فهرست کتاب


زندگانی امام علی الهادی علیه السلام

باقر شریف قرشی‏

مادر

همانطور که بارها گفته ایم اسلام تمام تلاش خود را بر وحدت جامعه و اتفاق کلمه گذاشت و صدای: یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی... (1) در داد و با دستورات خود ریشه تفرقه و تفاخر نژادی را خشکاند. امامان ما در تک تک حرکات و سکنات خود بیانگر نظر قرآن و اسلام درباره وحدت نژادی و تساوی مردم بودند و عملاً در این راه گام بر می داشتند و فرقی میان سفید و سیاه (جز به تقوا) نمی گذاشتند و برای از بین بردن اختلافات ویرانگر، پیش قدم شده با کنیزان ازدواج می کردند، امام سجاد با کنیزی ازدواج کرد و زید بن علی - شهید همیشه جاوید - از این پیوند مبارک به دنیا آمد.
امام جواد نیز با کنیزی که به وسیله محمّد بن الفرج برای آن حضرت به هفتاد دینار خریده شده (2) بود ازدواج نمود و امام علی هادی ثمره این ازدواج بود. امام جواد برای تربیت و تهذیب همسر خود که با مفاهیم اسلامی آشنا نبود وی را در کنار دختران پیامبر - صلی اللَّه علیه و آله - این اسوه های عفت و طهارت قرار داد و خود عهده دار تعلیم وی گشت. سلوک روحی و جاذبه امام و زنان حرم آنچنان نیرومند بود که بتدریج از این کنیز، پارسایی شب زنده دار و صالحه ای قاری قرآن و تالی آیات الهی به وجود آورد که این مطلب به وسیله راویان آثار نقل شده است. (3) این زن شایسته، نتیجه تهجد و تلاوت شبانه خود را دید و به بالاترین مرتبه افتخار دست یافت و رشک برین گشت زیرا افتخار مادری امامی از امامان شیعه و سروری از سروران مسلمین را کسب کرده بود. او عضوی از خاندانی گشته بود که خداوند آنان را پناهگاه بندگان و کشتی نجات قرار داده بود. امام مورخین در نامه مادر حضرت اختلاف کرده اند و ما برخی از این اقوال را ذکر می کنیم:
1 - سمانه مغربیه (4) معروف به بانو امّ الفضل. (5)
2 - ماریه قبطیه. (6)
3 - یدیش. (7)
4 - حویت. (8)
البته اقوال دیگری هم نقل شده است که ما به دلیل بی فایده بودن نتیجه آنها را ترک می کنیم و چون دانستن نام ایشان کمترین سودی ندارد لذا از این مطلب می گذریم.

نوزاد بزرگوار

بالاخره چشم مادر گیتی به جمال این مولود عظیم روشن شد و با تولد امام هادی - علیه السلام - خون تازه ای در رگ های اسلام به حرکت درآمد. در آن زمان هیچ مادری فرزندی با چنین علم، تقوا و تقیّد به دین نزاده بود. حضرت در بصریا (9) از توابع مدینه (10) به دنیا آمد و مکارم اخلاق، شرافت و نجابت را چون دیگر ارزش ها از خاندان نبوت در خود جمع داشت.

مراسم تولد

ائمه - علیهم السلام - هنگام تولد نوزادی در خاندان خود، سنّت شرعی مشخص و معیّنی داشتند و درباره نوزاد، مراسم خاصی را اجرا می کردند نخست در گوش راست نوزاد اذان می گفتند و سپس در گوش چپ او اقامه و روز هفتم، نوزاد را ختنه می کردند و سر او را تراشیده همسنگ آن نقره به مساکین صدقه می دادند و در آخر، گوسفندی را برای نورسیده عقیقه می نمودند.
تمام این مراسم بطور دقیق و کامل به وسیله امام جواد برای فرزند بجا آورده شد و سنّت ائمه همچنان محفوظ ماند.