فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

روزه زنان شیرده:

علی بن مهزیار به امام هادی - علیه السلام - نامه ای نگاشت و در آن پرسید: زنی در ایام رمضان فرزند خود یا دیگری را شیر می دهد و روزه بر او فشار می آورد تا حدی که بیهوش می شود و نمی تواند روزه بگیرد، در ضمن نمی تواند برای نوزاد خود دایه استخدام کند تکلیف او چیست؟ آیا افطار کند و شیر دهد؟ حضرت پاسخ داد:
ان کانت ممن یمکنها اتخاذ ظئر استرضعت لولدها، و أتمت صیامها، و ان کان ذلک لایمکنها أفطرت، و ارضعت ولدها، وقضت صیامها متی ما أمکنها. (129)
اگر بتواند دایه ای بکار گمارد تا نوزاد را شیر دهد باید روزه بگیرد، و اگر وسع این کار را نداشته باشد روزه اش را افطار کند و کودک را شیر دهد و قضای روزه را هر وقت میسّر شد بجا آورد.
فقهاء امامیه به استناد این روایت فتوا داده اند که: اگر روزه به مادر کم شیر یا فرزند او زیان برساند و او نتواند دایه ای اجیر کند، افطار کند و بعداً قضای روزه فوت شده را بجا آورد.

کفّاره روزه معین:

حسین بن عبیده به امام هادی - علیه السلام - طی نامه ای نوشت: ای آقای من! مردی نذر کرد روزی را روزه بگیرد لیکن آن روز با همسرش درآمیخت! کفّاره او چیست؟ توقیع حضرت بدین مضمون صادر شد:
یصوم یوماً مکان یوم و تحریر رقبة؛ (130) یک روز بجای آن روز روزه می گیرد و بنده ای را آزاد می کند.
بر مبنای این روایت فقها فتوا داده اند که: کفّاره افطار روزه تعیین شده به وسیله نذر، مانند کفاره حنث قسم و سوگند شکنی است یعنی آزاد کردن یک بنده یا اطعام ده مسکین و یا پوشاندن آنها و اگر هیچیک را نتوانست سه روز، روزه گرفتن است.

حج

از امام هادی - علیه السلام - بعضی مسائل حج از جمله مسأله زیر را پرسیدند: محمّد بن مسرور می گوید: به حضرت نامه ای نوشتم درباره کسی که از عمره تمتّع قصد حج می کند و فردای عرفه به منی می رسد در حالی که مردم آنجا را به قصد عرفات ترک کرده اند آیا حکم عمره او هنوز باقی است یا نه؟ و اگر از عمره تمتع قصد حج کند و یوم الترویه و شب آن را درک نکند تکلیف چیست؟ توقیع امام بدین مضمون صادر گشت:
ساعة یدخل مکه، ان شاء اللَّه یطوف، و یصلی رکعتین، و یسعی و یقصر، و یحرم بحجته، و یمضی الی الموقف، و یفیض مع الامام.... (131)
ان شاء اللَّه همان لحظه که وارد مکه می شود طواف کرده دو رکعت نماز بجا آورد و سعی و تقصیر می کند و محرم می گردد و به موقف رفته همراه با امام (و دیگران) خارج می شود....
احرام حج تمتّع در روز ترویه - هشتم ذی الحجه - و توقف شبانه و بیتوته در منی شب نهم و حرکت به عرفات برای حجّاج مستحب است نه واجب. تنها امر واجب درک موقف است که رکن می باشد یعنی بودن در عرفه از هنگام زوال تا غروب روز نهم و اگر هنگامی وارد شد که حجّاج وارد مکه شده بودند باید اعمال عمره را انجام دهد و به عرفات رفته به آنان همانطور که امام می فرماید ملحق شود.