فهرست کتاب


قضاوتهای امیرالمومنین علی علیه السلام

آیه الله علامه حاج شیخ محمد تقی تستری

1- عجیب تر از همه

هنگامی که عقبه بن ابی عقبه از دنیا رفت، حضرت امیر - علیه السلام - با گروهی از یاران خود که عمر نیز در آن جمع بود بر جنازه عقبه حاضر شدند، از آن میان علی - علیه السلام - به مردی که در آنجا حاضر بود فرمود: با مردن عقبه زنت بر تو حرام گردید. عمر گفت: یا علی! تمام قضایای تو عجیب است ولی این از همه عجیب تر، انسانی می میرد و همسر شخص دیگری بر شوهرش حرام می شود؟!
حضرت فرمود: بله، این مرد غلام عقبه است و زن او آزاد است و آن زن امروز از عقبه ارث می برد و در نتیجه قسمتی از شوهر خود را مالک می شود، و زن بر غلام خود حرام می باشد تا این که او را آزاد نموده و مرد او را عقد نماید.
در این موقع عمر به آن حضرت - علیه السلام - عرضه داشت: برای مثل چنین قضایایی که در آنها اختلاف می کنیم باید از شما بپرسیم (248)
مولف: نظیر این قضیه روایتی است که صدوق (ره) در مقنع آورده: که علی بن عقبه از امام صادق - علیه السلام - پرسید از غلامی که چهار نفر آزاد را یکی پس از دیگری کشته امام - علیه السلام - فرمود: او به اولیای مقتول چهارم اختصاص دارد، می خواهند او را می کشند و یا به بردگی می گیرند؛ زیرا هنگامی که نفر اول را به قتل رسانده اولیای او وی را مستحق شده اند و چون نفر دوم را کشته اولیای دوم او را از اولیای اول مستحق گردیده اند و چون نفر سوم را کشته اولیای او وی را از اولیای دوم مستحق گردیده اند و چون نفر چهارم را کشته به اولیای چهارم تعلق یافته است که اگر بخواهند او را می کشند و یا استرقاق می کنند (249)

2- زنی که در شب ازدواج برای شوهر پسر زایید!

مردی از ابوبکر پرسید؛ مردی با دوشیزه ای ازدواج نموده و همان شب زن پسر زاییده، و مرد شبانه وفات کرده و میراثش را پسر و مادر پسر مالک شده اند، می توانی بگویی واقع قضیه چه بوده است؟
ابوبکر پاسخش را ندانست. حضرت امیر - علیه السلام - فرمود: این زن پیش از آن که با مرد ازدواج کند کنیز او بوده و از وی آبستن شده و مرد او را آزاد نموده و به عقد خود در آورده است، و زن همان شب فرزندش را زاییده و شوهرش مرده است، و میراثش به پسر و مادر پسرمنتقل گشته است (250)
3- ازدواج زن شوهردار!
زن جوانی نزد حضرت امیر - علیه السلام - آمده گفت: آیا جایز است زن شوهر داری با اجازه پدر با دیگری ازدواج کند؟
حضار همه بر او انکار کرده گفتند: هرگز!
علی - علیه السلام - به زن فرمود: شوهرت را حاضر کن.
زن شوهر را آورد امیرالمومنین - علیه السلام - شوهر را به طلاق زن وادار کرد، مرد بدون چون و چرا زن را طلاق داد.
آن حضرت - علیه السلام - فرمود: شوهر این زن عنین است، شوهر نیز به آن اقرار کرد و زن بدون انقضای عده با مردی دیگر ازدواج نمود (251)
مولف: مقصود امام - علیه السلام - از تعبیر به طلاق، معنای لغوی آن بوده، یعنی، آزاد نمودن؛ زیرا زن در صورت عنین بودن شوهر عقد را فسخ می کند و نیازی به طلاق دادن نیست.

4- عبادت عقوبت آور

از حضرت امیر - علیه السلام - سوال گردید؛ کدام عبارت است که انجام و ترک آن عقوبت آور است؟
فرمود: نماز خواندن شخص مست که بخواند یا نخواند مستحق عقوبت است (252)