فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

21 - وفای به عهد

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اقربکم غداً منی فی الموقف اصدقکم للحدیث واداکم للامانة واوفاکم بالعهد واحسنکم خلقاً واقربکم من الناس؛
نزدیک ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق ترین و نزدیک ترین شما به مردم است.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من کان یومن بالله والیوم الاخر فلیف اذا وعد؛
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، هر گاه وعده می دهد باید وفا کند.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من عامل الناس فلم یظلمهم وحدثهم فلم یکذبهم ووعدهم فلم یخلفهم فهو ممن کملت مروته وظهرت عدالته ووجبت اخوته وحرمت غیبته؛
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید، خلف وعده ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ثلاث لیس لاحد من الناس فیهن رخصة: بر الوالدین مسلماً کان اؤ کافراً والوفاء بالعهد لمسلم او کافراً واداء الامانة الی مسلم کان اؤ کافراً؛
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ثلاث من کن فیه فهی راجعة علی صاحبها: البغی والمکر والنکث؛
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر می گردد: ظلم کردن، فریب دادن، تخلف از وعده.
(6)
امام علی (علیه السلام):
لیس من فرائض الله شی ء الناس اشد علیه اجتماعا مع تفرق اهوائهم و تشتت آرائهم من تعظیم الوفاء بالعهود؛
هیچ یک از فرائض الهی مانند وفای به عهد نیست که مردم به همه خواسته های گوناگون و دیدگاه های مختلف، بیشتر بر آن اتفاق نظر داشته باشند.
(7)
امام علی (علیه السلام):
وایاک... ان تعدهم فتتبع موعدک بخلفک... فان الخلف یوجب المقت عند الله والناس؛
بپرهیز از خلف وعده که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو می شود.
(8)
امام علی (علیه السلام):
لاتعدن عدة لاتثق من نفسک بانجازها؛
وعده ای نده که از وفای به آن اطمینان نداری.
(9)
امام علی (علیه السلام):
لا تعتمد علی مودة من لا یوفی بعهده؛
به دوستی که به عهد خود وفا نمی کند اعتماد نکن.
(10)
امام سجاد (علیه السلام):
قلت لعلی بن الحسین (علیه السلام): اخبرنی بجمیع شرایع الدین قال علیه السلام: قول الحق والحکم بالعدل والوفاء بالعهد؛
به امام سجاد (علیه السلام) عرض کردم: مرا از تمام دستورهای دین آگاه کنید امام (علیه السلام) فرمودند: حقگویی، قضاوت عادلانه و وفای به عهد.

22 - گذشت

(1)
امام علی (علیه السلام):
العفو تاج المکارم؛
گذشت، اوج بزرگواریهاست.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا اوقف العباد نادی مناد: لیقم من أجره علی الله ولیدخل الجنة قیل: من ذالذی أجره علی الله؟ قال: العافون عن الناس؛
هنگامی که بندگان در پیشگاه خدا می ایستند، آواز دهنده ای ندا دهد: آن کس که مزدش با خداست برخیزد و به بهشت رود. گفته می شود: چه کسی مزدش با خداست؟ می گوید: گذشت کنندگان از مردم.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من کثر عفوه مد فی عمره؛
هر کس پر گذشت باشد، عمرش طولانی شود.
(4)
امام رضا (علیه السلام):
ما التقت فئتان قط الا نصر أعظمها عفواً؛
هرگز دو گروه با هم رویاروی نشدند، مگر این که با گذشت ترین آنها پیروز شد.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من عفا عن مظلمة أبد له الله بها عزاً فی الدنیا والاخرة؛
هر کس از ظلمی که در حق او شده گذشت کند، خداوند به جای آن در دنیا و آخرت به او عزت می بخشد.
(6)
امام حسین (علیه السلام):
ان أعفی الناس من عفا عند قدرته؛
با گذشت ترین مردم، کسی است که در زمان قدرت داشتن، گذشت کند.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
تعافوا تسقط الضغائن بینکم؛
از یکدیگر گذشت کنید، تا کینه های میان شما از بین برود.
(8)
امام رضا (علیه السلام):
فی قوله تعالی: (فاصفح الصفح الجمیل) -: عفو من غیر عقوبةتعنیف ولا عتب؛
درباره آیه پس گذشت کن گذشتی زیبا... فرمودند: مقصود، گذشت بدون مجازات و تندی و سرزنش است.
(9)
امام علی (علیه السلام):
شر الناس من لایعفو عن الزلة ولایستر العورة؛
بدترین مردم کسی است که خطای دیگران را نبخشد و عیب را نپوشاند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
جاز بالحسنة و تجاوزعن السیئة ما لم یکن ثلماً فی الدین أو وهناً فی سلطان الاسلام؛
(بدی یا خوبی را) به نیکی پاداش ده و از بدی درگذر، به شرط آنکه به دین لطمه ای نزند یا در قدرت اسلام ضعفی پدید نیاورد.

23 - راستگویی

(1)
امام صادق (علیه السلام):
ان الله عزوجل لم یبعث نبیاً الا بصدق الحدیث وأداء الامانة الی البر والفاجر؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
(2)
امام صادق (علیه السلام):
ان الصادق أول من یصدقه الله عزوجل یعلم أنه صادق و تصدقه نفسه تعلم أنه صادق؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می کند، خدای عزوجل است که می داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می کند که می داند راستگوست.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی اصدق وان ضرک فی العاجل فانه ینفعک فی الاجل و لا تکذب و ان ینفعک فی العاجل فانه یضرک فی الاجل؛
راست بگو اگر چه در حال حاظر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.
(4)
امام علی (علیه السلام):
أربع من أعطیهن فقد أعطی خیر الدنیا والاخرة صدق حدیث وأداء أمانة وعفة بطن وحسن خلق؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال خوری و خوش اخلاقی.
(5)
امام علی (علیه السلام):
الصادق علی شفا منجاة و کرامة والکاذب علی شرف مهواة و مهانة؛
راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
لا تغتروا بصلاتهم و لا بصیامهم، فان الرجل ربما لهج بالصلاة والصوم حتی لو ترکه استوحش، ولکن اختبروهم عند صدق الحدیث وأداء الامانة؛
فریب نماز و روزه مردم را نخورید، زیرا آدمی گاه چنان به نماز و روزه خو می کند که اگر آنها را ترک گوید، احساس ترس می کند، بلکه آنها را به راستگویی و امانتداری بیازمایید.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا رأیت من أختک ثلاث خصال فارجه: الحیاء والامانة والصدق؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی.
(8)
امام علی (علیه السلام):
المؤمن صدق اللسان بذول الاحسان؛
مؤمن بسیار راستگو و بسیار نیکوکار است.
(9)
امام صادق (علیه السلام):
من صدق لسانه زکی عمله؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می شود و رشد می کند.
(10)
امام علی (علیه السلام):
یبلغ الصادق بصدقه ما یبلغه الکاذب باحتیاله؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می رسد که دروغگو با حیله گری خود.