فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

البرج:

یکی دیگر از کاخ های متوکل برج نام داشت که یک میلیون و هفتصد هزار دینار خرج آن شده بود. (731) شابشتی آن را چنین وصف می کند:
برج، از زیباترین بناهای متوکل بود و در آن تصویرهای بزرگی از طلا و نقره و برکه آبی که کف و کناره های آن از صفحه های زرّین و سیمین پوشیده شده قرار داشت. در کنار برکه درخت زرینی که در آن پرندگانی از طلا با تاج هایی جواهر نشان قرار داشتند ساخته شده بود و به آن نام طوبی - برای همانندی با درخت بهشت - داده بودند. این پرندگان به گونه ای طراحی شده بودند که با وزش نسیم آوازهایی از آنها بر می خاست. در سمت دیگر برکه، تختی بزرگ از طلا آراسته به دو شیر بزرگ طلایی و تصاویری از درندگان و عقاب و اوصاف دیگر که آن را به تخت سلیمان بن داوود - علیه السلام - آنچنانکه نقل شده - مانند می کرد قرار داشت. دیوارهای قصر را نیز از داخل و خارج با مرمر کاشی کاری و مذهّبن کاری تزیین کرده بودند.(732)
شاعری برج را چنین توصیف می کند:
طائر فی الهواء فالبر یسری - دون اعلاه و الحمام یطیر... (733)
پرندگان در اوجگیری به بلندای این قصر نمی رسند و باران های سیل آسا از دیوارهای آن فرو می ریزند، بامدادان که ستاره ها پنهان می شوند تنها ستاره پایدار و غروب ناپذیر برج است.
معنای شعر آنست که برج آسمانی خراشی است با پرتوی خیره کننده و افزون تر از ستارگان و در سپیده دم که همه ستارگان از سوسو زدن و نورافشانی دست می شویند تنها این کاخ است که در دل تیرگی همچنان تابناک است.

الملیح:

ملیح، نیز یکی از کاخ های متوکل است که پنج میلیون درهم صرف آن کرد و بحتری آن را چنین می ستاید:
و استتم الصبیح فی خبر وقت - فهو مغنی انس و دار مقام... (734)
صبیح (735) در بهترین وقت به پایان رسید و اینک جایگاه انس و خوشی و شادمانی است. به سمت ملیح نگران و خیره است و اگر می توانست با گرمی بر او درود می فرستاد. چهره هر دو را خوشی پوشانده است و هر یک دیگری را با لبخند و تبسم تبریک می گوید. آن دو مانند دلدادگانی هستند که اگر دستشان می رسید یکدیگر را در آغوش گرفته با هم می زیستند....

شبداز:

یکی دیگر از کاخ های متوکل که ده میلیون درهم صرف آن شد (736) شبدیز (737) یا شبداز بود که بحتری بدان چنین اشاره می کند:
ان خیر القصور اصبح مزهواً - بکره العدی لخیر الانام... (738)
زیباترین کاخ ها سرافراز و سربلند برای بهترین خلق بپا گشت و خاری در چشم دشمنان شد. گرداگرد جعفری را خانه های ملوک فرا گرفته و در دل تیرگی چونان ستارگان می درخشند و شبداز چون دلداده ای به سوی آن نزدیک می شود.