فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

گسیل داشتن امام به سامرّا

امام را مجبور به ترک مدینه و حرکت به سوی سامرّا کردند و ایشان همراه افراد خانواده براه افتادند. یحیی خود خدمتگزاری امام را به عهده گرفت و از تقوا و ورع حضرت شگفت زده شد. کاروان، صحرا را درنوردید تا آنکه به بغداد رسید.
یعقوبی نقل می کند همینکه امام به یاسریّه رسید اسحاق بن ابراهیم حاکم بغداد به دیدار امام نائل شد و چون علاقه و شیفتگی مردم را به ایشان دید از حضرت خواست شب را در بغداد بسر برد.(576)
یحیی به دیدار اسحاق بن ابراهیم ظاهری شتافت و او را در جریان امر گذاشت، حاکم بغداد در پاسخ گفت: این مرد - امام هادی - زاده رسول خدا - صلی اللَّه علیه و آله - است و تو انحراف متوکل را از اهل بیت می دانی پس اگر به او کلمه ای علیه امام بگویی او را خواهد کشت و روز قیامت پیامبر اکرم خصم تو خواهد بود....
یحیی پاسخ داد: به خدا سوگند جز نیکی از او ندیدم و چیزی را که نپسندم از او نیافتم.... سپس بغداد را ترک کرده راه سامرّا را در پیش گرفتند. همینکه به مقصد رسیدند یحیی خود را شتابان به وصیف ترکی که از سران حکومت بشمار می رفت رساند و او را از رسیدن حضرت آگاه ساخت. وصیف نیز او را از نقل سخنانی که موجب رسیدن گزندی به امام گردد بر حذر داشت و گفت:
ای یحیی! به خدا سوگند اگر سر مویی از امام کم شود تنها تو مسؤول آن خواهی بود....
و یحیی (پس از ابراز موافقت) از یکدستی سخنان اسحاق و وصیف درباره محافظت از امام و سلامتی ایشان متحیر شد.(577)

در خان الصعالیک

برای کاستن از شأن و مقام امام در نظر عامه مردم، متوکل دستور داد حضرت را در خان الصعالیک اسکان دهند. در آنجا صالح بن سعید به دیدار امام رفت و از دیدن آن منظره متألم و متأثر شد و گفت:
فدایت گردم! دشمن می خواهد در تمام کارها و بهر وسیله نور امامت شما را خاموش کند و از قدر شما بکاهد لذا شما را در این کاروانسرای پست در خان الصعالیک جای می دهد.
امام با مهر و محبت به او نگریست و از اظهار علاقه اش قدردانی و تشکر نمود و از اندوه و نگرانی او کاست و به او معجزه ای نشان داد که خداوند به وسیله آن انبیا و اولیای خود را یاری می کند و بدین ترتیب صالح آرام گرفت و اندوهش بر طرف گشت.(578)

دیدار امام با متوکّل

یحیی خود را به متوکل رساند و از سیره نیک، زهد و تقوای امام با خبرش ساخت و گفت از بازرسی خانه حضرت جز قرآن و کتاب های دعا چیزی به دست نیامد و ایشان از اتهامات منتسبه بری هستند و کمترین قصدی برای قیام و شورشی نداشته اند و بدینسان نگرانی و خشم متوکل را بر طرف ساخت.
خلیفه دستور داد حضرت را نزدش بیاورند و هنگامی که ایشان آمدند با نهایت احترام و بزرگداشت با امام برخورد کردند و دستور دادند صله گران قیمتی به امام بدهد (579) و ایشان را مجبور به اقامت در سامرّا کردند تا در آنجا تحت نظر باشد.