فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

معنای رجیم

سید بزرگوار عبدالعظیم حسنی می گوید: شنیدم حضرت هادی - علیه السلام - می فرمود: معنای رجیم - که صفت شیطان است - رانده شده از مواضع خیر و نیکی و سنگباران شده با لعن است و مؤمنی او را یاد نمی کند مگر آنکه به او لعنت می فرستد. در علم خدا مقرر است که پس از ظهور حضرت قائم - عجل اللَّه تعالی فرجه - مؤمنی نخواهد بود مگر آنکه او را با سنگ رجم خواهد کرد همانگونه که پیش از آن با لعن رجم می شد.(282)
همه شرور و گناهان روی زمین به شیطان بر می گردد و اوست که با وسوسه های خود آدمی را به گناه وادار ساخته و در گرداب معاصی غرق می کند.

سفلگان

حضرت امام هادی فرمود:
الغوغاء قتلة الانبیاء، و العامة مشتقة من العمی، و ما رضی اللَّه عنهم ان شبههم بالانعام حتّی قال: بل هم اضل. (283)
افراد سفله و فرومایه کشندگان پیامبران هستند و عامه برگرفته از عمی (کوری) است و خداوند از اینکه آنان را به چهارپایان تشبیه کند خشنود نگشت تا آنکه فرمود: بلکه گمراه تر از چهارپایان هستند.
غوغاء مردمی هستند که داری هیچ آگاهی اجتماعی و دینی نمی باشند و به وسیله ستمگران تحریک می شوند تا پیامبران و مصلحان را به شهادت برسانند. و آنان همواره آلت دست نیروهای حق ستیز می باشند و مقاصد آنان را اجرا می کنند.

پاره های نور

از امام هادی - علیه السلام - مجموعه ای از کلمات زرین نقل شده است که از زیباترین جلوه های اندیشه اسلامی بشمار می رود. این کلمات قصار به مسائل گوناگون تربیتی، اخلاقی و روانی پرداخته و به عنوان میراثی گرانقدر از تعدی روزگار محفوظ مانده و به دست ما رسیده است که ما بخشی از آنها را در زیر می آوریم:
1 - امام هادی - علیه السلام - فرمود: خیر من الخیر فاعله، و اجمل من الجمیل قائله، و ارجح من العلم عامله....
بهتر از نیکی، انجام دهنده آن و زیباتر از زیبا، گوینده آن و برتر از علم، بکار گیرنده آنست....
امام در این سخنان به ستایش از سه کس پرداخته است:
الف - عامل نیکی و خیر، او بخاطر داشتن ارزش های اخلاقی از خیر که یک خصیصه اخلاقی است برتر می باشد.
ب - خوش زبان، او بخاطر خوبی هایی که به مردم می کند و معیارهای ارزشمند روانی زیباتر از زیباست.
ج - آن کس که به دانش خود عمل می کند، برتر از دانش است زیرا علم وسیله ای است برای عمل و خودسازی پس کسی که علم را بکار بندد رسالت خود را انجام داده علم را حفظ می کند و منزلت خود را بالا می برد و بدینسان برتر از علم خواهد بود.
2 - حضرت هادی - علیه السلام - به یکی از موالی خود فرمود: عاتب فلانا و قل له: ان اللَّه اذا اراد بعید خیراً اذا عوتب قبل....
فلانی را سرزنش کن و به او بگو: خداوند هرگاه برای بنده اش خیری تدارک ببیند حالت سرزنش پذیری و نرنجیدن را در او به وجود می آورد....
هنگامی که سرزنش و نکوهش با چنین سخنان شیرینی همراه باشد، کینه و دشمنی را از بین می برد و دوستی و محبت را گسترش می دهد.
3 - امام - علیه السلام - فرمود: من سأل فوق قدر حقه فهو اولی بالحرمان....
هر کس بیش از حق خود طلب کند سزاوار ناکامی و بی بهرگی است....
کسی که بالاتر از استحقاق خود توقع دارد، خویش را در معرض نومیدی و دست نیافتن به مطلوب قرار می دهد.
4 - حضرت هادی - علیه السلام - فرمود: صلاح من جهل الکرامة هوانه؛ هر که ارزش کرامت و بزرگواری را نداند شایسته خواری و خفت است.
چقدر این سخن زیبا و دقیق است کسی که ارزش های انسانی را سبک می شمارد و کرامت را درک نمی کند سزاوار خفت، خواری، اعراض و روی گردانی است.
5 - امام - علیه السلام - می فرماید: الحلم ان تملک الانسان، و تکظم غیظک مع القدرة علیه....
حلم و بردباری آنست که مالک نفس خویش باشی و هنگام قدرت (بر انجام مقصودت) خشم خودت را فرو دهی....
شکیبایی و حلم جز این نیست که انسان بر نفس و اعصاب خود کنترل داشته باشد و اسیر عوامل و اسباب خشم نگردد.
6 - حضرت فرمود: الناس فی الدنیا بالمال، و فی الآخرة بالاعمال...؛ وجود آدمی در دنیا به مال و در آخرت به اعمال است....
7 - امام - علیه السلام - فرمود: من رضی عن نفسه کثر الساخطون علیه...؛ هر که از خود خشنود بود، نکوهش گران بسیاری خواهد داشت....
هر کس تندرویهای درونی خود را مهار نکند و از رفتارهای نابهنجار و انحرافی خود خرسند گردد خودش را در معرض انتقاد و نکوهش و ناخشنودی مردم قرار داده است.
8 - حضرت امام هادی - علیه السلام - فرمود: تریک المقادیر ما لا یخطر ببالک...؛ تقدیرات الهی چیزهایی به تو نشان می دهند که تصور آن را هم نداری....
تقدیر الهی که شامل انسان و تمامی مخلوقات است چنان مسائل عجیب و حوادث حیرت آوری را به انسان نشان می دهد که به ذهنش هم خطور نکرده است.
9 - امام - علیه السلام - می فرماید: شر الرزیة سوء الخلق...؛ بدترین مصیبت، کج خلقی است....
یکی از بزرگترین مصیبت ها خوی بد و کجرفتاری است که انسان را دچار مشکلات و سختی های بیشماری می سازد و اندوهی بزرگ برای او فراهم می آورد.
10 - دهمین اختر تابناک ولایت می فرماید:
الغنی قلة تمنیک، و الرضی بما یکفیک، و الفقر شره النفس، و شدة القنوط، و المذلة اتباع الیسیر، و النظر فی الحقیر....
سرمایه حقیقی آرزوی کم داشتن و خرسندی به آن چیزی است که تو را کفایت کند و فقر حقیقی، آزمندی نفس و نومیدی زیاد است و ذلت و درماندگی، کوتاه نگری و چشم داشت به اشیای حقیر است....
در بیان فوق حضرت به تعریف کامل مفاهیم زیر می پردازد: