فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

38 - حرص

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ایاکم والشح فانما هلک من کان قبلکم بالشح امرهم بالبخل فبخلوا وأمر هم بالقطیعة وامرهم بالفجور ففجروا؛
از حرص بپرهیزید که پیشینیان شما در نتیجه حرص هلاک شدند، حرص آنها را به بخل وادار کرد بخیل شدند. به قطع رحم وادار کرد و قطع رابطه کردند با خویشاوندان. به بدی وادارشان کرد و بدکار شدند.
(2)
امام علی (علیه السلام):
ان الدنیا مشغلة عن غیرها ولم یصب صاحبها منها شیئاً الا فتحت له حرصاً علیها ولهجاً بها ولن یستغنی صاحبها بما نال فیها عمالم یبلغه منها؛
براستی که دنیا آدمی را به کلی سرگرم می سازد و نیا پرست به چیزی از آن نرسد، مگر آن که باب حرص و شیفتگی به آن بر رویش گشوده شود و به آنچه از این دنیا دست یافته اکتفا نمی کند تا در پی چیزی که بدست نیاورده نرود.
(3)
امام حسین (علیه السلام):
لیست العفة بما نعة رزقاً و لا الحرص بجالب فضلاً وان الرزق مقسوم والاجل محتوم واستعمال الحرص طالب المأثم؛
نه خودداری از حرام و ناپسند، مانع روزی می شود و نه حرص روزی بیشتر می آورد، که روزی تقسیم شده و اجل حتمی است و حرص به سوی گناه می کشد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
حرم الحریص خصلتین ولزمته خصلتان: حرم القناعة فافتقد الراحة وحرم الرضا فافتقد الیقین؛
حریص از دو خصلت محروم شده و در نتیجه دو خصلت را با خود دارد: از قناعت محروم است و در نتیجه آسایش را از دست داده است، از راضی بودن محروم است و در نتیجه یقین را از دست داده است.
(5)
امام باقر (علیه السلام):
مثل الحریص علی الدنیا مثل دودة القز: کلما ازدادت من القز علی نفسها لفاً کان أبعد لها من الخروج، حتی تموت غماً؛
مثل حریص به دنیا، مثل کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود ببافد خارج شدن از پیله بر او سخت تر می شود تا آن که از غصه می میرد.
(6)
امام علی (علیه السلام):
الحرص موقع فی کثیر الغیوب؛
حرص انسان را به عیب های زیادی مبتلا می کند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
اغنی الاغنیاء من لم یکن للحرص أسیراً؛
بی نیازترین بی نیازان کسی است که اسیر حرص نباشد.
(8)
امام علی (علیه السلام):
انتقم من الحرص بالقناعة کما تنتقم من العدو بالقصاص؛
از حرص، با قناعت انتقام بگیر، چنان که با قصاص از دشمن انتقام می گیری.
(9)
امام علی (علیه السلام):
أعظم الناس ذلا الطامع الحریص المریب؛
ذلیل ترین مردم، کسی است که طمعکار، حریص و وسوسه گر باشد.
(10)
امام علی (علیه السلام):
ان البخل والجبن والحرص غرائز شتی یجمعها سوء الظن بالله؛
به درستی که بخل و ترس و حرص، غریزه ها و تمایللات متعدد و پراکنده ای هستند که سوءظن به خداوند آنها را جمع می کند.

39 - رحم

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله رحیم یحب الرحیم یضع رحمته علی کل رحیم؛
خداوند رحیم است و رحیم را دوست دارد و دست مهر خود را بر سر هر رحیمی می گذارد.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
والذی نفسی بیده لا یدخل الجنة الا رحیم، قالوا: کلنا رحیم، قال: لا حتی ترحم العامة؛
سوگند به آنکه جانم در دست اوست کسی جز شخص رحیم به بهشت نمی رود. عرض کردند: همه ما دلرحم و مهربانیم، فرمودند: نه، مگر آن گاه که به عموم مردم رحم کنید.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من رحم ولو ذبیحة عصفور رحمه الله یوم القیامة؛
هر کس حتی به لاشه گنجشکی رحم کند، خداوند در روز قیامت به او رحم خواهد کرد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
المومن... ینصر المظلوم و یرحم المسکین. نفسه منه فی عناء والناس منه فی راحة؛
مومن... مظلوم را یاری می کندد و به مسکین و درمانده رحم می نماید، جانش از او در رنج است و مردم از او در آسایش.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ارحم الصغیر ووقر الکبیر تکن من رفقائی؛
به کودکان رحم کن و بزرگسالان را احترام نما تا از دوستان من باشی.
(6)
امام علی (علیه السلام):
انما ینبغی لاهل العصمة والمصنوع الیهم فی السلامة أن یرحموا أهل الذنوب والمعصیة ویکون الشکر هو الغالب علیهم؛
شایسته است که افراد پاکدامن و بهره مند از سلامت، با گنهکاران و اهل معصیت، رحیم باشند و سپاسگزاری (حق) بر جان آنان چ یره شود.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من لا یرحم لا یرحم ومن لایغفر له ومن لایتب لا یتوب الله علیه؛
هر کس رحم نکند به او رحم نشود، هر کس نبخشد بخشیده نشود و هر کس پوزش را نپذیرد، خداوند پوزش و توبه او را نخواهد پذیرفت.
(8)
امام علی (علیه السلام):
یا أیها الانسان ما جرأک علی ذنبک...؟! أما ترحم من نفسک ما ترحم من غیرک؛
ای انسان، چه چیز تو را در گناه کردن گستاخ کرده است...؟! چرا همچنان که به دیگران رحم می کنی به خودت رحم نمی کنی؟!
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ارحموا عزیزاً ذل، وغنیاً افتقر وعالماً ضاع فی زمان الجهال؛
به عزیزی که خوار گشته و ثروتمندی که فقیر شده و دانشمندی که در روزگار نادانان تباه گردیده است، رحم کنید.
(10)
امام علی (علیه السلام):
ارحم من دونک یرحمک من فوقک وقس سهوه بسهوک ومعصیته لک بمعصیتک لربک وفقره الی رحمتک بفقرک الی رحمة ربک؛
به زیر دست خود رحم کن تا بالا دستت به تو رحم کند و خطای او را با خطای خودت و نافرمانی اش از تو را با نافرمانی خود از پروردگارت و احتیاج او به ترحم تو را به احتیاجت و رحمت و بخشایش خدایت بسنج.

40 - غبطه

(1)
امام صادق (علیه السلام):
ان المومن یغبط ولایحسد والمنافق یحسد ولایغبط؛
مومن غبطه می خورد و حسادت نمی ورزد، منافق حسادت می ورزد و غبطه نمی خورد.
(غبطه آن است که آرزو کنی آنچه دیگری دارد، داشته باشی بدون اینکه آرزوی نابودی نعمت دیگری را داشته باشی و حسد آن است که بخواهی نعمتی را که دیگری دارد، نداشته باشد).
(2)
امام صادق (علیه السلام):
من کان آخر یومیه خیرهما فهو مغبوط؛
کسی که امروزش بهتر از دیروزش باشد، شایسته است که مورد غبطه قرار گیرد.
(3)
امام علی (علیه السلام):
أغبط الناس المسارع الی الخیرات؛
شایسته ترین مردم که مورد غبطه قرار گیرد کسی است که برای انجام کار خیر سبقت می گیرد.
(4)
امام علی (علیه السلام):
ما المغبوط الا من کانت همته نفسه لا یغبها عن محاسبتها و مطالبتها ومجاهدتها؛
شایسته نیست کسی مورد غبطه قرار گیرد، مگر کسی که همتش خودش باشد در این که از خودش حساب کشی کند و خودش را مؤاخذه نماید و در اصلاح خود بکوشد.
(5)
امام علی (علیه السلام):
ان المغبون من غبن عمره وان المغبوط من أنفذ عمره فی طاعة ربه؛
بدرستی که زیانکار کسی است که عمرش را بیهوده تلف کند، و کسی که عمر خود را در اطاعت خدا بگذارند شایسته است مورد غبطه قرار گیرد.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
رأی موسی (علیه السلام) رجلا عند العرش فغبطه بمکانه فسأل عنه فقال: کان لایحسد الناس علی ما آتاهم الله من فضله؛
حضرت موسی (علیه السلام) مردی را نزد عرش دید و به جایگاه او غبطه خورد و در مورد او سوال کرد. به او گفته شد که او به آنچه خداوند از فضل خود به مردم داده است حسد نمی برد.
(7)
امام صادق (علیه السلام):
انه قال لبعض شیعته - علیکم بالورع والاجتهاد، وصدق الحدیث وأداء الامانة والتمسک بما أنتم علیه، فانما یغتبط أحدکم اذا انتهت نفسه الی هاهنا، وأومی بیده الی حلقه؛
امام صادق (علیه السلام) به بعضی از شیعیان خود فرمودند: بر شما لازم است پرهیزکاری و تلاش و راستگویی و امانت داری و چنگ زدن به مذهب خود، زیرا هر یک از شما به هنگام جان دادن، غبطه او را خواهد خورد.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
فی فضل زیارة الحسین بن علی (علیه السلام) ولقد حدثنی أبی أنه لم یخل مکانه منذ قتل من مصل یصلی علیه من الملائکة أو من الجن أومن الانس أو من الوحش وما من شی ء الا وهو یغبط زائره ویتمسح به ویرجو فی النظر الیه الخیر لنظره الی قبره؛
پدرم در فضیلت زیارت حسین بن علی (علیه السلام) فرمودند : جایگاه آن حضرت از آن زمان که کشته شده، از فرشته یا جن یا حیوان وحشی که بر آن حضرت درود می فرستد خالی نیست و هر چیزی غبطه زائر آن حضرت را می خورد و خود را به او می مالد و در نگاه کردن به زائر امام حسین (علیه السلام) امید خیر دارد زیرا او به قبر امام حسین (علیه السلام) نگاه کرده است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یروی عن ربه تبارک وتعالی - حقت محبتی علی المتزاورین فی وحقت محبتی علی المتباذلین فی وهم علی منابر من نور یغبطهم النبیون والصدیقون بمکانهم؛
خداوند متعال می فرماید: برخود واجب کرده ام دوست داشتن کسانی که به خاطر من به دیار یکدیگر می روند و کسانی که در راه من به یکدیگر بخشش می نمایند، چنین کسانی (روز قیامت) بر منابری از نورند به گونه ای که پیامبران و صدیقین به جایگاه آنان غبطه می خورند.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ألا احدثکم عن أقوام لیسوا بأنبیاء و لا شهداء یغبطهم یوم القیامة الانبیاء والشهداء بمنازلهم من الله علی منابر من نور. قیل: من هم یا رسول الله؟ قال: هم الذین یحببون عباد الله الی الله و یحببون الله الی عباد، قلنا: هذا حببوا الله الی عباده، فکیف یحببون عباد الله الی الله؟ قال: یأمرونهم بما یحب الله وینهونهم عما یکره الله، فاذا أطاعوهم أحبهم الله؛
آیا آگاه کنم شما را از گروهی که نه از انبیا هستند و نه از شهدا، ولی انبیا و شهدا در روز قیامت به مقام و منزلت آنان غبطه می خورند، و آنها بر منبرهایی از نور نشسته اند؟ سوال شد ای رسول خدا! آنان کیانند؟ فرمودند: آنان کسانی هستند که بندگان خدا را نزد خدا و خدا را نزد بندگانش محبوب می گرداند عرض کردیم: ایجاد محبت خدا در دلها معلوم است، ولی چگونه بندگان را نزد خدا محبوب می گردانند؟ فرمودند: آنان را فرمان می دهند به آنچه خدا دوست می دارد و باز می دارند از آنچه خدا دوست نمی دارد، پس اگر آنان را اطاعت کنند، خداوند دوستشان می دارد.