فهرست کتاب


قضاوتهای امیرالمومنین علی علیه السلام

آیه الله علامه حاج شیخ محمد تقی تستری

1- پیامبر (ص) در حق علی (ع) دعا کرد

گاو نری الاغی را کشته بود، این قضیه در زمان رسول خدا - صلی الله علیه و آله - اتفاق افتاده، پس هنگامی که آن بزرگوار در میان جمعی از اصحاب خود که ابوبکر و عمر نیز در میان آنان بودند، نشسته بود طرفین دعوی نزد آن حضرت آمده و نزاع خود را مطرح کردند. در این موقع پیامبر خدا به ابوبکر رو کرده و فرمود: بین آنان داوری کن!
ابوبکر گفت: ضمانی نیست؛ زیرا حیوانی حیوان دیگر را کشته است.
پیامبر به عمر فرمود: تو بین آنان قضاوت کن! عمر گفتار ابوبکر را تکرار کرد.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - به علی - علیه السلام - رو کرد و فرمود: بین آنان حکم کن!
علی - علیه السلام - فرمود: اگر گاو در استراحتگاه الاغ داخل شده، صاحبان گاو ضامن الاغ هستند، و در صورت عکس ضامن نیستند.
در این هنگام رسول خدا - صلی الله علیه و آله - دست به سوی آسمان بلند کرد و فرمود: الحمدالله الذی جعل منی من یقضی بقضاء النبیین .
سپاس خدای را که قرار داد از خاندانم شخصی را که به قضاوتهای پیامبران داوری می کند (416).

2- در اسلام ضرر نیست

دو نفر نزد عمر آمدند؛ یکی از آنان گفت: گاو این مرد شکم شترم را پاره کرده، عمر گفت: رسول خدا - صلی الله علیه و آله - جنایات بهائم را موجب ضمان ندانسته است.
امیرالمومنین - علیه السلام - به عمر فرمود: رسول خدا فرموده: لا ضرر ولا ضرار یعنی در اسلام ضرر رسانیدن و تحمل ضرر روا نیست. در این مورد اگر صاحب گاو گاوش را در راه شتر بسته ضامن شتر است، و گرنه ضامن نیست، و چون رسیدگی کردند دیدند صاحب گاو گاوش را از روستا آورده و در راه شتر بسته است، پس عمر طبق فرموده آن حضرت حکم کرد و بهای شتر را از صاحب گاو گرفت و به صاحب شتر داد (417).

3- علی (ع) ستمگر نیست

هنگامی که امیرالمومنین - علیه السلام - از طرف رسول خدا - صلی الله علیه و آله - در یمن بود، روزی چند نفر بر آن حضرت وارد شده، نزاع خود را چنین مطرح کردند: اسب یکی از آنان گریخته و به مردی لگد زده و او را کشته است. صاحب اسب گواه آورد که اسب، خود از خانه فرار کرده است.
علی - علیه السلام - حکم به عدم ضمان نمود اولیای مقتول از یمن به نزد رسول خدا - صلی الله علیه و آله - آمده و گفتند: علی در حق ما ظلم نموده و خونبهای کشته ما را پایمال کرده است.
پیامبر - صلی الله علیه و آله - به آنان فرمود: علی ستمگر نیست، و برای ستم نمودن آفریده نشده است و ولایت و خلافت پس از من از آن اوست، حکم و سخنش حق، و منکر ولایتش کافر است (418).