروت و بلقیس، ملکه سبا را از این قبیل می دانسته اند.
و همچنین ذوالقرنین را که گویند مادرش فیری از نسل آدم و پدرش عبری از فرشتگان بوده است، و بر همین مبنای خرافی بود که هنگامی که عمر شنید مردی، مرد دیگر را ذوالقرنین صدا می زد به او گفت: آیا نامهای پیامبران را تمام کرده اید که به اسماء فرشتگاه بالا رفته اید (551).