فهرست کتاب


قضاوتهای امیرالمومنین علی علیه السلام

آیه الله علامه حاج شیخ محمد تقی تستری

3- نفع و زیان حجرالاسود

هنگامی که عمر حجرالاسود را بوسید به آن خطاب کرد و گفت: می دانم که تو سنگی هستی و به کسی نه زیانی می رسانی و نه نفعی، و اگر نه این بود که رسول خدا - صلی الله علیه و آله - را دیده ام تو را می بوسید هرگز تو را نمی بوسیدم.
امیرالمومنین - علیه السلام - به عمر فرمود: بلکه این سنگ هم زیان می رساند و هم نفع.
عمر گفت: چگونه؟
آن حضرت فرمود: آنگاه که خداوند از بنی آدم پیمان گرفت عهدنامه ای برایشان نوشت و همین سنگ آن را در خود فرو برد. پس در روز رستاخیز به وفای مؤمن و انکار کافر گواهی خواهد داد. و این معنای دعائی است که مردم در موقع استلام حجر می خوانند:
اللهم ایمانا بک، و تصدیقا بکتابک، و وفاءا بعهدک .
خدایا به تو ایمان می آورم، و کتاب تو را تصدیق می کنم، و به عهد تو وفا می نمایم (371)
فصل بیست و هشتم
مواردی که اقامه گواه ممکن نبوده

1- آزمایش کری

مردی استخوانی به گوش دیگری زد، مضروب ادعا کرد که در اثر آن ضربه شنوایی او از بین رفته است. حضرت امیر - علیه السلام - فرمود: تا یک سال از او مراقبت نموده و احیانا او را غافلگیر کنند، پس اگر شنوایی او بر آنان ثابت گردید و یا دو مرد عادل بر آن گواهی دادند دیه ای طلب ندارد و گرنه او را بر عدم شنوایی سوگند داده دیه گوشش را به او می پردازند.
کسانی گفتند: یا امیرالمومنین! اگر پس از گذشت یک سال شنوایی او ثابت گردید حکمش چیست؟
حضرت فرمود: اثری ندارد چه بسا خداوند شنواییش را بعد از یک سال مجددا به او مرحمت نموده باشد (372).
و در ادامه خبر حضرت رضا - علیه السلام - از امیرالمومنین - علیه السلام - چنین آمده که اگر مورد ادعا، از دست دادن تمام شنوایی باشد... صبر می کنند تا به خواب سنگینی فرو رفته بر او فریاد می کشند (373).

2- آزمایش بینایی و بویایی و گویایی

از امیرالمومنین - علیه السلام - از مردی که دیگری بر سرش کوفته بود و مضروب ادعا می کرد بینایی و بویایی و گویایی خود را از دست داده پرسش نمودند.
امیرالمومنین - علیه السلام - فرمود: اگر راست می گوید سه دیه طلب دارد.
پرسیدند، چگونه معلوم می شود؟
امیرالمومنین - علیه السلام - فرمود: بویاییش بدین وسیله آزمایش می شود که پارچه نیم سوزی زیر بینی او می گیرند، اگر در جای خود ایستاده و حرکت نکرد راست گفته، و اگر سر را دور کرد و چشمانش اشک آورد دروغ گفته است؛ و آزمایش بیناییش بدین ترتیب که چشمانش را در مقابل قرص خورشید باز نگه می دارند، اگر بدون اختیار چشمان را بر هم زد دروغ گفته و گرنه راست گفته است.
و اما گویاییش؛ سوزنی در زبان او فرو می برند پس اگر خون سرخ بیرون آمد دروغ گفته، و اگر خون سیاه خارج شد راست گفته است (374).