فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

42 - امانتداری

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا تزال امتی بخیر ما تحابوا و تهادوا وأدوا الامانة؛
امت من تا هنگامی که یگدیگر را دوست بدارند، به یکدیگر هدیه دهند و امنانتداری کنند، در خیر و خوبی خواهند بود.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
انظر ما بلغ به علی (علیه السلام) عند رسول الله (صلی الله علیه و اله) فالزمه فان علیاً (علیه السلام) انما بلغ ما بلغ به عند رسول الله بصدق الحدیث وأداء الامانة؛
بنگر علی (علیه السلام) با چه چیز آن مقام را نزد پیامبر خدا (صلی الله علیه و اله) پیدا کرد همان را پیروی کن. همانا علی (علیه السلام) آن مقام را نزد پیامبر خدا (صلی الله علیه و اله) با راستگویی و امانتداری بدست آورد.
(3)
امام صادق (علیه السلام):
اتقوا الله، وعلیکم بأداء الامانة الی من ائتمنکم فلو أن قاتل أمیرالمومنین (علیه السلام) ائتمننی علی أمانة لادیتها الیه؛
تقوای الهی پیشه کنید و امانت را به کسی که شما را امین دانسته است، باز گردانید، زیرا حتی اگر قاتل امیر المومنین (علیه السلام) امانتی را به من بسپرد هر آینه آن را به او بر می گردانم.
(4)
امام علی (علیه السلام):
الامانة تجر الرزق، والخیانة تجر الفقر؛
امانتداری روزی می آورد و خیانت در امانت فقر.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا تنظروا الی کثرة صلاتهم وصومهم وکثرة الحج والمعروف وطنطنتهم باللیل، ولکن انظروا الی صدق الحدیث وأداء الامانة؛
به زیادی نماز و روزه و حج و احسان و مناجات شبانه مردم نگاه نکنید، بلکه به راستگویی و امانتداری آنها توجه کنید.
(6)
امام علی (علیه السلام):
لا تخن من ائتمنک وان خانک ولاتذع سره وان أذاع سرک؛
به کسی که تو را امین قرار داده است خیانت مکن هر چند او به تو خیانت کرده باشد و راز او را فاش مساز اگر چه او زار تو را فاش ساخته باشد.
(7)
امام علی (علیه السلام):
لا تأمنن ملولا؛
شخص به ستوه آمده و رنجیده را امین مشمار.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من خان أمانة فی الدنیا ولم یردها الی أهلها ثم أدرکه الموت مات علی غیر ملتی ویلقی الله و هو علیه غضبان؛
کسی که در دنیا به امانتی خیانت کند و آن را به صاحبش بر نگرداند و آن گاه بمیرد و دین من نمرده است و با خدا دیدار می کند در حالی که بر او خشمگین است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من ائتمن غیر أمین فلیس له علی الله ضمان لانه قدنهاه أن یاتمنه؛
هر کس به فردی غیر امین امانت بسپارد، خداوند ضامن او نیست، زیرا او را از امانت سپاری به غیر امین باز داشته است.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لیس منا من یحقر الامانة حتی یستهلکها اذا استوددعها؛
از ما نیست کسی که امانت را کوچک بشمارد و از آن مواظبت نکند و در معرض تلف شدن قرار بدهد.

43 - اصلاح بین مردم

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اتقوا الله و أصلحوا ذات بینکم فان الله یصلح بین المومنین یوم القیامة؛
تقوای الهی داشته باشید و اصلاح کنید میان خودتان را زیرا خداوند در روز قیامت میان مومن را اصلاح می کند.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ألا اخبرکم بأفضل من درجه الصیام والصلاة والصدیقه؟ صلاح ذات البین، فان فساد ذات البین هی الحالقة؛
آیا شما را به چیزی با فضیلت تر از نماز روزه و صدقه (زکات) آگاه نکنم؟ آن چیز اصلاح میان مردم است، زیرا تیره شدن رابطه میان مردم ریشه کن کننده دین است.
(3)
امام کاظم (علیه السلام):
طوبی للمصلحین بین الناس، اولئک هم المقربون یوم القیامة؛
خوشا به سعادت اصلاح کننده بین مردم که آنان همان مقربان روز قیامت اند.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
للمفضل -: اذا رأیت بین اثنین من شیعتنا منازعة فافتدها من مالی؛
به مفضل فرمودند: هر گاه میان دو نفر از شیعان من نزاعی دیدی از مال من غرامت بده (یعنی با پرداخت وجه مورد اختلاف، میان آنان را اصلاح کن).
(5)
امام صادق (علیه السلام):
صدقه یحبها الله: اصلاح بین الناس اذا تفاسدوا، وتقارب بینهم اذا تباعدوا؛
صدقه ای که خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح میان مردم هر گاه رابطه شان تیره و شده و نزدیک کردن آنها به یکدیگر هر گاه از هم دور شدند.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
الکلام ثلاثة: صدق وکذب واصلاح بین الناس قال: قیل له: جعلت فداک ما الاصلااح بین الناس؟ قال: تسمع من الرجل کلاماً یبلغه فتخبث نفسه، فتلقاه فتقول: سمعت من فلان قال فیک من الخیر کذا و کذا، خلاف ما سمعت منه؛
سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح میان مردم به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح میان مردم چیست؟ فرمودند: از کسی سخنی درباره دیگری می شنوی که اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت می شود. پس تو آن دیگری را می بینی و برخلاف آنچه شنیده ای، به او می گویی: از فلانی شنیدم که در خوبی تو چنین و چنان می گفت.
(7)
امام صادق (علیه السلام):
... والله ما اوتی لقمان الحکمة بحسب، ولامال ولاأهل و لا بسط فی جسم ولاجمال ولکنه کان رجلا قویا الی أن قال: ولم یمر برجلین یختصمان أو یقتتلان الا أصلح بینهما ولم یمض عنهما حتی تحاجزا؛
... به خدا قسم که: به لقمان تنها حکمت و دانش عطا نشده بود، و نیز دارائی و خانواده و قدرت جسمی و زیبایی چشمگیر نداشت ولی او مردی با اراده بود تا آنجا که امام فرمودند: و او به دو نفر که با هم نزاع می کردند و یا می جنگیدند نمی گذشت مگر اینکه: میانشان صلح برقرار می کرد و از پیش آنان نمی رفت تا آنکه آنها دست از نزاع و جنگ کشیده و متفرق می شدند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أیما مسلمین تهاجرا فمکثا ثلاثاً لا یصطلحان الا کانا خارجین من الاسلام، ولم یکن بینهما ولایة فأیهما سبق الی کلام أخیه کان السابق الی الجنة یوم الحساب؛
هر دو مسلمانی که با هم قهر کنند و سه روز به قهر خود ادامه دهند و آشتی نکنند، هر دو از اسلام بیرون روند و میان آنان هیچ پیوند دینی نباشد و هر کدام از آنها پیش از دیگری با برادرش حرف بزند، در روز حسابرسی زودتر به بهشت می رود.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الصلح جائز بین المسلمین، الا صلحاً أحل حراماً وحرم حلالا؛
صلح میان مسلمانان جایز است، مگر صلحی که حرامی را حلال یا حلالی را حرام کند.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله أحب الکذب فی الصلاح وأبغض الصدق فی الفساد؛
براستی که خداوند دروغی را که باعث اصلاح باشد دوست می دارد و راستی را که موجب فساد گردد، دشمن می دارد.

44 - تشکر از مردم

(1)
امام سجاد (علیه السلام):
أما حق ذی المعروف علیک فأن تشکره و تذکر معروفه، و تکسبه المقالة الحسنة و تخلص له الدعاء فیما بینک و بین الله عزوجل، فاذا فعلت ذلک کنت قد شکرته سراً و علانیة، ثم ان قدرت علی مکافاته یوماً کافیته؛
حق کسی که به تو نیکی کرده، این است که از او تشکر کنی و نیکیش را به زبان آوری و از وی به خوبی یاد کنی و میان خود و خدای عزوجل برایش خالصانه دعا کنی، هر گاه چنین کردی بی گمان پنهانی و آشکارا از او تشکر کرده ای. سپس اگر روزی توانستی نیکی او را جبران کنی، جبران کن.
(2)
امام رضا (علیه السلام):
من لم یشکر المنعم من المخلوقین لم یشکر الله عزوجل؛
هر کس در مقابل خوبی مردم تشکر نکند، از خدای عزوجل تشکر نکرده است.
(3)
امام علی (علیه السلام):
ان مکرمة صنعتها الی أحد من الناس، انما أکرمت بها نفسک و زینت بها عرضک، فلا تطلب من غیرک شکر ما صنعت الی نفسک؛
اگر به کسی خوبی کردی در واقع با این کار خود را گرامی داشته ای و به خودت آبرو داده ای، پس به سبب خوبی ای که به خودت کرده ای از دیگران خواهان تشکر مباش.
(4)
امام علی (علیه السلام):
شکرک للراضی عنک یزیده رضا ووفاء، شکرک للساخط علیک یوجب لک منه صلاحاً وتعطفاً؛
سپاسگزاری تو از کسی که از تو راضی است، موجب رضایت و وفاداری بیشتر او می شود و سپاسگزاریت از کسی که از تو ناخشنود است، سبب رفع ناراحتی و مهربانی او نسبت به تو می شود.
(5)
امام علی (علیه السلام):
من صنع بمثل ما صنع الیه فانما کافاه و من اضعفه کان شکوراً؛
هر کس در برابر خوبی ای که به او شده همانند آن را انجام دهد آن را تلافی کرده است و اگر بیشتر از آن خوبی کند سپاسگزاری نموده است.
(6)
امام رضا (علیه السلام):
ان الله عزوجل أمر... بالشکر له وللوالدین فمن لم یشکر والدیه لم یشکر الله؛
خدای عزوجل دستور داد... به سپاسگزاری از خود و از پدر ومادر، پس کسی که از پدر و مادر خود سپاسگزاری نکند از خداوند سپاسگزاری نکرده است.
(7)
امام صادق (علیه السلام):
لعن الله قاطعی سبل المعروف قیل وما قاطعوا سبل المعروف؟ قال: الرجل یصنع الیه المعروف فیکفره، فیمتنع صاحبه من أن یصنع ذلک الی غیره؛
خدا لعنت کند راهزنان نیکی را. سئوال شد راهزنان نیکی چه کسانی هستند؟ فرمودند: کسی که به او نیکی شود، و او ناسپاسی کند، در نتیجه نیکوکاران را از نیکی به دیگران باز دارد.
(8)
امام علی (علیه السلام):
لا یزهدنک فی المعروف من لا یشکر لک، فقد یشکرک علیه من لا یستمتع بشی ء منه، وقد تدرک من شکر الشاکر أکثر مما أضاع الکافر، والله یحب المحسنین؛
تشکر نکردن دیگران از تو نباید تو را به خوبی کردن بی رغبت سازد، زیرا کسی که از آن نیکی کم ترین بهره ای نمی برد (یعنی خداوند) از تو قدردانی می کند و از سپاسگزاری این سپاسگزار به بیش از آن چیز می رسی که فرد ناسپاس فرو گذاشته است و خداوند نیکو کاران را دوست دارد.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
ان المومن مکفر وذلک أن معروفه یصعد الی الله تعالی فلا ینتشر فی الناس، والکافر مشهور وذلک أن معروفه للناس ینتشر فی الناس و لا یصعد الی السماء؛
مومن ناسپاسی می شود، زیرا خوبی او به درگاه خدای متعال و در میان مردم شایع نمی شود، اما خوبی های کافر شایع می شود چون برای مردم است و به درگاه الهی بالا نمی رود.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أفضل الناس عند الله منزلة وأقربهم من الله وسیلة المحسن یکفر احسانه؛
بهترین مردم در نزد خداوند و نزدیک ترین آنان به او، نیکوکاری است که از نیکی او قدردانی نمی شود.