فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

77 - یتیم

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
خیر بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یحسن الیه وشر بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یساء الیه أنا و کافل الیتیم فی الجنته هکذا؛
بهترین خانه های مسلمانان خانه ای است که در آن یتیمی باشد و به او نیکی کنند و بدترین خانه های مسلمانان خانه ای است که در آن یتیمی باشد و با او بدی کنند، من و سرپرست یتیم در بهشت مانند دوانگشت همراهیم.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی اذا بکی الیتیم اهتز العرش، فیقول الله عزوجل لجبرئیل: وسع فی النار لمن أبکاه فانی ابکیه، ووسع فی الجنة لمن أضحکه فانی اضحکه؛
ای علی هر گاه یتیم بگرید، عرش به لرزه می افتد، سپس خداند عزوجل به جبرئیل می فرماید: آتش دوزخ را برای کسی که او را گریاند، گسترش بده که من او را خواهم گریاند. و برای کسی که او را خنداند در بهشت جایی بازکن که من او را خندان سازم.
(3)
امام علی (علیه السلام):
ما من مومن و لا مومنة یضع یده علی راس یتیم ترحماً له الا کتب الله له بکل شعرة مرت یده علیها حسنة؛
هیچ مرد و زن مومنی نیست که دست محبت بر سر یتیمی بگذارد، مگر این که خداوند به اندازه هر تار مویی که بر آن دست کشیده است ثوابی برایش بنویسد.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کن للیتیم کالاب الرحیم، واعلم أنک تزرع کذلک تحصد؛
برای یتیم چون پدر و مادر باش، و بدان که هر چه کشت کنی همان می دروی.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من عال یتیاً حتی یستغنی عنه أوحب الله عزوجل له بذلک الجنته کما أوجب الله لاکل مال الیتیم النار؛
هر کس یتیمی را سرپرستی کند تا آن که بی نیاز گردد، خداوند به سبب این کار بهشت را بر او واجب می سازد، همچنان که آتش دوزخ را بر خورنده مال یتیم واجب ساخته است.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أتحب أن یلین قلبک وتدرک حاجتک؟ ارحم الیتیم وامسح راسه واطعمه من طعامک یلن قلبک وتدرک حاجتک؛
آیا دوست داری نرم دل شوی و به خواسته ات برسی؟ به یتیم مهربانی کن و دست محبت بر سر او بکش و از غذایت به او بخوران، تا دلت نرم شود و به خواسته ات برسی.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ثلاثه فی ظل العرض یوم القیامة یوم لاظل الا ظله... وامرأة مات زوجها و ترک علیها أیتاماً صغاراً وقالت: لا أتزوج علی أیتامی حتی یموتوا أویغنیهم الله...؛
سه کس در روز قیامت هنگامی که سایه ای جز سایه عرش نیست در آن جای دارند... و زنی که شوهرش بمیرد و اطفال صغیری باقی گذارد و او گوید من با وجود یتیمان خود شوهر نمی کنم تا بمیرند یا خداوند آنها را بی نیاز کند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أحسن الی یتیم أو یتیمة کنت أنا و هو فی الجنة کهاتین؛
هر کس به پسر و یا دختر یتیمی نیکی کند، من و او در بهشت مانند این دو انگشت همسایه یکدیگریم.
(9)
امام باقر (علیه السلام):
أربع من کن فیه بنی الله له بیتاً فی الجنة: من آوی الیتیم ورحم الضعیف وأشفق علی والدیه وأنفق علیهما ورفق بمملوکه؛
چهار چیز است که اگر در کسی باشد خداوند خانه ای در بهشت برای او بنا می کند: کسی که یتیمی را پناه بدهد، به ناتوان رحم کند، نسبت به پدر و مادرش دلسوز و مهربان باشد، برای آنها خرج کند و با مملوک خود مدارا نماید.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لما اسری بی الی السماء رأیت قوماً تقذف فی أجوافهم النار و تخرج من أدبارهم، فقلت: من هولاء یا جبرئیل؟ فقال: هؤلاء الذین یأکلون أموال الیتامی ظلماً؛
شبی که به آسمان برده شدم گروهی را دیدم که در شکم های آنها آتش افکنده می شود و از مخرجشان خارج می گردد. گفتم: ای جبرئیل، اینها کیستند؟ گفت: اینها کسانی هستند که اموال یتیمان را به ناحق می خورند.

78 - میهمان

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من کان یومن بالله والیوم الاخر فلیکرم ضیفه؛
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید میهمانش را گرامی دارد.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الضیف ینزل برزقه ویرتحل بذنوب أهل البیت؛
میهمان، روزی خود را می آورد و گناهان اهل خانه را می برد.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کل بیت لایدخل فیه الضیف لا تدخله الملائکة؛
هر خانه ای که میهمان بر آن وارد نشود، فرشتگان واردش نمی شوند.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا یتکلفن أحد لضیفه مالا یقدر؛
هیچ کس نباید بیش از توانش خود را برای میهمان به زحمت اندازد.
(5)
امام رضا (علیه السلام):
دعا رجل أمیر المومنین (علیه السلام) فقال له: قد أجبتک علی أن تضمن لی ثلاث خصال. قال: و ما هی یا أمیرالمومنین؟ قال: لاتدخل علی شیئاً فی البیت، و لا تجحف بالعیال. قال: ذاک لک یا أمیر المومنین، فأجابه علی بن أبی طالب (علیه السلام)؛
مردی امیرالمومنین (علیه السلام) را به میهمانی دعوت کرد. حضرت فرمودند: می پذیرم به شرط این که سه قول به من بدهی. عرض کرد: چه قولی ای امیرالمومنین؟ فرمودند: از بیرون چیزی برای من تهیه نکنی، حاضری خانه ات را از من دریغ ننمایی و به زن و فرزندانت اجحاف نکنی، عرض کرد: قبول می کنم ای امیرالمومنین. پس علی بن ابی طالب علیه السلام دعوت او را پذیرفتند.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
ابن أبی یعفور: رأیت عند أبی عبدالله (علیه السلام) ضیفاً، فقام یوماً فی بعض الحوائج، فنهاه عن ذلک، وقام بنفسه الی تلک الحاجة، وقال: نهی رسول الله (صلی الله علیه و اله) عن أن یستخدم الضیف؛
ابن ابی یعفور: در خانه امام صادق (علیه السلام) میهمانی دیدم. روزی او برای انجام کاری برخاست. حضرت به او اجازه ندادند و شخصاً آن کار را انجام دادند و فرمودند: رسول خدا (صلی الله علیه و اله) از به کار گرفتن میهمان، نهی فرموده است.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کفی بالمرء اثماً أن یستقل ما یقرب الی اخوانه وکفی بالقوم اثماً أن یستقلوا ما یقرب به الیهم أخوهم؛
انسان را همین گناه بس، که آنچه را که تقدیم برادران میهمان خود می کند کم شمارد و میهمان را همین گناه بس، که آنچه را که میزبانشان برای آنها فراهم می کند کم شمارند.
(8)
امام باقر (علیه السلام):
اذا دخل أحدکم علی أخیه فی رحله فلیقعد حیث یأمر صاحب الرحل فان صاحب الرحل أعرف بعورة بیته من الداخل علیه؛
هر گاه یکی از شما به خانه برادرش وارد شد، هر جا صاحب خانه گفت همان جا بنشینید، زیرا صاحب خانه به وضع اتاق خود از میهمان آشناتر است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الضیف یلطف لیلتین، فاذا کانت لیلة الثالثة فهو من أهل البیت یاکل ما أدرک؛
میهمان تا دو شب پذیرایی می شود، از شب سوم جزو اهل خانه به شمار می آید و هر چه رسید بخورد.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا تأکل طعام الفاسقین؛
غذای مردم فاسق را نخور.

79 - همسایه

(1)
امام صادق (علیه السلام):
حسن الجوار یعمر الدیار و یزید فی الاعمار؛
خوش همسایگی شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان أحببتم أن یحبکم الله ورسوله فأدوا اذا ائتمنتم واصدقوا اذا حدثتم وأحسنوا جوار من جاورکم؛
اگر می خواهید که خدا و پیغمبر شما را دوست بدارند وقتی امانتی به شما سپردند رد کنید و چون سخن گویید راست گویید و با همسایگان خود به نیکی رفتار نمایید.
(3)
امام علی (علیه السلام):
والجوار أربعون داراً من أربعة جوانبها؛
تا چهل خانه از چهار طرف همسایه به شمار می آیند.
(4)
امام علی (علیه السلام):
سل عن الرفیق قبل الطریق، وعن الجار قبل الدار؛
قبل از مسافرت ببین همسفرت کیست و پیش از خرید خانه ببین همسایه ات کیست.
(5)
امام سجاد (علیه السلام):
أما حق جارک فحفظه غائباً و اکرامه شاهداً و نصرته اذا کان مظلوماً ولا تتبع له عورة فان علمت علیه سوء سترته علیه وان علمت أنه یقبل نصیحتک نصیحته فیما بینک و بینه و لا تسلمه عند شدیدة وتقیل عثرته و تغفر ذنبه و تعاشره معاشرة کریمة؛
اما حق همسایه ات این است که در غیاب او آبرویش را حفظ کن و در حضورش او را احترام نهی. اگر به او ظلمی شد یاریش رسانی، دنبال عیبهایش نباشی، اگر بدی از او دیدی بپوشانی، اگر بدانی نصیحت تو را می پذیرد او را در خفا نصیحت کنی، در سختی ها رهایش نکنی، از لغزشش درگذری، گناهش راببخشی و با او به خوبی و بزرگواری معاشرت کنی.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
فی حقوق الجار-: ان استغاثک أغثته وان استقرضک أقرضته وان افتقر عدت علیه وان أصابته مصیبة عزیته وان أصباه خیر هناته وان مرض عدته وان مات اتبعت جنازته و لا تستطل علیه بالبناء فتحجب عنه الریح الا باذنه...؛
درباره حقوق همسایه فرمودند: اگر از تو کمک خواست کمکش کنی، اگر از تو قرض خواست به او قرض دهی، اگر نیازمند شد نیازش را بر طرف سازی، اگر مصیبتی دید او را دلداری دهی، اگر خیری به او رسید به وی تبریک گویی، اگر بیمار شد به عیادتش روی، وقتی مرد در تشییع جنازه اش شرکت کنی. خانه ات را بلندتر از خانه او نسازی تا جلوی جریان هوا را بگیری مگر آن که خودش اجازه دهد...
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ما آمن بی من بات شبعان وجاره طاویاً، ما آمن بی من بات کاسیاً وجاره عاریاً؛
به من ایمان نیاورده است آن کس که شب سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد. به من ایمان نیاورده است آن کسی که شب پوشیده بخوابد و همسایه اش برهنه باشد.
(8)
امام کاظم (علیه السلام):
لیس حسن الجوار کف الاذی ولکن حسن الجوار الصبر علی الاذی؛
خوش همسایگی تنها این نیست که آزار نرسانی، بلکه خوش همسایگی این است که در برابر آزار و اذیت همسایه صبر داشته باشی.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا یدخل الجنة عبد لا یأمن جاره بوائقه؛
کسی که همسایه از شرش در امان نباشد به بهشت نمی رود.
(10)
امام صادق (علیه السلام):
من له جار و یعمل بالمعاسی فلم ینهه فهو شریکه؛
هر کس همسایه ای را داشته باشد که گناه می کند ولی او را نهی نکند، شریک در گناه اوست.