فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

روزه با رؤیت هلال ثابت می گردد:

یکی از معتبرترین راه ثبوت اول رمضان دیدن هلال است. هر مکلّفی هلال را ببیند روزه بر او واجب می گردد چه به تنهایی باشد و چه دیگران هم مشاهده کنند. علی بن راشد از امام هادی - علیه السلام - نقل می کند که ایشان فرمود: لا تصم الا للرویة؛ (128) جز با دیدن هلال روزه نگیر.
فقهای شیعه مقصود حدیث را چنین بیان کرده اند: تا رؤیت هلال ثابت نشده است کسی نمی تواند به قصد وجوب و قصد رمضان روزه بگیرد.

روزه زنان شیرده:

علی بن مهزیار به امام هادی - علیه السلام - نامه ای نگاشت و در آن پرسید: زنی در ایام رمضان فرزند خود یا دیگری را شیر می دهد و روزه بر او فشار می آورد تا حدی که بیهوش می شود و نمی تواند روزه بگیرد، در ضمن نمی تواند برای نوزاد خود دایه استخدام کند تکلیف او چیست؟ آیا افطار کند و شیر دهد؟ حضرت پاسخ داد:
ان کانت ممن یمکنها اتخاذ ظئر استرضعت لولدها، و أتمت صیامها، و ان کان ذلک لایمکنها أفطرت، و ارضعت ولدها، وقضت صیامها متی ما أمکنها. (129)
اگر بتواند دایه ای بکار گمارد تا نوزاد را شیر دهد باید روزه بگیرد، و اگر وسع این کار را نداشته باشد روزه اش را افطار کند و کودک را شیر دهد و قضای روزه را هر وقت میسّر شد بجا آورد.
فقهاء امامیه به استناد این روایت فتوا داده اند که: اگر روزه به مادر کم شیر یا فرزند او زیان برساند و او نتواند دایه ای اجیر کند، افطار کند و بعداً قضای روزه فوت شده را بجا آورد.

کفّاره روزه معین:

حسین بن عبیده به امام هادی - علیه السلام - طی نامه ای نوشت: ای آقای من! مردی نذر کرد روزی را روزه بگیرد لیکن آن روز با همسرش درآمیخت! کفّاره او چیست؟ توقیع حضرت بدین مضمون صادر شد:
یصوم یوماً مکان یوم و تحریر رقبة؛ (130) یک روز بجای آن روز روزه می گیرد و بنده ای را آزاد می کند.
بر مبنای این روایت فقها فتوا داده اند که: کفّاره افطار روزه تعیین شده به وسیله نذر، مانند کفاره حنث قسم و سوگند شکنی است یعنی آزاد کردن یک بنده یا اطعام ده مسکین و یا پوشاندن آنها و اگر هیچیک را نتوانست سه روز، روزه گرفتن است.