فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

11 - توکل

(1)
امام علی (علیه السلام):
التوکل علی الله نجاة من کل سوء وحرز من کل عدو؛
توکل بر خداوند، مایه نجات از هر بدی و محفوظ بودن از هر دشمنی است.
(2)
امام علی (علیه السلام):
من توکل علی الله ذلت له الصعاب وتسهلت علیه الاسباب؛
هر کس به خدا توکل کند، دشواری ها برای او آسان می شود و اسباب برایش فراهم می گردد.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من توکل علی الله کفاه مؤنته ورزقه من حیث لا یحتسب؛
هر کس به خدا توکل کند، خداوند هزینه او را کفایت می کند و از جایی که گمان نمی برد به او روزی می دهد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
ان الغنی والعز یجولان فاذا ظفرا بموضع التوکل أو طنا؛
بی نیازی و عزت به هر طرف می گردند و چون به جایگاه توکل دست یافتند در آنجا قرار می گیرند.
(5)
امام باقر (علیه السلام):
من توکل علی الله لایغلب ومن اعتصم بالله لایهزم؛
هر کس به خدا توکل کند، مغلوب نشود و هر کس به خدا توسل جوید، شکست نخورد.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
التوکل بعد الکیس مؤعظة؛
توکل کردن (به خدا) بعد از به کار بردن عقل، خود موعظه است.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الطیرة شرک ومامنا الا ولکن الله یذهبه بالتوکل؛
فال بد زدن شرک است و هیچ کس از ما نیست مگر این که به نحوی دستخوش فال بد زدن می شود، اما خداوند با توکل به او آن را از بین می برد.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
رأی رسول الله (صلی الله علیه و اله) قوماً لا یزرعون قال: ما أنتم؟ قالوا: نحن المتوکلون، قال: لا، بل أنتم المتکلون؛
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله) گروهی را که کشت و کار نمی کردند، دیدند و فرمودند: شما چه کاره اید؟ عرض کردند ما توکل کننده گانیم. فرمودند: نه، شما سربارید.
(9)
امام کاظم (علیه السلام):
لما سئل عن قوله تعالی: (ومن یتوکل علی الله فهو حسبه) -: التوکل علی الله درجات، منها أن تتوکل علی الله فی امورک کلها فما فعل بک کنت عنه راضیاً تعلم أنه لایألوک خیراً وفضلا وتعلم أن الحکم فی ذلک له فتوکل علی الله بتفویض ذلک الیه وثق به فیها وفی غیرها؛
در پاسخ به سوال از آیه و هر کس به خدا توکل کند او برای وی بس است توکل کردن بر خدا درجاتی دارد: یکی از آنها این است که در تمام کارهایت به خدا توکل کنی و هر چه با تو کرد از او خشنود باشی و بدانی که او نسبت به تو از هیچ خیر و تفضلی کوتاهی نمی کند و بدانی که در این باره حکم، حکم اوست، پس با واگذاری کارهایت به خدا بر او توکل کن و در آن کارها و دیگر کارها به او اعتماد داشته باش.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یقول الله عزوجل ما من مخلوق یعتصم دونی الا قطعت أسباب السماوات وأسباب الارض من دونه فان سألنی لم اعطه وان دعانی لم اجبه؛
خداوند عزوجل می فرماید: هیچ مخلوقی نیست که به غیر من پناه ببرد، مگر اینکه دستش را از اسباب و ریسمانهای آسمانها و زمین کوتاه کنم، پس اگر از من بخواهد عطایش نکنم و اگر مرا بخواند جوابش ندهم.

12 - دعا

(1)
امام صادق (علیه السلام):
علیکم بالدعاء، فانکم لاتقربون الی الله بمثله، و لا تترکوا صغیرة لصغیرها أن تدعوابها، ان صاحب الصغار هو صاحب الکبار؛
شما را سفارش می کنم به دعا کردن، زیرا با هیچ چیز به مانند دعا به خدا نزدیک نمی شوید. و دعا کردن برای هیچ امر کوچکی را، به خاطر کوچک بودنش رها نکنید، زیرا حاجتهای کوچک نیز به دست همان کسی است که حاجتهای بزرگ به دست اوست.
(2)
امام حسن مجتبی (علیه السلام):
انا الضامن لمن لم یهجس فی قلبه الا الرضا أن یدعو الله فیستجاب له؛
کسی که در دلش هوایی جز خشنودی خدا خطور نکند، من ضمانت می کنم که خداوند دعایش را مستجاب کند.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من سره ان یستجیب الله له عند الشدائد والکرب فلیکثر الدعاء فی الرخاء؛
هر کس دوست دارد خداوند هنگام سختی ها و گرفتاری ها دعای او را اجابت کند، در هنگام آسایش، دعا بسیار کند.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لیس شی ء أسرع اجابة من دعوة غائب لغائب؛
هیچ دعایی زودتر از دعایی که انسان در غیاب کسی می کند، مستجاب نمی شود.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اغتنموا الدعاء عند الرقة فانها رحمة؛
دعا کردن را در هنگام رقت قلب غنیمت شمرید، که رقت قلب، رحمت است.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
اذا اراد أحدکم أن یستجاب له فلیطیب کسبه ولیخرج من مظالم الناس، و ان الله لا یرفع الیه دعاء عبد وفی بطنه حرام أو عنده مظلمة لاحد من خلقه؛
هر کس بخواهد دعایش مستجاب شود، باید کسب خود را حلال کند و حق مردم را بپردازد. دعای هیچ بنده ای که مال حرام در شکمش باشد یا حق کسی بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمی رود.
(7)
امام صادق (علیه السلام):
ان العبد لیدعو فیقول الله عزوجل للملکین: قد استجبت له ولکن احبسوه بحاجته، فانی احب أن أسمع صوته وان العبد لیدعو فیقول الله تبارک و تعالی: عجلوا له حاجته فانی ابغض صوته؛
هر آینه بنده دعا می کند و خداوند عزوجل به دو فرشته می فرماید: من دعای او را مستجاب کردم اما حاجتش را نگهدارید، زیرا دوست دارم صدای او را بشنوم و همانا بنده دعا می کند و خداوند تبارک و تعالی می فرماید: زود خواسته اش را برآورید که من خوش ندارم صدای او را بشنوم.
(8)
امام سجاد (علیه السلام):
من لم یرج الناس فی شی ء ورد أمره الی الله عزوجل فی جمع اموره استجاب الله عزوجل له فی کل شی ء؛
هر کس در هیچ کاری به مردم امید نبندد و همه کارهای خود را به خدای عزوجل واگذارد، خداوند هر خواسته ای که او داشته باشد اجابت کند.
(9)
امام علی (علیه السلام):
ربما سألت الشی ء فلا توتاه واوتیت خیراً منه عاجلا أو آجلا أو صرف عنک لما هو خیر لک، فلرب أمر طلبته فیه هلاک دینک لو اوتیته، فاتکن مسألتک فیما یبقی لک جماله وینفی عنک وباله؛
گاه چیزی را (از خدا) می خواهی اما به تو داده نمی شود و دیر یا زود بهتر است از آن به تو داده می شود، یا به خاطر آنچه خیر و مصلحت تو در آن است از بر آورده شدن خواسته ات دریغ می شود، زیرابسا خواسته ای که اگر برآورده شود به نابودی و تباهی دین تو می انجامد، پس، چیزی بخواه که زیبایی و نیکیش برایت می ماند و پیامد سوئی ندارد.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أراد تستجاب دعوته وأن تکشف کربته فلیفرج عن معسر؛
هر کس می خواهد دعایش مستجاب شود و غمش از بین برود باید گره از کار گرفتاری باز کند.

13 - شکر

(1)
امام صادق (علیه السلام):
لو کان عند الله عبادة تعبد بها عباده المخلصون أفضل من الشکر علی کل حال لاطلق لفظه فیهم من جمیع الخلق بها فلما لم یکن أفضل منها خصها من بین العبادات وخص أربابها، فقال تعالی (وقلیل من عبادی الشکور)؛
اگر نزد خداوند عبادتی بهتر از شکر گزاری در همه حال بود که بندگان مخلص با آن عبادتش کنند، هر آینه آن کلمه را درباره خلقش به کار می برد، اما چون عبادتی بهتر از آن نبود از میان عبادات آن را خاص قرار داد و صاحبان آن را ویژه گردانید و فرمود: واندکی از بندگان من سپاس گزارند.
(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الطاعم الشاکر له من الاجر کأجر الصائم المحتسب، والمعافی الشاکر له من الاجر کأجر المبتلی الصابر، والمعطی الشاکر له من الاجر کأجر المحروم القانع؛
سیر سپاسگذار اجرش همانند روزه داری است اگر برای خدا روزه می گیرد، تندرست سپاسگزار همانند آن اجری را دارد که بیمار شکیبا و بخشنده سپاسگزار همان اجر را دارد که تنگدست قانع.
(3)
امام حسین (علیه السلام):
شکرک لنعمة سالفة یقتضی نعمة آنفة؛
شکر تو بر نعمت گذشته، زمینه ساز نعمت آینده است.
(4)
امام علی (علیه السلام):
أکثر أن تنظر الی من فضلت علیه، فان ذلک من أبوابک الشکر؛
به کسی که به او برتری داده شده ای بسیار بنگر، زیرا این کار یکی از انگیزه های شکر گزاری است.
(5)
امام صادق (علیه السلام):
ما من عبد أنعم الله علیه فعرف أنها من عند الله الا غفر الله له قبل أن یحمده؛
هیچ بنده ای نیست که خداوند به او نعمتی دهد و او آن را از جانب خدا بداند مگر آن که، پیش از سپاسگویی او، خداوند بیامرزدش.
(6)
امام صادق (علیه السلام):
أدنی الشکر رویة النعمة من الله من غیر علة یتعلق القلب بها دون الله عزوجل والرضا بما اعطی والا تعصیه بنعمته و تخالفه بشی ء من أمره ونهیه بسبب نعمته؛
کم ترین سپاسگزاری، این است که انسان نعمت را (مستقیماً) از خدا بداند و جز او علتی برای او نداند و نیز به آنچه خداوند عطایش کرده، خرسند باشد و با نعمت او مرتکب گناه وی نشود و نعمت خدا را وسیله مخالفت با امر و نهی او قرار ندهد.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
ان الله لیرضی عن العبد أن یأکل الاکلة فیحمده علیها أو یشرب الشربة فیحمده علیها؛
خداوند از بنده ای که پس از خوردن لقمه ای غذا و یا آشامیدن جرعه ای او را سپاس می گوید، خشنود می گردد.
(8)
امام صادق (علیه السلام):
أوحی الله تعالی الی موسی (علیه السلام) یا موسی اشکرنی حق شکری فقال: یا رب و کیف أشکرک حق شکرک، ولیس من شکر أشکرک به الا وأنت انعمت به علی؟! فقال: یا موسی الان شکرتنی حین علمت أن ذلک منی؛
خدای تعالی به موسی (علیه السلام) وحی فرمود که: ای موسی مرا چنان که باید شکر کن. موسی عرض کرد: پروردگارا چگونه تو را چنان که باید شکر گویم حال آن که هر شکری که تو را می گویم خود نعمتی است که تو به من ارزانی داشته ای؟ فرمود: ای موسی حال که دانستی توفیق آن شکر را هم من به تو داده ام، شکر مرا ادا کرده ای.
(9)
اما رضا (علیه السلام):
اعلموا أنکم لا تشکرون الله تعالی بشی ء بعد ایمان بالله وبعد الاعتراف بحقوق أولیاء الله من آل محمد رسول الله (صلی الله علیه و اله) أحب الیه من معاونتکم لاخوانکم المومنین علی دنیاهم؛
بدانید که بعد از ایمان به خدا و بعد از اعتراف به حقوق اولیاء الله از آل محمد پیامبر خدا (صلی الله علیه و اله) هیچ شکری نزد خدا خوشایندتر از این نیست که برادران مومن خود را در امور دنیایشان ی اری رسانید.
(10)
امام جواد (علیه السلام):
نعمة لاتشکر کسیئة لاتغفر؛
نعمتی که سپاسگزاری نشود مانند گناهی است که آمرزیده نشود.