فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

شبداز:

یکی دیگر از کاخ های متوکل که ده میلیون درهم صرف آن شد (736) شبدیز (737) یا شبداز بود که بحتری بدان چنین اشاره می کند:
ان خیر القصور اصبح مزهواً - بکره العدی لخیر الانام... (738)
زیباترین کاخ ها سرافراز و سربلند برای بهترین خلق بپا گشت و خاری در چشم دشمنان شد. گرداگرد جعفری را خانه های ملوک فرا گرفته و در دل تیرگی چونان ستارگان می درخشند و شبداز چون دلداده ای به سوی آن نزدیک می شود.

مختار:

مختار نیز نام یکی از قصرهای متوکل است که پنج میلیون درهم صرف آن شد و در آن نقاشی های شگفت انگیز از جمله نقاشی دیری با راهبان و ترسایان (739) بود که تأثیر پذیری او را از مسیحیت نشان می دهد.
واثق، خلیفه عباسی نیز در این کاخ شرابخواری کرد و بر دیوار آن ابیات زیر را نگاشت:
ما رأینا کبهجة المختار - لا و لا مثل صورة الشهار... (740)
قصری به دل انگیزی مختار و تصویری به زیبایی شهار ندیده ام. مجلسی آمیخته با خوشی، گل های نرگس و مورد خنیاگری و موسیقی کمترین عیب و اشکالی در آن نیست جز آنکه گردش روزگار آن را درهم خواهد کوفت.

الغرد:

یکی دیگر از کاخ های متوکل غرد نام داشت که یک میلیون درهم صرف آن کرد (741) و بحتری آن را چنین ستود:
احسن بدجلة منظراً و مخیما - و الغرد فی اکتاب دجلة منزلاً... (742)
بهترین منظره و جایگاه دجله است و زیباترین منزل غرد است که بر کناره آنست. حیاط و اطرافش همواره نمناک و خیس است گویی باران فراوانی آنجا را سیراب ساخته است.
امواج پیاپی چرخ های (چاه) را بر کنار گمارده و از سستی آنها جلوگیری می کند. چهره اش آنچنان سپید و نور افشان می گردد که چشم ها را خیره می کند و از کار می اندازد، مانند ستاره ای درخشان دل تیرگی را می شکافد و شب سیاه را به روز روشن بدل می کند.
دیوارهای آن از چپ و راست طاق ها را راست کرده و بر پا نگهداشته اند و بر دوش خود گرفته اند، گویا قصر، پادشاهی است که پادشاهان دیگر او را احاطه کرده و خود به احترام بر پای ایستاده اند.
بر بلندای آن نگهبانی است که خسته نمی شود و بر گرداندن بادها وکیل است از هر سود باد بوزد چونان پیکارگری نستوه به استقبال او شتافته راهش را سد می کند.