فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

75 - تربیت

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الناس معادن والعرق دساس وأدب السوء کعرق السوء؛
مردم همانند معدن ها مختلف اند و اصل و نسب در انسان موثر است و تربیت بد همانند اصل و نسب بد است.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أکرموا أولادکم و أحسنوا آدابهم یغفر لکم؛
فرزندان خود را گرامی بدارید و خوب تربیتشان کنید تا گناهان شما آمرزیده شود.
(3)
امام سجاد (علیه السلام):
اللهم... أعنی علی تربیتهم و تأدیبهم وبرهم؛
خدایا مرا بر تربیت، ادب آموزی و نیکی کردن به فرندانم ی اری فرما.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أدبوا أولادکم علی ثلاث خصال: حب نبیکم وحب أهل بیته وقراءة القرآن؛
فرزندان خود را به کسب سه خصلت تربیت کنید: دوستی پیامبرتان و دوستی خاندانش و قرائت قرآن.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الولد سید سبع سنین و عبد سبع سنین ووزیر سبع سنین؛
فرزند هفت سال سرور، هفت سال فرمانبردار و هفت سال وزیر است.
(6)امام سجاد (علیه السلام):
وأما حق الولد فتعلم أنه منک ومضاف الیک فی عاجل الدنیا بخیره و شره وأنک مسؤول عما ولیته من حسن الادب والدلالة علی ربه والمعونة له علی طاعته...؛
حق فرزند این است که بدانی او از تو است در دنیا با هر خیر و شری که دارد به تو منسوب است و تو مسئول تربیت نیکو و راهنمایی اش به سوی خدا و یاریش در اطاعت از پروردگارش هستی...
(7)
امام علی (علیه السلام):
من سأل فی صغره أجاب فی کبره؛
هر کس در خردسالی سئوال کند، در بزرگسالی پاسخ می گوید.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
انا نامر صبیاننا بالصلاة والصیام ما أطاقوا اذا کانوا أبناء سبع سنین؛
ما هنگامی که کودکانمان هفت ساله می شوند به اندازه ای که طاقت دارند آنان را به انجام نماز و روزه فرمان می دهیم.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
عرامة الصبی فی صغیر زیادة فی عقله فی کبره؛
بازی گوشی کودک در خردسالی اش مایه فزونی عقل در بزرگسالی اوست.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی: رحم الله والدین حملا ولدهما علی برهما؛
ای علی: خداوند رحمت کند پدر و مادری را که فرزند خویش را بر نیکی کردن به خودشان یاری کنند.

76 - خانواده

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
خیرکم خیرکم لاهله وأنا خیرکم لاهلی ما أکرم النساء الا کریم أهانهن الا لئیم؛
بهترین شما کسی است که برای خانواده اش بهتر باشد، و من از همه شما برای خانواده ام بهترم، زنان را گرامی نمی دارد، مگر انسان بزرگوار و به آنان اهانت نمی کند مگر شخص پست و بی مقدار.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الرجل راع علی أهل بیته وهو مسؤول عنهم والمرأة راعیة علی بیت بعلها وولده وهی مسؤولة عنهم...؛
مرد، سرپرست خانواده است و درباره آنان از او سئوال می شود و زن، سرپرست خانه شوهر و فرندان اوست و درباره آنان از وی سئوال می شود.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
خیر الرجال من أمتی الذین لا یتطاولون علی أهلیهم ویحنون علیهم ولا یظلمونهم؛
بهترین مردان امت من کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن نباشند و اهانت نکنند و دلسوزشان باشند و به آنان ظلم نکنند.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
من حسن بره بأهل بیته مد له فی عمره؛
هر کس به شایستگی در حق خانواده اش نیکی کند، عمرش طولانی می شود.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أدخل علی أهل بیته سروراً خلق الله من ذلک السرور خلقاً یستغفر له الی یوم القیامة؛
هر کس خانواده اش را شاد کند، خداوند از آن شادی موجودی می آفریند که تا روز قیامت برای او آمرزش بخواهد.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
لایزال المومن یورث أهل بیته العلم و الادب الصالح حتی یدخلهم الجنة جمیعاً؛
مومن همواره خانواده خود را از دانش و تربیت شایسته بهره مند می سازد تا همه آنان را وارد بهشت کند.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا أراد الله بأهل بیت خیراً فقههم فی الدین ووقر صغیرهم کبیرهم ورزقهم الرفق فی معیشتهم والقصد فی نفقاتهم و بصرهم عیوبهم فیتوبوا منها؛
هر گاه خداوند برای خانواده ای خیر بخواهد آنان را در دین دانا می کند، کوچک ترها بزرگ ترهایشان را احترام می نمایند، مدارا در زندگی و میانه روی در خرج روزیشان می نماید و به عیوبشان آگاهشان می سازد تا آنها را برطرف کنند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی: خدمة العیال کفارة للکبائر وتطفی غضب الرب، ومهور الحور العین و تزید فی الحسنات والدرجات؛
یا علی: خدمت به خانواده، کفاره گناهان کبیره و خاموش کننده خشم خداوند و مهریه حورالعین و زیاد کننده حسنان و درجات است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
المومن یأکل بشهوة أهله، المنافق یأکل أهله بشهوته؛
مومن به میل و رغبت خانواده اش غذا می خورد ولی منافق میل و رغبت خود را به خانواده اش تحمیل می کند.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
تلا رسول الله (صلی الله علیه و اله) (قوا أنفسکم وأهلیکم ناراً) فقالوا: یا رسول الله کیف نقی أهلنا ناراً؟ قال: تامرونهم بما یحب الله و تنهونهم عما یکره الله؛
رسول خدا (صلی الله علیه و اله) این آیه را تلاوت فرمودند: خود و خانواده تان را از آتش دوزخ حفظ کنید، گفتند: ای رسول خدا! چگونه خانواده مان را از آتش دوزخ حفظ کنیم؟ فرمودند: به آنچه خدا دوست دارد امرشان کنید و از آنچه خدا نمی پسندد، نهیشان نمائید.

77 - یتیم

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
خیر بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یحسن الیه وشر بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یساء الیه أنا و کافل الیتیم فی الجنته هکذا؛
بهترین خانه های مسلمانان خانه ای است که در آن یتیمی باشد و به او نیکی کنند و بدترین خانه های مسلمانان خانه ای است که در آن یتیمی باشد و با او بدی کنند، من و سرپرست یتیم در بهشت مانند دوانگشت همراهیم.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی اذا بکی الیتیم اهتز العرش، فیقول الله عزوجل لجبرئیل: وسع فی النار لمن أبکاه فانی ابکیه، ووسع فی الجنة لمن أضحکه فانی اضحکه؛
ای علی هر گاه یتیم بگرید، عرش به لرزه می افتد، سپس خداند عزوجل به جبرئیل می فرماید: آتش دوزخ را برای کسی که او را گریاند، گسترش بده که من او را خواهم گریاند. و برای کسی که او را خنداند در بهشت جایی بازکن که من او را خندان سازم.
(3)
امام علی (علیه السلام):
ما من مومن و لا مومنة یضع یده علی راس یتیم ترحماً له الا کتب الله له بکل شعرة مرت یده علیها حسنة؛
هیچ مرد و زن مومنی نیست که دست محبت بر سر یتیمی بگذارد، مگر این که خداوند به اندازه هر تار مویی که بر آن دست کشیده است ثوابی برایش بنویسد.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کن للیتیم کالاب الرحیم، واعلم أنک تزرع کذلک تحصد؛
برای یتیم چون پدر و مادر باش، و بدان که هر چه کشت کنی همان می دروی.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من عال یتیاً حتی یستغنی عنه أوحب الله عزوجل له بذلک الجنته کما أوجب الله لاکل مال الیتیم النار؛
هر کس یتیمی را سرپرستی کند تا آن که بی نیاز گردد، خداوند به سبب این کار بهشت را بر او واجب می سازد، همچنان که آتش دوزخ را بر خورنده مال یتیم واجب ساخته است.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أتحب أن یلین قلبک وتدرک حاجتک؟ ارحم الیتیم وامسح راسه واطعمه من طعامک یلن قلبک وتدرک حاجتک؛
آیا دوست داری نرم دل شوی و به خواسته ات برسی؟ به یتیم مهربانی کن و دست محبت بر سر او بکش و از غذایت به او بخوران، تا دلت نرم شود و به خواسته ات برسی.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ثلاثه فی ظل العرض یوم القیامة یوم لاظل الا ظله... وامرأة مات زوجها و ترک علیها أیتاماً صغاراً وقالت: لا أتزوج علی أیتامی حتی یموتوا أویغنیهم الله...؛
سه کس در روز قیامت هنگامی که سایه ای جز سایه عرش نیست در آن جای دارند... و زنی که شوهرش بمیرد و اطفال صغیری باقی گذارد و او گوید من با وجود یتیمان خود شوهر نمی کنم تا بمیرند یا خداوند آنها را بی نیاز کند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أحسن الی یتیم أو یتیمة کنت أنا و هو فی الجنة کهاتین؛
هر کس به پسر و یا دختر یتیمی نیکی کند، من و او در بهشت مانند این دو انگشت همسایه یکدیگریم.
(9)
امام باقر (علیه السلام):
أربع من کن فیه بنی الله له بیتاً فی الجنة: من آوی الیتیم ورحم الضعیف وأشفق علی والدیه وأنفق علیهما ورفق بمملوکه؛
چهار چیز است که اگر در کسی باشد خداوند خانه ای در بهشت برای او بنا می کند: کسی که یتیمی را پناه بدهد، به ناتوان رحم کند، نسبت به پدر و مادرش دلسوز و مهربان باشد، برای آنها خرج کند و با مملوک خود مدارا نماید.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لما اسری بی الی السماء رأیت قوماً تقذف فی أجوافهم النار و تخرج من أدبارهم، فقلت: من هولاء یا جبرئیل؟ فقال: هؤلاء الذین یأکلون أموال الیتامی ظلماً؛
شبی که به آسمان برده شدم گروهی را دیدم که در شکم های آنها آتش افکنده می شود و از مخرجشان خارج می گردد. گفتم: ای جبرئیل، اینها کیستند؟ گفت: اینها کسانی هستند که اموال یتیمان را به ناحق می خورند.