فهرست کتاب


یک هزار حدیث در یک صد موضوع

گردآورنده هادی موحدی‏‏

9 - امر به معروف

(1)
امام علی (علیه السلام):
و ما أعمال البر کلها والجهاد فی سبیل الله عند الامر بالمعروف والنهی عن المنکر الا کنفثة فی بحر لجی؛
همه کارهای خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر چون قطره ای است در دریای عمیق.
(2)
امام علی (علیه السلام):
ان الامر بالمعروف والنهی عن المنکر لا یقربان من أجل و لا ینقصان من رزق، لکن یضاعفان الثواب ویعظمان الاجر وأفضل منهما کلمة عدل عند امام جائر؛
امر به معروف و نهی از منکر نه اجلی را نزدیک می کنند و نه روزی را کم می نمایند، بلکه ثواب را دو چندان و پاداش را بزرگ می سازند و برتر از امر به معروف و نهی از منکر سخن عادلانه است نزد حاکمی ستمگر.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
اذا لم یأمروا بمعروف ولم ینهوا عن منکر ولم یتبعوا الاخیار من أهل بیتی، سلط الله علیهم شرارهم، فیدعوا عند ذلک خیارهم فلا تستجاب لهم؛
هر گاه (مردم) امر به معروف و نهی از منکر نکنند، و از نیکان خاندان من پیروی ننمایند، خداوند بدانشان را بر آنان مسلط گرداند و نیکانشان دعا کنند اما دعایشان مستجاب نشود.
(4)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا یأمر بالمعروف و لا ینهی عن المنکر الا من کان فیه ثلاث خصال: رفیق بما یأمر به رفیق فیما ینهی عنه، عدل فیما یأمر به عدل فیما ینهی عنه، عالم بما یأمر به عالم بما ینهی عنه؛
امر به معروف و نهی از منکر نکند مگر کسی که سه خصلت در او باشد: در امر و نهی خود مداراکند، در امر و نهی خود میانه روی نماید و به آنچه امر و نهی می کند، دانا باشد.
(5)
امام علی (علیه السلام):
من أمر بالمعروف شد ظهر المؤمن ومن نهی عن المنکر أرغم أنف المنافق وأمن کیده؛
هر کس امر به معروف کند به مومن نیرو می بخشد و هر کس نهی از منکر نماید بینی منافق را به خاک مالیده و از مکر او در امان می ماند.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
لا یزال الناس بخیر ما أمروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و تعاونوا علی البر والتقوای فاذا لم یفعلوا ذلک نزعت منهم البر کات، وسلط بعضهم علی بعض، ولم یکن لهم ناصر فی الارض و لا فی السماء؛
تا زمانی که مردم امر به معروف و نهی از منکر نمایند و در کارهای نیک و تقوا به یاری یکدیگر بشتابند در خیر و سعادت خواهند بود، اما اگر چنین نکنند، برکت ها از آنان گرفته شود و گروهی بر گروه دیگر سلطه پیدا کنند و نه در زمین یاوری دارند و نه در آسمان.
(7)
امام باقر (علیه السلام):
أوحی الله تعالی الی شعیب النبی انی معذب من قومک مائة ألف: أربعین ألفاً من شرارهم وستین ألفاً من خیارهم فقال: یارب هولاء الاشرار فما بال الاخیار؟! فاوحی الله عزوجل الیه: داهنوا أهل المعاصی فلم یغضبوا لغضبی؛
خدای تعالی به شعیب پیامبر وحی فرمود که: من صد هزار نفر از قوم تو را عذاب خواهم کرد: چهل هزار نفر بدکار را، و شصت هزار نفر از نیکانشان را. شعیب عرض کرد: پروردگارا! بدکاران سزاوارند اما نیکان چرا؟ خدای عزوجل به او وحی فرمود که: آنان با گنهکاران راه آمدند و به خاطر خشم من به خشم نیامدند.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من رأی منکم منکراً فلیغیره بیده، فان لم یستطع فبلسانه، فان لم یستطع فبقلبه وذلک أضعف الایمان؛
هر کس از شما منکری ببیند باید با دست و اگر نتوانست با زبانش و اگر نتوانست با قلبش آن را تغییر دهد، که پائین ترین درجه ایمان همین (تغییر قلبی) است.
(9)
امام باقر (علیه السلام):
ان الامر بالمعروف والنهی عن المنکر سبیل الانبیاء، ومنهاج الصلحاء، فریضة عظیمة بها تقام الفرائض، و تأمن المذاهب، و تحل المکاسب، وترد المظالم، و تعمر الارض، وینصف من الاعداء، ویستقیم الامر؛
امر به معروف و نهی از منکر راه و روش پیامبران و شیوه صالحان است و فریضه بزرگی است که دیگر فرایض به واسطه آن بر پا می شود، راه ها امن می گردد و درآمدها حلال می شود و حقوق پایمال شده به صاحبانش بر می گردد، زمین آباد می شود و (بدون ظلم) حق از دشمنان گرفته می شود و کارها سامان می پذیرد.
(10)رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من أمر بالمعروف ونهی عن المنکر فهو خلیفة الله فی الارض وخلیفة رسوله؛
هر کس امر به معروف و نهی از منکر نماید، جانشین خدا در زمین و جانشین رسول اوست.

10 - جهاد

(1)
امام علی (علیه السلام):
ان الجهاد باب من أبواب الجنة فتحه الله لخاصة أولیائه و هو لباس التقوی و درع الله الحصینة و جنته الوثیقة؛
براستی که جهاد یکی از درهای بهشت است که خداوند آن را برای اولیای خاص خود گشوده است. جهاد جامعه تقوا و زره استوار خداوند و سپر محکم است.
(2)
امام علی (علیه السلام):
ان الله فرض الجهاد وعظمه وجعله نصره وناصره. والله ما صلحت دنیا ولادین الا به؛
در حقیقت خداوند جهاد را واجب گردانید و آن را بزرگداشت و مایه پیروزی و یاور قرارش داد. به خدا سوگند که کار دنیا و دین جز با جهاد درست نمی شود.
(3)
امام علی (علیه السلام):
ان الله کتب القتل علی قوم والموت علی آخرین وکل آتیه منیته کما کتب الله له فطوبی للمجاهدین فی سبیله والمقتولین فی طاعته؛
براستی که خداوند برای گروهی کشته شدن را مقرر فرمود و برای دیگران مردن را. هر گروهی با همان سرنوشتی که خداوند مقرر کرده است می رسد. پس، خوشا به سعادت مجاهدان در راه خدا و کشته شدگان در راه اطاعت او.
(4)
امام علی (علیه السلام):
جاهدوا فی سبیل الله بأیدیکم فان لم تقدروا فجاهدوا بألسنتکم فان لم تقدروا فجاهدوا بقلوبکم؛
در راه خدا با دستهای خود جهاد کنید، اگر نتوانستید با زبانهای خود و اگر باز هم نتوانستید با قلب خود جهاد کنید.
(5)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
حرس لیلة فی سبیل الله عزوجل أفضل من ألف لیلة یقام لیلها و یصام نهارها؛
یک شب نگهبانی در راه خدا برتر است از هزار شبانه روز که شبهایش به عبادت و روزهایش به روزه داری سپری شود.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
أفضل الجهاد من أصبح لایهم بظلم أحد؛
برترین جهاد آن است که انسان روز خود را آغاز کند در حالی که در اندیشه ستم کردن به احدی نباشد.
(7)
امام علی (علیه السلام):
جهاد المرأة حسن التبعل؛
جهاد زن خوب شوهرداری کردن است.
(8)
امام علی (علیه السلام):
جاهد شهوتک وغالب غضبک وخالف سوء عادتک، تزک نفسک، ویکمل عقلک و تستکمل ثواب ربک؛
با هوا و هوس خود جهاد کن، برخشمت مسلط شو و باعادتهای بد خود مخالفت کن تا نفست پاکیزه شود، عقلت به کمال برسد و از پاداش پروردگارت بهره کامل ببری.
(9)
امام علی (علیه السلام):
علیکم بالجد والاجتهاد و التأهب والاستعداد والتزود فی منزل الزاد ولاتغرنکم الحیاة الدنیا کما غزت من کان قبلکم من الامم الماضیة والقرون الخالیة؛
بر شما باد تلاش و سختکوشی و مهیا شدن و آماده گشتن و توشه برداشتن از سرای توشه (دنیا). مبادا زندگی دنیا شما را بفریبد چنان که ملتهای گذشته و اقوام پیشین را فریفت.
(10)
امام باقر (علیه السلام):
لما قال له رجل ضعیف العمل قلیل الصلاة قلیل الصوم ولکن أرجو أن لا آکل الا حلالا و لا أنکح الا حلالا: وأی جهاد أفضل من عفة بطن وفرج؟!؛
در پاسخ کسی که عرض کرد: من در عمل ناتوانم و نماز و روزه کم به جای می آورم اما سعی می کنم جز حلال نخورم و جز با حلال نزدیکی نکنم فرمودند: چه جهادی برتر از پاک نگهداشتن داشتن شکم و شرمگاه؟!.

11 - توکل

(1)
امام علی (علیه السلام):
التوکل علی الله نجاة من کل سوء وحرز من کل عدو؛
توکل بر خداوند، مایه نجات از هر بدی و محفوظ بودن از هر دشمنی است.
(2)
امام علی (علیه السلام):
من توکل علی الله ذلت له الصعاب وتسهلت علیه الاسباب؛
هر کس به خدا توکل کند، دشواری ها برای او آسان می شود و اسباب برایش فراهم می گردد.
(3)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
من توکل علی الله کفاه مؤنته ورزقه من حیث لا یحتسب؛
هر کس به خدا توکل کند، خداوند هزینه او را کفایت می کند و از جایی که گمان نمی برد به او روزی می دهد.
(4)
امام صادق (علیه السلام):
ان الغنی والعز یجولان فاذا ظفرا بموضع التوکل أو طنا؛
بی نیازی و عزت به هر طرف می گردند و چون به جایگاه توکل دست یافتند در آنجا قرار می گیرند.
(5)
امام باقر (علیه السلام):
من توکل علی الله لایغلب ومن اعتصم بالله لایهزم؛
هر کس به خدا توکل کند، مغلوب نشود و هر کس به خدا توسل جوید، شکست نخورد.
(6)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
التوکل بعد الکیس مؤعظة؛
توکل کردن (به خدا) بعد از به کار بردن عقل، خود موعظه است.
(7)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
الطیرة شرک ومامنا الا ولکن الله یذهبه بالتوکل؛
فال بد زدن شرک است و هیچ کس از ما نیست مگر این که به نحوی دستخوش فال بد زدن می شود، اما خداوند با توکل به او آن را از بین می برد.
(8)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
رأی رسول الله (صلی الله علیه و اله) قوماً لا یزرعون قال: ما أنتم؟ قالوا: نحن المتوکلون، قال: لا، بل أنتم المتکلون؛
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله) گروهی را که کشت و کار نمی کردند، دیدند و فرمودند: شما چه کاره اید؟ عرض کردند ما توکل کننده گانیم. فرمودند: نه، شما سربارید.
(9)
امام کاظم (علیه السلام):
لما سئل عن قوله تعالی: (ومن یتوکل علی الله فهو حسبه) -: التوکل علی الله درجات، منها أن تتوکل علی الله فی امورک کلها فما فعل بک کنت عنه راضیاً تعلم أنه لایألوک خیراً وفضلا وتعلم أن الحکم فی ذلک له فتوکل علی الله بتفویض ذلک الیه وثق به فیها وفی غیرها؛
در پاسخ به سوال از آیه و هر کس به خدا توکل کند او برای وی بس است توکل کردن بر خدا درجاتی دارد: یکی از آنها این است که در تمام کارهایت به خدا توکل کنی و هر چه با تو کرد از او خشنود باشی و بدانی که او نسبت به تو از هیچ خیر و تفضلی کوتاهی نمی کند و بدانی که در این باره حکم، حکم اوست، پس با واگذاری کارهایت به خدا بر او توکل کن و در آن کارها و دیگر کارها به او اعتماد داشته باش.
(10)
رسول اکرم (صلی الله علیه و اله):
یقول الله عزوجل ما من مخلوق یعتصم دونی الا قطعت أسباب السماوات وأسباب الارض من دونه فان سألنی لم اعطه وان دعانی لم اجبه؛
خداوند عزوجل می فرماید: هیچ مخلوقی نیست که به غیر من پناه ببرد، مگر اینکه دستش را از اسباب و ریسمانهای آسمانها و زمین کوتاه کنم، پس اگر از من بخواهد عطایش نکنم و اگر مرا بخواند جوابش ندهم.