فهرست کتاب


مردان علم در میدان عمل جلد 4

سید نعمت الله حسینی‏‏‏‏‏‏

بخش هفتم

تیزهوشی و لطیفه گوئی

- هوش

در هوش و فراست مؤمن

ان فی ذلک لایات للمتوسمین در این کار نشانه هائی است برای کسانی که اهل فراست و هوشند.(857)
رسول خدا فرموده است: اتقوا فراسة المؤمن فانه ینظر بنور الله؛ از فراست مؤمن غافل نباشید چون او با نور خدا نگاه کند.(858)
هر کس که منظر نظر کبریا بود - پیوسته جلوه گاه کمال فراست است
بدان فراست بر دو قسم است، شرعی و غیر شرعی. اگر به وسیله ریاضت شرعیه تزکیه نفس شود صفائی برای نفس حاصل شود که پرده از پیش او برداشته شود و چیزها را آنطور که باید و شاید ادراک کند. و اما غیر شرعی به تجربه و ریاضتهای باطله حاصل می گردد.
ابوسعید گوید: فراست عبارت است از راهنمائی ظاهر به باطن، گوید: در کعبه معظمه بودم درویشی را دیدم برهنه و پیراهنی بیش نداشت در نظرم کوچک آمد فوراً گفت:
واعلموا ان الله یعلم ما فی انفسکم فاحذروه.
من از این اندیشه پشیمان شدم و توبه کردم. باز گفت:
هو الذی یقبل التوبة عن عباده و یعفو عن السیئات.
(اما عرفه) چنین گفته اند: از مناسبت نهانی بعض حوادث به بعضی دیگر پیدا می شود، چنانکه اسکندر گفت: تو سلطان و جهانگیر می شوی، بعد از آن والی مدینه رفت، آن زن گفت: تو معزول می شوی والی در خشم شد عرافه گفت: خشم نکن که ارواح و نفوس حوادث را به نشانه های نهانی که در آنها است می یابند، چون اسکندر درآمد پارچه را اندازه گیری می کردم، ولی چون تو درآمدی از آن فارغ شدم و می خواستم آن را قطع کنم.(859)
- مؤمن