فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

25 - گشاده رویی

(1)
امام علی (علیه السلام):
البشر أول البر؛
گشاده رویی، سر آغاز نیکی است.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
حسن البشر یذهب بالسخیمة؛
گشاده رویی کنیه را از بین می برد.
(3)
امام علی (علیه السلام):
البشر شیمة الحر؛
گشاده رویی خوی آزاده است.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کن بشاشاً فان الله یحب البشاشین و تبغض العبوس کریه الوجه؛
گشاده رو باش که خداوند انسانهای گشاده رو را دوست دارد و با اخموی ترش رو دشمن است.
(5)
امام علی (علیه السلام):
بشرک یدل علی کرم نفسک؛
گشاده رویی تو نشانگر بزرگواری و کرامت نفس توست.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
صنائع المعروف و حسن البشر یکسبان المحبة ویدخلان الجنة والبخل و عبوس الوجه یبعدان من الله ویدخلان النار؛
نیکوکاری و گشاده رویی، محبت آورند و به بهشت می برند و بخل و ترشرویی از خدا دور می کنند و به دوزخ برند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
بالبشر وبسط الوجه یحسن موقع البذل؛
با گشاده رویی و خوشرویی، بخشش ارزش پیدا می کند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
انکم لن تسعوا الناس بأموالکم فالقوهم بطلاقة الوجه و حسن البشر؛
شما هرگز نمی توانید با اموال خود همه مردم را بهره مند سازید، پس با آنان با گشاده رویی تمام برخورد کنید.
(9)
امام علی (علیه السلام):
اذا لقیتم اخوانکم فتصافحوا وأظهروا لهم البشاشة و البشر تتفرقوا ما علیکم من الاوزار قد ذهب؛
هر گاه با برادران خود روبه رو شدید و دست دادید و خوشرویی و گشاده رویی نشان دادید، هنگام جدا شدن گناهانتان ریخته است.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
بسط الوجه زینة الحلم؛
گشاده رویی زینت بردباری است.

26 - حیا

(1)
امام علی (علیه السلام):
الحیاء مفتاح کل الخیر؛
حیا کلید همه خوبی هاست.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الحیاء زینة الاسلام؛
حیا زینت اسلام است.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله یحب الحیی الحلیم العفیف المتعفف؛
خداوند انسان با حیای بردبار پاک دامنی را که پاکدامنی می ورزد، دوست دارد.
(4)
امام کاظم (علیه السلام):
احیاء من الایمان والایمان فی الجنة والبذاء من الجفاء و الجفاء فی النار؛
حیا از ایمان و ایمان در بهشت است و بدزبانی از بی مهری و بدرفتاری است و بدرفتاری در جهنم است.
(5)
امام صادق (علیه السلام):
الحیاء علی وجهین فمنه ضعف ومنه قوة واسلام وایمان؛
حیا بر دوگونه است: یکی حیای ضعف و ناتوانی و دیگری حیای قدرت و اسلام و ایمان.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الحیاء عشرة أجزاء فتسعة فی النساء وواحد فی الرجال؛
حیا ده جز دارد، نه جزء آن در زنان و یک جزء آن در مردان.
(7)
امام علی (علیه السلام):
غایة الحیاء أن یستحیی المرء من نفسه؛
اوج حیا این است که آدمی از خودش حیا کند.
(8)
امام علی (علیه السلام):
ثلاث لایستحیی منهن: خدمة الرجل ضیفه و قیامه عن مجلسه لابیه و معلمه وطلب الحق وان قل؛
از سه کار حیا نباید کرد: خدمت به میهمان، از جا برخاستن در برابر پدر و آموزگار خویش و طلب حق گرچه اندک باشد.
(9)
امام علی (علیه السلام):
الحیاء من الله یمحو کثیراً من الخطایا؛
حیا از خدا بسیاری از گناهان را پاک می کند.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أما الحیاء فیتشعب منع اللین، والرأفة، والمراقبة لله فی السر والعلانیة، والسلامة، واحتناب الشر، والبشاشة، والسماحة، والظفر، وحسن الثناء علی المرء فی الناس، فهذا ما أصاب العاقل بالحیاء، فطوبی لمن قبل نصیحة الله وخاف فضیحته؛
اما شاخه های حیا عبارتند از: نرمش، مهربانی، در نظر داشتن خدا در آشکار و نهان، سلامت، دوری از بدی، خوشرویی، گذشت، بخشندگی، پیروزی و خوشنامی در میان مردم، اینها فوایدی است که خردمند از حیا می برد. خوشا بحال کسی که نصیحت خدا را بپذیرید و از رسوایی خودش بترسد.

27 - مدارا

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أمرنی ربی بمداراة الناس کما أمرنی بأداء الفرائض؛
پروردگارم، همان گونه که مرا به انجام واجبات فرمان داده، به مدارا کردن با مردم نیز فرمان داده است.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أعقل الناس أشدهم مداراة للناس؛
عاقل ترین مردمی کسی است که بیشتر با مردم مدارا کند.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أعطی حظه من الرفق فقد أعطی حظه من خیر الدنیا والاخرة؛
هر کس را که بهره ای از مدارا داده اند، بدون شک بهره اش را از خیر دنیا و آخرت داده اند.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ما کان الرفق فی شی ء الا زانه؛
مدارا با چیزی همراه نشد مگر آنکه آن را زینت بخشید.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله یحب الرفق ویعین علیه؛
خداوند مدارا را دوست دارد و انسان را بر انجام آن یاری می کند.
(6)
امام علی (علیه السلام):
لیس الحکیم من لم یدار من لایجد بداً من مداراته؛
حکیم نیست آن کس که مدارا نکند با کسی که چاره ای جز مدارا کردن با او نیست.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الانبیاء انما فضلهم الله علی خلقه بشدة مداراتهم لاعداء دین الله وحسن تقیتهم لاجل اخوانهم فی الله؛
خداوند از این رو پیامبران را بر دیگر مردمان برتری داد که با دشمنان دین خدا بسیار با مدارا رفتار می کردند و برای حفظ برادران همکیش خود نیکو تقیه می کردند.
(8)
امام حسین (علیه السلام):
من أحجم عن الرأی وعییت به الحیل کان الرفق مفتاحه؛
هر کس فکرش به جایی نرسد و راه تدبیر بر او بسته شود، کلیدش مداراست.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
فی قوله تعالی (وقولوا للناس حسناً) -: أی للناس کلهم مؤمنهم و مخالفهم، أما المومنون فیبسط لهم وجهه، وأما المخالفون فیکلمهم بالمداراة لاجتذابهم الی الایمان، فانه بأیسر من ذلک یکف شرورهم عن نفسه، وعن اخوانه المومنین؛
درباره آیه (و با مردم سخن نیکو گویید) فرمود: مقصود همه مومنان اعم از مومن و کافر است. اما با مومنان باید گشاده رو بود و اما با کافران باید به نرمی و مدارا سخن گفت، تا به سوی ایمان کشیده شوند و کمترین ثمرش این است که خود و برادران مومنش را از گزند آنان مصون می دارد.
(10)
امام علی (علیه السلام):
دار الناس تأمن غوائلهم وتسلم من مکایدهم؛
با مردم مدارا کن، تا از گزندهایشان در امان باشی و از نیرنگهایشان سالم بمانی.