فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

صحت سند زیارت:

صحت سند این زیارت به درجه قطع و یقینی بودن رسیده است و شیخ الطائفه طوسی در التهذیب، رئیس المحدثین صدوق در الفقیه و دیگران آن را نقل نموده اند. علامه مجلسی درباره این زیارت می گوید:
این زیارت دارای بهترین سند، عمیق ترین مفهوم، فصیح ترین الفاظ، بلیغ ترین معنی و عالی ترین شأن است و از جمله بهترین زیارت بشمار می رود.(250)
این زیارت را محمّد بن اسماعیل برمکی از موسی بن عبداللَّه نخعی نقل کرده است. به سخن او گوش فرا می دهیم تا از زبان خودش بشنویم که می گوید: به علی بن محمّد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمّد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب - علیهم السلام - عرض کردم: یابن رسول اللَّه! مرا کلامی نیک، رسا و بسیار شیوا بیاموز تا آنکه هر وقت خواستم یکی از شما را زیارت کنم آن را به زبان آورم.
حضرت فرمود: هنگامی که به در (حرم) می رسی در حالی که غسل داری توقف کن و شهادتین را به زبان آور پس داخل شو، همینکه قبر را دیدی، بایست و سی مرتبه اللَّه اکبر بگو، سپس با آرامش و متانت گام های کوتاهی بردار و کمی راه برو و بعد بایست و سی مرتبه خداوند متعال را تکبیر بگو. سپس به قبر نزدیک شو و جهل مرتبه تکبیر بگو که مجموعاً یکصد تکبیر می شود، سپس حضرت امام هادی - علیه السلام - متن زیارت جامعه را به او تعلیم داد.(251)

شیوایی رسالت:

زیارت جامعه از استواری، بزرگی بیان و فصاحت شگفت انگیزی برخوردار است و با الفاظ عذب و شیرین، مزین و آراسته شده است به علاوه آنکه زیباترین تعابیر و دقیق ترین معانی و مفاهیم را بیان می کند، همه این موارد دلیل و آیه روشنی است بر آنکه متن این زیارت از طرف معصوم - علیه السلام - صادر شده است.
به عقیده علمای فن نشانه خبر صحیح آنست که در بالاترین مراتب رسایی و شیوایی و ابداع بوده باشد زیرا ائمه اطهار کان و معدن بلاغت و فصاحت بوده اند و آنانند که قواعد و اصول سخنوری و سخن سنجی را بنیان نهادند و صدف را از سفال جدا کردند لذا سخنانشان لاجرم در قله فصاحت و بلاغت قرار دارد.

شرح های این زیارت:

علمای شیعه اهتمامی بی مانند در راه شرح این زیارت بخاطر مطالب والای آن و اسرار دست نیافتنی و فوق العاده آن و مباحث تازه آن، صرف کردند که ما به برخی از این شرح ها اشاره می کنیم:
1 - شرح زیارت جامعه کبیره، از علامه شیخ احمد بن زین الدین بن ابراهیم احسائی که شرحی است بزرگ و مفضل.
2 - شرح زیارت جامعه، از محمّد تقی بن مقصود مجلسی (پدر علامه مجلسی).
3 - شرح زیارت جامعه، از سید حسین بن سید محمّد تقی همدانی به زبان فارسی.
4 - شرح زیارت جامعه، از سید عبداللَّه بن سید محمّد رضا شبّر حسینی به نام الانوار اللامعه.
5 - شرح زیارت جامعه، از سید علی نقی حائری.
6 - شرح زیارت جامعه، از شیخ محمّد علی رشتی نجفی.
7 - شرح زیارت جامعه، از سید محمّد بن محمّد باقر حسینی.
8 - شرح زیارت جامعه، از سید محمّد بن عبدالکریم طباطبائی بروجرودی. (252)
اینها بعضی از شرح ها و تعلیقات زیارت جامعه کبیره است که به خوبی اهمیت آن را می رساند و ما بخاطر گسترش و وجود این زیارت تقریباً در همه کتب ادعیه از ذکر آن خودداری می کنیم زیرا این زیارت صدها بار بطور مستقل یا در ضمن کتب دعا و زیارت چاپ شده است.