فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

16 - دانش

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
خیر الدنیا والاخرة مع العلم و شر الدنیا والاخرة مع الجهل؛
خیر دنیا و آخرت با دانش است و شر دنیا و آخرت با نادانی.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أعلم الناس من جمع علم الناس الی علمه؛
داناترین مردم کسی است که دانش دیگران را به دانش خود بیفزاید.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
طلب العلم فریضة علی کل مسلم ألا ان الله یحب بغاة العلم؛
طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است. خداوند جویندگان دانش را دوست دارد.
(4)
امام علی (علیه السلام):
کل وعاء یضیق بما جعل فیه الا وعاء العلم فانه یتسع به؛
فضای هر ظرفی بر اثر محتوای خود تنگ می شود مگر ظرف دانش که با تحصیل علوم، فضای آن بازتر می گردد.
(5)
امام علی (علیه السلام):
زکاة العلم بذله لمستحقه واجهاد النفس فی العمل به؛
زکات دانش، آموزش کسانی که شایسته آن اند و کوشش در عمل به آن است.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی وللعالم ثلاث علامات: صدق الکلم واحتناب الحرام وأن یتواضع للناس کلهم؛
یا علی دانشمند سه نشانه دارد: راستگویی، حرام گریزی و فروتنی در برابر همه مردم.
(7)
امام علی (علیه السلام):
خیر العلم مانفع؛
بهترین علم آن است که مفید باشد.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
لاینبغی لمن لم یکن عالماً أن یعد سعیداً؛
کسی که بهره ای از دانش ندارد معنا ندارد که دیگران او را سعادتمند بدانند.
(9)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الناس رجلان: عالم و متعلم و لا خیر فیما سواهما؛
مردم دو گروه اند: دانشمند و دانش اندوز و در غیر این دو، خیری نیست.
(10)
امام صادق (علیه السلام):
من تعلم العلم وعمل به وعلم لله دعی فی ملکوت السماوات عظیما فقیل: تعلم لله وعمل لله وعلم لله؛
هر کس برای خدا دانش بیاموزد و به آن عمل کند و به دیگران آموزش دهد، در ملکوت آسمانها به بزرگی یاد شود و گویند: برای خدا آموخت و برای خدا عمل کرد و برای خدا آموزش داد.

17 - نادانی

(1)امام علی (علیه السلام):
اعظم المصائب الجهل؛
بزرگ ترین مصیبت ها، نادانی است.
(2)
امام علی (علیه السلام):
لا یزکو مع الجهل مذهب؛
هیچ آیینی، با نادانی رشد نمی کند.
(3)
امام علی (علیه السلام):
کم من عزیز أذله جهله؛
چه بسیار عزیزی که، نادانی اش او را خوار ساخت.
(4)
امام علی (علیه السلام):
العقل یهدی و ینجی، والجهل یغوی ویردی؛
عقل راهنمایی می کند و نجات می دهد و نادانی گمراه می کند و نابود می گرداند.
(5)
امام علی (علیه السلام):
الجهل أصل کل شر؛
نادانی ریشه همه بدیهاست.
(6)
امام علی (علیه السلام):
العلم قاتل الجهل؛
دانش، نابود کننده نادانی است.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الجاهل من عصی الله وان کان جمیل المنظر عظیم الخطر؛
نادان کسی است که نافرمانی خدا کند، اگر چه زیبا چهره و دارای موقعیتی بزرگ باشد.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
قلب لیس فیه شی ء من الحکمة کبیت خرب فتعلموا وعلموا وتفقهوا ولا تموتوا جهالا فان الله لایعذر علی الجهل؛
دلی که در آن حکمت نیست، مانند خانه ویران است، پس بیاموزید و تعلیم دهید، بفهمید و نادان نمیرید. براستی که خداوند بهانه ای را برای نادانی نمی پذیرد.
(9)
امام علی (علیه السلام):
لو لاخمس خصال لصار الناس کلهم صالحین: أولها القناعة بالجهل، الحرص علی الدنیا، والشح بالفضل، والریاء فی العمل والاعجاب بالرأی؛
اگر پنج خصلت نبود، همه مردم جزو صالحان می شدند: قانع بودن به نادانی، حرص به دنیا، بخل ورزی به زیادی، ریا کاری در عمل، و خود رأیی.
(10)
امام صادق (علیه السلام):
ان الله لم یأخذ علی الجهال عهداً بطلب العلم حتی أخذ علی العلماء عهداً ببذل العلم للجهال، لان العلم کان قبل الجهل؛
خداوند از نادانان پیمان نگرفته که بیاموزند، تا آنکه از عالمان پیمان گرفته که به نادانان بیاموزند، زیرا دانش، پیش از نادانی بود.

18 - عقل

(1)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یا علی العقل ما اکتسبت به الجنة وطلب به رضی الرحمن؛
یا علی عقل چیزی است که با آن بهشت و خشنودی خداوند رحمان به دست می آید.
(2)
امام علی (علیه السلام):
أعقل الناس أبعدهم عن کل دنیة؛
عاقل ترین مردم کسی است که از همه پستی ها به دور باشد.
(3)
امام علی (علیه السلام):
من لم یهذب نفسه لم ینتفع بالعقل؛
هر کس خود را تزکیه نکند، از عقل بهره نمی برد.
(4)
امام حسین (علیه السلام):
لا یکمل العقل الا باتباع الحق؛
عقل جز با پیروی از حق کامل نمی شود.
(5)
امام علی (علیه السلام):
أفضل الناس عقلا أحسنهم تقدیراً لمعاشه وأشدهم اهتماماً باصلاح معاده؛
عاقل ترین مردم کسی است که در امور زندگیش بهتر برنامه ریزی کند و در اصلاح آخرتش بیشتر همت نماید.
(6)
امام علی (علیه السلام):
زکوة العقل احتمال الجهال؛
زکات عقل تحمل نادان است.
(7)
امام علی (علیه السلام):
ردع النفس عن زخارف الدنیا ثمرة العقل؛
دوری از تجملات دنیا میوه عقل است.
(8)
امام علی (علیه السلام):
لیس العاقل من یعرف الخیر من الشر ولکن العاقل من یعرف خیر الشرین؛
عاقل آن نیست که خیر را از شر تشخیص دهد، بکله عاقل کسی است که میان دو شر، آن را که ضررش کمتر است بشناسد.
(9)
امام حسین (علیه السلام):
اذا وردت علی العاقل لمة قمع الحزن بالحزم و قرع العقل للاحتیال؛
چون برای عاقل مشکلی پیش آید، غم خود را با هوشیاری و دوراندیشی از میان می برد و عقل را به چاره جویی وامی دارد.
(10)
امام باقر (علیه السلام):
ان الله تبارک و تعالی یحاسب الناس علی قدر ما آتاهم من العقول فی الدنیا؛
خداوند (در روز قیامت) از بندگانش به مقدار عقلی که به آنها داده بازخواست خواهد کرد.