فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

23 - راستگویی

(1)
امام صادق (علیه السلام):
ان الله عزوجل لم یبعث نبیاً الا بصدق الحدیث وأداء الامانة الی البر والفاجر؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
ان الصادق أول من یصدقه الله عزوجل یعلم أنه صادق و تصدقه نفسه تعلم أنه صادق؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می کند، خدای عزوجل است که می داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می کند که می داند راستگوست.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی اصدق وان ضرک فی العاجل فانه ینفعک فی الاجل و لا تکذب و ان ینفعک فی العاجل فانه یضرک فی الاجل؛
راست بگو اگر چه در حال حاظر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.
(4)
امام علی (علیه السلام):
أربع من أعطیهن فقد أعطی خیر الدنیا والاخرة صدق حدیث وأداء أمانة وعفة بطن وحسن خلق؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال خوری و خوش اخلاقی.
(5)
امام علی (علیه السلام):
الصادق علی شفا منجاة و کرامة والکاذب علی شرف مهواة و مهانة؛
راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
لا تغتروا بصلاتهم و لا بصیامهم، فان الرجل ربما لهج بالصلاة والصوم حتی لو ترکه استوحش، ولکن اختبروهم عند صدق الحدیث وأداء الامانة؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا رأیت من أختک ثلاث خصال فارجه: الحیاء والامانة والصدق؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی.
(8)
امام علی (علیه السلام):
المؤمن صدق اللسان بذول الاحسان؛
مؤمن بسیار راستگو و بسیار نیکوکار است.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
من صدق لسانه زکی عمله؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می شود و رشد می کند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
یبلغ الصادق بصدقه ما یبلغه الکاذب باحتیاله؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می رسد که دروغگو با حیله گری خود.

24 - دروغگویی

(1)
رسول اکرم (علیه السلام):
ان رجلا أتی سیدنا رسول الله (صلی الله علیه و اله) فقال: یا رسول الله علمنی خلقاً یجمع لی خیر الدنیا والاخرة فقال (صلی الله علیه و اله) لاتکذب؛
مردی به رسول خدا (صلی الله علیه و اله) عرض کرد: به من اخلاقی بیاموزید که خیر دنیا و آخرت در آن جمع باشد، حضرت فرمودند: دروغ نگو.
(2)
امام علی (علیه السلام):
لیس الکذب من خلائق الاسلام؛
دروغگویی از اخلاق اسلام نیست.
(3)
امام علی (علیه السلام):
(علامة) الایمان أن توثر الصدق حیث یضرک علی الکذب حیث ینفعک؛
(نشانه)ایمان، این است که راستگویی را هر چند به زیان تو باشد بر دروغگویی، گر چه به سود تو باشد، ترجیح دهی.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أنا رعیم ببیت فی ربض الجنة، وبیت فی وسط الجنة، وبیت فی أعلی الجنته لمن ترک المراء وان کان محقاً، ولمن ترک الکذب وان کان هازلا، ولمن حسن خلقه؛
من بر کسی که مجادله را رها کند، هر چند حق با او باشد و کسی که دروغ نگوید، هر چند به شوخی باشد و کسی که اخلاقش را نیکو گرداند، خانه ای در حومه بهشت و خانه ای در مرکز بهشت و خانه ای در بالای بهشت ضمانت می کنم.
(5)
امام سجاد (علیه السلام):
اتقوا الکذب الصغیر منه والکبیر، فی کل جد وهزل فان الرجل اذا کذب فی الصغیر اجترأ علی الکبیر؛
از دروغ کوچک و بزرگش، جدی و شوخیش بپرهیزید، زیرا انسان هر گاه در چیز کوچک دروغ بگوید، به گفتن دروغ بزرگ نیز جرئت پیدا می کند.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الکذب ینقص الرزق؛
دروغ، روزی را کم می کند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
یکتسب الکاذب بکذبه ثلاثاً: سخط الله علیه واستهانة الناس به ومقت الملائکة له؛
دروغگو با دروغگویی خود سه چیز بدست می آورد: خشم خدا را نسبت به خود، نگاه تحقیرآمیز مردم را نسبت به خود و دشمنی فرشتگان را نسبت به خود.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
ان مما أعان الله (به) علی الکذابین النسیان؛
از جمله کمکهای خداوند بر ضد دروغگویان فراموشی است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
عبد الله بن عامر: دعتنی أمی یوماً و رسول الله (صلی الله علیه و اله) قاعد فی بیتنا، فقالت: ها تعال اعطک، فقال لها رسول الله (صلی الله علیه و اله) ما أردت أن تعطیه؟ قالت: أرادت أن اعطیه تمراً، فقال لها رسول الله صلی الله علیه و اله أما انک لولم تعطه شیئاً کتبت علیک کذبة؛
عبدالله بن عامر: روزی رسول خدا (صلی الله علیه و اله) در خانه ما نشسته بودند. مادرم مرا صدا زد و گفت: بیا به تو (چیزی) بدهم. رسول خدا (صلی الله علیه و اله) به او فرمودند: می خواهی چه به او بدهی؟ عرض کرد: می خواهم خرمایی به او بدهم. رسول خدا (صلی الله علیه و اله) به مادرم فرمودند: بدان که اگر چیزی به او ندهی، دروغ برایت نوشته می شود.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله عزوجل أحب الکذب فی الصلاح وأبغض الصدق فی الفساد؛
خداوند عزوجل، دروغی را که باعث صلح و آشتی شود دوست دارد و از راستی که باعث فتنه شود بیزار است.

25 - گشاده رویی

(1)
امام علی (علیه السلام):
البشر أول البر؛
گشاده رویی، سر آغاز نیکی است.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
حسن البشر یذهب بالسخیمة؛
گشاده رویی کنیه را از بین می برد.
(3)
امام علی (علیه السلام):
البشر شیمة الحر؛
گشاده رویی خوی آزاده است.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
کن بشاشاً فان الله یحب البشاشین و تبغض العبوس کریه الوجه؛
گشاده رو باش که خداوند انسانهای گشاده رو را دوست دارد و با اخموی ترش رو دشمن است.
(5)
امام علی (علیه السلام):
بشرک یدل علی کرم نفسک؛
گشاده رویی تو نشانگر بزرگواری و کرامت نفس توست.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
صنائع المعروف و حسن البشر یکسبان المحبة ویدخلان الجنة والبخل و عبوس الوجه یبعدان من الله ویدخلان النار؛
نیکوکاری و گشاده رویی، محبت آورند و به بهشت می برند و بخل و ترشرویی از خدا دور می کنند و به دوزخ برند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
بالبشر وبسط الوجه یحسن موقع البذل؛
با گشاده رویی و خوشرویی، بخشش ارزش پیدا می کند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
انکم لن تسعوا الناس بأموالکم فالقوهم بطلاقة الوجه و حسن البشر؛
شما هرگز نمی توانید با اموال خود همه مردم را بهره مند سازید، پس با آنان با گشاده رویی تمام برخورد کنید.
(9)
امام علی (علیه السلام):
اذا لقیتم اخوانکم فتصافحوا وأظهروا لهم البشاشة و البشر تتفرقوا ما علیکم من الاوزار قد ذهب؛
هر گاه با برادران خود روبه رو شدید و دست دادید و خوشرویی و گشاده رویی نشان دادید، هنگام جدا شدن گناهانتان ریخته است.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
بسط الوجه زینة الحلم؛
گشاده رویی زینت بردباری است.