فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

22 - گذشت

(1)
امام علی (علیه السلام):
العفو تاج المکارم؛
گذشت، اوج بزرگواریهاست.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا اوقف العباد نادی مناد: لیقم من أجره علی الله ولیدخل الجنة قیل: من ذالذی أجره علی الله؟ قال: العافون عن الناس؛
هنگامی که بندگان در پیشگاه خدا می ایستند، آواز دهنده ای ندا دهد: آن کس که مزدش با خداست برخیزد و به بهشت رود. گفته می شود: چه کسی مزدش با خداست؟ می گوید: گذشت کنندگان از مردم.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من کثر عفوه مد فی عمره؛
هر کس پر گذشت باشد، عمرش طولانی شود.
(4)
امام رضا (علیه السلام):
ما التقت فئتان قط الا نصر أعظمها عفواً؛
هرگز دو گروه با هم رویاروی نشدند، مگر این که با گذشت ترین آنها پیروز شد.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من عفا عن مظلمة أبد له الله بها عزاً فی الدنیا والاخرة؛
هر کس از ظلمی که در حق او شده گذشت کند، خداوند به جای آن در دنیا و آخرت به او عزت می بخشد.
(6)
امام حسین (علیه السلام):
ان أعفی الناس من عفا عند قدرته؛
با گذشت ترین مردم، کسی است که در زمان قدرت داشتن، گذشت کند.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
تعافوا تسقط الضغائن بینکم؛
از یکدیگر گذشت کنید، تا کینه های میان شما از بین برود.
(8)
امام رضا (علیه السلام):
فی قوله تعالی: (فاصفح الصفح الجمیل) -: عفو من غیر عقوبةتعنیف ولا عتب؛
درباره آیه پس گذشت کن گذشتی زیبا... فرمودند: مقصود، گذشت بدون مجازات و تندی و سرزنش است.
(9)
امام علی (علیه السلام):
شر الناس من لایعفو عن الزلة ولایستر العورة؛
بدترین مردم کسی است که خطای دیگران را نبخشد و عیب را نپوشاند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
جاز بالحسنة و تجاوزعن السیئة ما لم یکن ثلماً فی الدین أو وهناً فی سلطان الاسلام؛
(بدی یا خوبی را) به نیکی پاداش ده و از بدی درگذر، به شرط آنکه به دین لطمه ای نزند یا در قدرت اسلام ضعفی پدید نیاورد.

23 - راستگویی

(1)
امام صادق (علیه السلام):
ان الله عزوجل لم یبعث نبیاً الا بصدق الحدیث وأداء الامانة الی البر والفاجر؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
ان الصادق أول من یصدقه الله عزوجل یعلم أنه صادق و تصدقه نفسه تعلم أنه صادق؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می کند، خدای عزوجل است که می داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می کند که می داند راستگوست.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی اصدق وان ضرک فی العاجل فانه ینفعک فی الاجل و لا تکذب و ان ینفعک فی العاجل فانه یضرک فی الاجل؛
راست بگو اگر چه در حال حاظر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.
(4)
امام علی (علیه السلام):
أربع من أعطیهن فقد أعطی خیر الدنیا والاخرة صدق حدیث وأداء أمانة وعفة بطن وحسن خلق؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال خوری و خوش اخلاقی.
(5)
امام علی (علیه السلام):
الصادق علی شفا منجاة و کرامة والکاذب علی شرف مهواة و مهانة؛
راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
لا تغتروا بصلاتهم و لا بصیامهم، فان الرجل ربما لهج بالصلاة والصوم حتی لو ترکه استوحش، ولکن اختبروهم عند صدق الحدیث وأداء الامانة؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا رأیت من أختک ثلاث خصال فارجه: الحیاء والامانة والصدق؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی.
(8)
امام علی (علیه السلام):
المؤمن صدق اللسان بذول الاحسان؛
مؤمن بسیار راستگو و بسیار نیکوکار است.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
من صدق لسانه زکی عمله؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می شود و رشد می کند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
یبلغ الصادق بصدقه ما یبلغه الکاذب باحتیاله؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می رسد که دروغگو با حیله گری خود.

24 - دروغگویی

(1)
رسول اکرم (علیه السلام):
ان رجلا أتی سیدنا رسول الله (صلی الله علیه و اله) فقال: یا رسول الله علمنی خلقاً یجمع لی خیر الدنیا والاخرة فقال (صلی الله علیه و اله) لاتکذب؛
مردی به رسول خدا (صلی الله علیه و اله) عرض کرد: به من اخلاقی بیاموزید که خیر دنیا و آخرت در آن جمع باشد، حضرت فرمودند: دروغ نگو.
(2)
امام علی (علیه السلام):
لیس الکذب من خلائق الاسلام؛
دروغگویی از اخلاق اسلام نیست.
(3)
امام علی (علیه السلام):
(علامة) الایمان أن توثر الصدق حیث یضرک علی الکذب حیث ینفعک؛
(نشانه)ایمان، این است که راستگویی را هر چند به زیان تو باشد بر دروغگویی، گر چه به سود تو باشد، ترجیح دهی.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أنا رعیم ببیت فی ربض الجنة، وبیت فی وسط الجنة، وبیت فی أعلی الجنته لمن ترک المراء وان کان محقاً، ولمن ترک الکذب وان کان هازلا، ولمن حسن خلقه؛
من بر کسی که مجادله را رها کند، هر چند حق با او باشد و کسی که دروغ نگوید، هر چند به شوخی باشد و کسی که اخلاقش را نیکو گرداند، خانه ای در حومه بهشت و خانه ای در مرکز بهشت و خانه ای در بالای بهشت ضمانت می کنم.
(5)
امام سجاد (علیه السلام):
اتقوا الکذب الصغیر منه والکبیر، فی کل جد وهزل فان الرجل اذا کذب فی الصغیر اجترأ علی الکبیر؛
از دروغ کوچک و بزرگش، جدی و شوخیش بپرهیزید، زیرا انسان هر گاه در چیز کوچک دروغ بگوید، به گفتن دروغ بزرگ نیز جرئت پیدا می کند.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الکذب ینقص الرزق؛
دروغ، روزی را کم می کند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
یکتسب الکاذب بکذبه ثلاثاً: سخط الله علیه واستهانة الناس به ومقت الملائکة له؛
دروغگو با دروغگویی خود سه چیز بدست می آورد: خشم خدا را نسبت به خود، نگاه تحقیرآمیز مردم را نسبت به خود و دشمنی فرشتگان را نسبت به خود.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
ان مما أعان الله (به) علی الکذابین النسیان؛
از جمله کمکهای خداوند بر ضد دروغگویان فراموشی است.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
عبد الله بن عامر: دعتنی أمی یوماً و رسول الله (صلی الله علیه و اله) قاعد فی بیتنا، فقالت: ها تعال اعطک، فقال لها رسول الله (صلی الله علیه و اله) ما أردت أن تعطیه؟ قالت: أرادت أن اعطیه تمراً، فقال لها رسول الله صلی الله علیه و اله أما انک لولم تعطه شیئاً کتبت علیک کذبة؛
عبدالله بن عامر: روزی رسول خدا (صلی الله علیه و اله) در خانه ما نشسته بودند. مادرم مرا صدا زد و گفت: بیا به تو (چیزی) بدهم. رسول خدا (صلی الله علیه و اله) به او فرمودند: می خواهی چه به او بدهی؟ عرض کرد: می خواهم خرمایی به او بدهم. رسول خدا (صلی الله علیه و اله) به مادرم فرمودند: بدان که اگر چیزی به او ندهی، دروغ برایت نوشته می شود.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله عزوجل أحب الکذب فی الصلاح وأبغض الصدق فی الفساد؛
خداوند عزوجل، دروغی را که باعث صلح و آشتی شود دوست دارد و از راستی که باعث فتنه شود بیزار است.