فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

37 - قناعت

(1)
امام علی (علیه السلام):
أنعم الناس عیشاً منحه الله سبحانه القناعة و أصلح له زوجه؛
خوش ترین زندگی را کسی دارد که خداوند سبحان قناعت را ارزانیش داشته و همسری پاک وشایسته نصیبش گردانیده است.
(2)
حدیث قدسی:
أوحی الله تعالی داود (علیه السلام) وضعت الغنی فی القناعة وهم یطلبونه فی کثیرة المال فلا یجدونه؛
خداوند متعال به داود (علیه السلام) وحی کرد: من بی نیازی را در قناعت نهاده ام، اما مردم آن را در فراوانی مال می جویند. از این رو نمی یابندش.
(3)
امام علی (علیه السلام):
من قنعت نفسه عز معسراً؛
هر کس قانع باشد، در عین تنگدستی با عزت است.
(4)
امام علی (علیه السلام):
ثمرة القناعة الاجمال فی المکتسب والعزوف عن الطلب؛
میوه قناعت، میانه روی در کسب و کار است و خویشتنداری از دست دراز کردن سوی مردم.
(5)
امام علی (علیه السلام):
فی صفة الانبیاء -، ولکن الله سبحانه جعل رسله اولی قوة فی عزائمهم وضعفة فیماتری الاعین من حالاتهم مع قناعة تملا القلوب والعیون غنی وخصاصة تملا الابصار والاسماع اذی؛
در صفات پیامبران می فرماید: خداوند سبحان فرستادگان خود را دارای اراده هایی قوی قرار داد ولی از نظر ظاهر ضعیف بودند قناعتی داشتند که چشم و دلشان را سیر می کرد، هر چند اگر فقر و ناداری آنان معلوم می گشت، چشم ها و گوش ها را از ناراحتی لبریز می نمود.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
انظر الی من هو دونک فی المقدرة و لا تنظر الی من هو فوقک فی المقدرة فان ذلک أقنع لک بما قسم لک؛
به ناتوان تر از خودت، بنگر و توانگر از خویش، منگر، زیرا که تو را به آنچه قسمت تو شده است قانع تر می سازد.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
واقنع بما اوتیته یخف علیک الحساب؛
به آنچه داده شده ای قانع باشد، تا حسابت سبک شود.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
من رضی الله بالیسیر من المعاش رضی الله بالیسیر من العمل؛
هر کس به معاش (و روزی) اندک خدا خشنود باشد، خداوند به عمل اندک او خشنود شود.
(9)
امام علی (علیه السلام):
اقنعوا بالقلیل من دنیاکم لسلامة دینکم فان المومن البلغة الیسیرة من الدنیا تقنعه؛
برای سالم ماندن دینتان، به اندکی از دنیای خود قانع باشید، زیرا که مومن را اندکی او را کفایت کند قاتع می سازد.
(10)
امام صادق (علیه السلام):
اقنع بما قسم الله لک ولاتنظر الی ما عند غیرک و لا تتمن ما لست نائله فانه من قنع شبع ومن لم یقنع لم یشبع وخذ حظک من آخرتک؛
به آنچه خداوند قسمت تو کرده قانع باش و به آنچه دیگران داردند چشم مدوز و آنچه را که بدان نمی رسی، آرزو مکن زیرا کسی که قانع باشد، سیر می شود و کسی که قانع نباشد، سیر نمی شود و به فکر بهره آخرتت باش.

38 - حرص

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ایاکم والشح فانما هلک من کان قبلکم بالشح امرهم بالبخل فبخلوا وأمر هم بالقطیعة وامرهم بالفجور ففجروا؛
از حرص بپرهیزید که پیشینیان شما در نتیجه حرص هلاک شدند، حرص آنها را به بخل وادار کرد بخیل شدند. به قطع رحم وادار کرد و قطع رابطه کردند با خویشاوندان. به بدی وادارشان کرد و بدکار شدند.
(2)
امام علی (علیه السلام):
ان الدنیا مشغلة عن غیرها ولم یصب صاحبها منها شیئاً الا فتحت له حرصاً علیها ولهجاً بها ولن یستغنی صاحبها بما نال فیها عمالم یبلغه منها؛
براستی که دنیا آدمی را به کلی سرگرم می سازد و نیا پرست به چیزی از آن نرسد، مگر آن که باب حرص و شیفتگی به آن بر رویش گشوده شود و به آنچه از این دنیا دست یافته اکتفا نمی کند تا در پی چیزی که بدست نیاورده نرود.
(3)
امام حسین (علیه السلام):
لیست العفة بما نعة رزقاً و لا الحرص بجالب فضلاً وان الرزق مقسوم والاجل محتوم واستعمال الحرص طالب المأثم؛
نه خودداری از حرام و ناپسند، مانع روزی می شود و نه حرص روزی بیشتر می آورد، که روزی تقسیم شده و اجل حتمی است و حرص به سوی گناه می کشد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
حرم الحریص خصلتین ولزمته خصلتان: حرم القناعة فافتقد الراحة وحرم الرضا فافتقد الیقین؛
حریص از دو خصلت محروم شده و در نتیجه دو خصلت را با خود دارد: از قناعت محروم است و در نتیجه آسایش را از دست داده است، از راضی بودن محروم است و در نتیجه یقین را از دست داده است.
(5)
امام باقر (علیه السلام):
مثل الحریص علی الدنیا مثل دودة القز: کلما ازدادت من القز علی نفسها لفاً کان أبعد لها من الخروج، حتی تموت غماً؛
مثل حریص به دنیا، مثل کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود ببافد خارج شدن از پیله بر او سخت تر می شود تا آن که از غصه می میرد.
(6)
امام علی (علیه السلام):
الحرص موقع فی کثیر الغیوب؛
حرص انسان را به عیب های زیادی مبتلا می کند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
اغنی الاغنیاء من لم یکن للحرص أسیراً؛
بی نیازترین بی نیازان کسی است که اسیر حرص نباشد.
(8)
امام علی (علیه السلام):
انتقم من الحرص بالقناعة کما تنتقم من العدو بالقصاص؛
از حرص، با قناعت انتقام بگیر، چنان که با قصاص از دشمن انتقام می گیری.
(9)
امام علی (علیه السلام):
أعظم الناس ذلا الطامع الحریص المریب؛
ذلیل ترین مردم، کسی است که طمعکار، حریص و وسوسه گر باشد.
(10)
امام علی (علیه السلام):
ان البخل والجبن والحرص غرائز شتی یجمعها سوء الظن بالله؛
به درستی که بخل و ترس و حرص، غریزه ها و تمایللات متعدد و پراکنده ای هستند که سوءظن به خداوند آنها را جمع می کند.

39 - رحم

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله رحیم یحب الرحیم یضع رحمته علی کل رحیم؛
خداوند رحیم است و رحیم را دوست دارد و دست مهر خود را بر سر هر رحیمی می گذارد.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
والذی نفسی بیده لا یدخل الجنة الا رحیم، قالوا: کلنا رحیم، قال: لا حتی ترحم العامة؛
سوگند به آنکه جانم در دست اوست کسی جز شخص رحیم به بهشت نمی رود. عرض کردند: همه ما دلرحم و مهربانیم، فرمودند: نه، مگر آن گاه که به عموم مردم رحم کنید.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من رحم ولو ذبیحة عصفور رحمه الله یوم القیامة؛
هر کس حتی به لاشه گنجشکی رحم کند، خداوند در روز قیامت به او رحم خواهد کرد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
المومن... ینصر المظلوم و یرحم المسکین. نفسه منه فی عناء والناس منه فی راحة؛
مومن... مظلوم را یاری می کندد و به مسکین و درمانده رحم می نماید، جانش از او در رنج است و مردم از او در آسایش.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ارحم الصغیر ووقر الکبیر تکن من رفقائی؛
به کودکان رحم کن و بزرگسالان را احترام نما تا از دوستان من باشی.
(6)
امام علی (علیه السلام):
انما ینبغی لاهل العصمة والمصنوع الیهم فی السلامة أن یرحموا أهل الذنوب والمعصیة ویکون الشکر هو الغالب علیهم؛
شایسته است که افراد پاکدامن و بهره مند از سلامت، با گنهکاران و اهل معصیت، رحیم باشند و سپاسگزاری (حق) بر جان آنان چ یره شود.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من لا یرحم لا یرحم ومن لایغفر له ومن لایتب لا یتوب الله علیه؛
هر کس رحم نکند به او رحم نشود، هر کس نبخشد بخشیده نشود و هر کس پوزش را نپذیرد، خداوند پوزش و توبه او را نخواهد پذیرفت.
(8)
امام علی (علیه السلام):
یا أیها الانسان ما جرأک علی ذنبک...؟! أما ترحم من نفسک ما ترحم من غیرک؛
ای انسان، چه چیز تو را در گناه کردن گستاخ کرده است...؟! چرا همچنان که به دیگران رحم می کنی به خودت رحم نمی کنی؟!
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ارحموا عزیزاً ذل، وغنیاً افتقر وعالماً ضاع فی زمان الجهال؛
به عزیزی که خوار گشته و ثروتمندی که فقیر شده و دانشمندی که در روزگار نادانان تباه گردیده است، رحم کنید.
(10)
امام علی (علیه السلام):
ارحم من دونک یرحمک من فوقک وقس سهوه بسهوک ومعصیته لک بمعصیتک لربک وفقره الی رحمتک بفقرک الی رحمة ربک؛
به زیر دست خود رحم کن تا بالا دستت به تو رحم کند و خطای او را با خطای خودت و نافرمانی اش از تو را با نافرمانی خود از پروردگارت و احتیاج او به ترحم تو را به احتیاجت و رحمت و بخشایش خدایت بسنج.