فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

88 - جامعه شناسی

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لن تقدس امة لایوخذ للضعیف فیها حقه من القوی غیر متعتع؛
ملتی که نتوان در میان آنان بدون دلهره حق ضعیف را از قوی گرفت، هرگز قابل ستایش نیست.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
صنفان من امتی اذا صلحا صلحت امتی واذا فسدا، فسدت امتی، قیل یا رسول الله و من هما؟ قال: الفقهاء والامراء؛
دو گروه از امت من اگر صالح شوند امتم صالح می شوند و اگر آنها فاسد شوند امتم فاسد شوند. عرض شد ای رسول خدا آن دو گروه کدامند؟ فرمودند: عالمان و دولتمران.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
انما أهلک الذین من قبلکم أنهم کانوا اذا سرق فیهم الشریف ترکوه و اذا سرق فیهم الضعیف أقاموا علیه الحد؛
هلاک پیشینیان شما از آنجا بود که اگر سرشناسی دزدی می کرد، رهایش می ساختند و چون ناتوانی دزدی می نمود، مجازاتش می کردند.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس؛
کسی که به اوضاع زمان خود آگاه باشد، گرفتار هجوم اشتباهات نمی شود.
(5)
امام علی (علیه السلام):
لایزال الناس بخیر ما تفاوتوا فاذا استووا، هلکوا؛
مردم تا زمانی که با هم تفاوت دارند، در خیرند و هر گاه همه یکسان شوند هلاک می گردند.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا تختلفوا، فان من کان قبلکم اختلفوا فهلکوا؛
با هم اختلاف نکنید، که پیشینیان شما دچار اختلاف شدند و نابود گشتند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
الناس بأمرائهم أشبه منهم بآبائهم؛
مردم به دولتمردان خود شبیه ترند تا به پدرانشان.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أصبح لایهتم بامور المسلمین فلیس منهم و من سمع رجلا ینادی یا للمسلمین فلم یجبه فلیس بمسلم؛
هر کس صبح کند و به امور مسلمانان همت نورزد، از آنان نیست و هر کس فریاد کمک خواهی کسی را بشنود و به کمکش نشتابد، مسلمان نیست.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا کثر الزنا بعدی کثر موت الفجأة واذا طفف المکیال اخذهم الله بالسنین والنقص واذا منعوا الزکاة منعت الارض برکاتها من الزرع والثمار والمعادن واذا جاروا فی الحکم تعاونوا علی الضلم والعدوان واذا نقضوا العهود سلط الله علیهم عدوهم...؛
چون پس از من زنا زیاد شود، مرگ ناگهانی زیاد می شود و چون کم فروشی کنند، خداوند آنان را به قحطی و کمبود مبتلا می گرداند و چون زکات ندهند، زمین برکات خود مانند غلات و میوه ها و معادن را از آنان دریغ می دارد و چون در قضاوت ستم نمایند، بر ظلم و تجاوز یکدیگر را یاری کنند و چون عهد و پیمان ها را بشکنند، خداوند دشمنشان را بر آنان مسلط کند...
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ألا کلکم راع وکلکم مسؤول عن رعیته؛
آگاه باشید که همه شما سرپرست و مسئوول هستید و درباره زیردستانتان بازخواست می شوید.

89 - حق

(1)
امام علی (علیه السلام):
ان الحق لا یعرف بالرجال اعرف الحق تعرف أهله؛
حق به شخصیت ها شناخته نمی شود، خود حق را بشناس تا پیروان آن را بشناسی.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
لیس من باطل یقوم بازاء الحق الا غلب الحق بالباطل وذلک قوله: (بل نقذف بالحق علی الباطل فیدمغه...)؛
هیچ باطلی نیست که در برابر حق بایستد مگر آن که حق بر باطل چیره شود و این سخن خداوند است: بلکه حق را بر سر باطل می زنیم تا آن را در هم کوبد....
(3)
امام علی (علیه السلام):
من عمل بالحق مال الیه الخلق؛
هر کس بر اساس حق رفتار کند، مردم به سوی او روی خواهد ورد.
(4)
امام علی (علیه السلام):
لن یدرک النجاة من لم یعمل بالحق؛
هرگز رستگار نمی شود (نجات پیدا نمی کند) کسی که به حق عمل نکند.
(5)
امام علی (علیه السلام):
أشبه الناس بأنبیاء الله أقولهم للحق وأصبر هم علی العمل به؛
شبیه ترین مردم به پیامبران الهی کسی است که در بیان حق گویاتر و در عمل به حق صابرتر باشد.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اقبل الحق ممن أتاک به - صغیر أو کبیر - وان کان بغیضاً، واردد الباطل علی من جاء به من صغیر أوکبیر وان کان حبیباً؛
حق را از هر کس برایت آورد کوچک باشد و یا بزرگ بپذیر هر چند دشمنت باشد و باطل را، کوچک یا بزرگ هر کس گوید به خودش برگردان هر چند دوستت باشد.
(7)
امام علی (علیه السلام):
أصبر نفسک علی الحق فانه من منع شیئاً فی حق أعطی فی باطل مثلیه؛
خود را بر ادای حق شکیبا دار که هر کس حق را ادا نکند، دو برابر آن را در باطل می پردازد.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
وقد استفتاه رجل من أهل الجبل فأفتاه بخلاف ما یحب، فرأی أبو عبدالله الکراهة فیه -: یا هذا، اصبر علی الحق، فانه لم یصبر أحد قط الحق الا عوضه الله ما هو خیر له؛
مردی از اهالی جبل از امام صادق (علیه السلام) استفتایی کرد، حضرت فتوایی داد که بر خلاف میل او بود. امام ناراحتی را در چهره او مشاهده کردند، پس فرمودند: ای مرد! حق را تحمل کن، زیرا هیچ کسی حقی را تحمل نکرد مگر این که خداوند در عوض چیزی که برایش بهتر است به او عطا فرمود.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
خیر الناس قضاة الحق؛
بهترین مردم کسانی هستند که به حق قضاوت کنند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
أعظم الخطایا اقتطاع مال امرء مسلم بغیر حق؛
بزرگ ترین معصیت، مال مسلمانی را به ناحق در اختیار گرفتن است.

90 - عدالت

(1)
امام صادق (علیه السلام):
ثلاثة اشیاء یحتاج الناس طراً الیها: الامن والعدل والخصب؛
سه چیز است که همه مردم به آنها نیاز دارند: امنیت، عدالت و آسایش.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
العدل احلی من الشهد والین من الزبد واطیب ریحاً من المسک؛
عدالت از عسل شیرین تر، از کره نرم تر و از مشک خوشبوتر است.
(3)
امام صادق (علیه السلام):
الناس یستغنون اذا عدل بینهم وتنزل السماء رزقها وتخرج الارض برکتها باذن الله تعالی؛
هنگامی که در میان مردم عدالت بر قرار شود، بی نیاز می شوند و به اذن خداوند متعال آسمان روزی خود را فرو می فرستد و زمین برکاتش را بیرون می ریزد.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
عدل ساعة خیر من عبادة سبعین سنة قیام لیلها وصیام نهارها؛
ساعتی عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اعدل الناس من رضی للناس مایرضی لنفسه وکره لهم ما یکره لنفسه؛
عادل ترین مردم کسی است که برای مردم همان را بپسندد که برای خود می پسندد و برای آنان نپسندد آنچه را برای خود نمی پسندد.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا حکموا بغیر عدل ارتفعت البرکات؛
هنگامی که به غیر عدالت حکم کنند، برکت ها از بین می روند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
اجعل الدین کهفک والعدل سیفک تنج من کل سوء و تظفر علی کل عدو؛
دین را پناهگاه و عدالت را اسلحه خود قرار ده تا از هر بدی نجات پیدا کنی و بر هر دشمنی پیروز گردی.
(8)
امام علی (علیه السلام):
ان العدل میزان الله سبحانه الذی وضعه فی الخلق ونصبه لاقامة الحق فلا تخالفه فی میزانه و لا تعارضه فی سلطانه؛
براستی که عدالت ترازوی (معیار) خدای سبحان است که در میان خلق نهاده است و برای برپاداشتن حق نصب فرموده، پس در ترازوی خداوند با او مخالفت نکن و با حکومتش مقابله ننما.
(9)
امام علی (علیه السلام):
قلوب الرعیة خزائن راعیها فما اودعها من عدل اوجور وجده؛
دلهای مردم صندوقچه های حاکم است، پس آنچه از عدالت و یا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد دید.
(10)
امام علی (علیه السلام):
استعمل العدل واحذر العسف والحیف فان العسف یعود بالجلاء والحیف یدعوا الی السیف؛
عدالت را اجرا کن و از زورگویی و ستمگری بپرهیز زیرا زور گویی مردم را به ترک از وطن وامی دارد، و ستم آنان را به قیام مسلحانه می کشاند.